Tarlada 15, Pazarda 70 TL! Soğan Fiyatları Zirve Yapınca Çiftçi Aracıyı Devre Dışı Bıraktı

Tarlada 25, Pazarda 70 TL! Soğan Fiyatları Zirveyi Gördü: Çiftçiden Komisyoncuya "Aracısız" İsyan!

Yaz sezonunun gelmesiyle birlikte sebze ve meyve fiyatlarında düşüş beklenirken, tezgahlarda tam tersi bir ateş yaşanıyor. Yaz aylarında olunmasına rağmen fiyatlar tüketicinin cebini yakmaya devam ederken, Türk mutfağının vazgeçilmezi olan kuru soğan fiyatları bu ay itibarıyla adeta zirve noktaya ulaştı.

Haziran ayında 30 TL bandında seyreden kuru soğanın kilogram fiyatı, Temmuz 2026 itibarıyla pazar ve marketlerde 70 TL seviyesini gördü. Piyasalar bu sert yükselişle çalkalanırken, Adana’dan yükselen bir çiftçi hareketi ise ezberleri bozdu.

 

 

 

Komisyoncuya İnat Tarladan Satış: "Kendim 25 Liraya Satıyorum"

Büyükşehirlerde soğan fiyatları 70 TL'ye dayanmışken, Adana’da üreticilerin başlattığı "aracısız satış" uygulaması sosyal medyada ve tarım kulislerinde gündeme oturdu. Ürünlerini değerinin altında almak isteyen komisyoncuları aradan çıkaran bir tarla sahibi, insertsiz ve doğrudan vatandaşa satış yapmaya başladı.

Yaşanan duruma isyan eden Adanalı çiftçi, süreci şu sözlerle özetledi:

"Komisyoncu geldi, soğanın kilosuna 15 lira verdi. Emeğimin bu şekilde yok pahasına alınmasına gönlüm elvermedi. Ben de tarladan toplattığım soğanları kendim  tezgahta 25 liradan doğrudan halka satmaya başladım. Hem ben kazanıyorum hem de vatandaş ucuza soğan yiyor."

Daha önce karpuz, mısır ve bazı meyve türlerinde denenen bu "tarladan tezgaha" modeli, soğan fiyatlarındaki fahiş artışın ardından soğan üreticilerine de sıçramış oldu. Tüketiciler, bu sistemin tüm ülkeye yayılmasını talep ediyor.

Gıda Enflasyonu ile Genel Enflasyon Arasındaki Makas Açılıyor

Gıda fiyatlarında yaşanan bu agresif yükseliş, genel fiyat artışlarının (enflasyonun) çok daha üzerinde bir hızla seyrediyor. Ekonomik verilere bakıldığında çarpıcı bir tablo ortaya çıkıyor:

2025 yılı 100 bazlı gıda fiyatları endeksi Haziran 2005 döneminde 2.5 seviyesinde iken, Haziran 2026 itibarıyla 131.89’a ulaştı.

2005 yılı ile kıyaslandığında Türkiye'de genel fiyatlar 35.4 kat artış gösterdi.

Buna karşılık gıda fiyatlarındaki artış oranı tam 53.6 katı buldu.

Gıda fiyatlarının ortalama madde fiyatlarına göre çok daha hızlı yükselmesi, son yıllarda gıda enflasyonu ile genel enflasyon arasındaki makasın ciddi şekilde açılmasına neden oluyor ve dar gelirli vatandaşın mutfak masrafını doğrudan katlıyor.

Ticaret Bakanlığı ve Tarım Bakanlığı'ndan Kritik "Gümrük Vergisi" Hamlesi

Soğan fiyatlarındaki bu olağanüstü artış ve piyasadaki arz sıkıntısı üzerine Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı koordineli bir hamlede bulundu. Bakanlık, kuru soğanda arz güvenliğini ve fiyat istikrarını yeniden sağlamak amacıyla ithalat kapısını araladı.

Yapılan resmi açıklamada, kuru soğandaki gümrük vergisinin 31 Ağustos tarihine kadar geçici bir süreyle yüzde 5’e düşürüldüğü bildirildi.

İklimsel Olumsuzluklar Hasadı Geciktirdi

Bakanlık, fiyat artışının arkasındaki temel nedenlerden birinin iklim krizi olduğunu vurgulayarak şu açıklamayı yaptı:

"Bu yıl tarım bölgelerinde görülen aşırı yağışlar gibi iklimsel olumsuzluklar üretimi doğrudan etkilemiştir. Olumsuz hava şartları nedeniyle üretici bölgelerdeki kuru soğan hasadı kademeli ve gecikmeli şekilde devam etmektedir. Temel gıda ürünlerinden olan kuru soğanda arz güvenliğinin sağlanması ve tüketici ihtiyacının uygun fiyatla karşılanabilmesini teminen gümrük vergisi geçici olarak yüzde 5 olarak yeniden düzenlenmiştir."

Piyasa uzmanları, Ağustos ayı sonuna kadar uygulanacak bu düşük vergi oranının ve ithal ürünlerin piyasaya girmesinin, 70 TL'yi bulan soğan fiyatlarını aşağı çekmesini bekliyor. Ancak üreticiler, kalıcı çözümün ithalatta değil, girdi maliyetlerinin düşürülmesinde ve aracı zincirinin kırılmasında olduğunun altını çiziyor.