Ortadoğu'da yaşanan askeri hareketlilik ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinde görülen belirsizlikler, küresel gübre fiyatlarını yukarı yönlü tetikledi. Dünyadaki üre gübresi trafiğinin yaklaşık yüzde 35’inin geçtiği bu kritik koridordaki riskler üzerine Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye'deki gıda arz güvenliğini korumak amacıyla bir dizi yeni düzenleme başlattı. Edinilen bilgilere göre, yerli üreticinin gübreye erişimini kolaylaştırmak ve fiyat artışlarını dizginlemek için stratejik adımlar atılıyor.
Gümrük Vergileri Sıfırlandı ve İhracat Durduruldu
Bakanlık, özellikle ilkbahar döneminde yoğun olarak kullanılan üre gübresinde yüzde 6,5 olan gümrük vergisini tamamen kaldırdı. İç piyasadaki stokların korunması amacıyla amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin yurt dışına satışı ise geçici olarak durduruldu. Alternatif pazarlardan uygun maliyetli ham madde temini için uluslararası görüşmelerin devam ettiği bildirildi.
81 İle Genelge: Amonyum Nitrat Yeniden Tarlalarda
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 81 il valiliğine gönderilen resmi yazıyla birlikte, 2016 yılından bu yana güvenlik gerekçesiyle yasaklı olan amonyum nitrat gübresinin kullanımı serbest bırakıldı. Bitkinin azot ihtiyacını hem kısa hem de uzun vadede karşılayabilen bu gübre tipinin, özellikle kuru tarım yapılan bölgelerde maliyet avantajı sağlaması bekleniyor. Söz konusu gübreler, el yapımı patlayıcı yapımında kullanılma riski nedeniyle 8 Haziran 2016'da piyasadan toplatılmıştı.
"Kurulu yerli üretim kapasitesini kullanmak ve üreticilerin daha uygun fiyatla gübreye ulaşabilmesini temin etmek amacıyla 2016'dan beri tarımda kullanımı yasaklı olan amonyum nitrat gübresinin önü açıldı."
Güvenlik Protokolü ve Takip Sistemi Uygulanacak
Yasağın kalkmasıyla birlikte güvenlik önlemleri de en üst seviyeye çıkarıldı. Genelgeye göre, amonyum nitrat gübresinin satış ve sevkiyat işlemleri sadece 30 Mayıs tarihine kadar yapılabilecek. Tüm süreçler Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden anlık olarak izlenecek. Dağıtıcıların stok kabulü yapmadan çiftçiye satış yapması engellenirken, satışlar Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) verilerine göre arazi büyüklüğüyle sınırlı tutulacak.
Kayıt dışı satışların önlenmesi amacıyla il ve ilçe komisyonları tarafından rutin denetimler gerçekleştirilecek. Kurallara aykırı hareket eden işletmeler ve kişiler hakkında Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulacağı belirtildi.