Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), yasama faaliyetlerinin daha düzenli yürütülmesini sağlamak amacıyla iç tüzükte kapsamlı bir revizyona hazırlanıyor. Meclis kulislerinden sızan bilgilere göre, Genel Kurul salonundaki huzuru ve çalışma barışını bozan milletvekillerine yönelik yaptırımların dozu artırılıyor. Yeni düzenleme kapsamında, sadece maaş kesintisi değil, milletvekillerinin TBMM binasına girişinin yasaklanması gibi radikal cezalar da masada.
Disiplin Yaptırımları Kademeli Olarak Sertleşiyor
Hazırlıkları sürdürülen yeni iç tüzük çalışmasında, kürsü dokunulmazlığı sınırlarını aşan uygunsuz davranışlar, hakaret, tehdit ve genel düzeni bozmaya yönelik fiiller mercek altına alındı. Bu tür eylemlerde bulunan vekillere yönelik uygulanması planlanan kademeli disiplin cezaları şu başlıkları içeriyor:
Ekonomik Yaptırımlar: Doğrudan milletvekili maaşlarından yapılacak kesintiler.
Kısıtlamalar: Belirli oturumlara katılımın engellenmesi.
Ağır Yaptırımlar: Meclis’ten geçici uzaklaştırma ve TBMM kampüsüne giriş yasağı.
Fransa Parlamentosu Modeli Örnek Alındı
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un iç tüzük değişikliği konusundaki hassasiyeti sonrası, Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı dünya örneklerini inceledi. Özellikle aralık ayında vekillere dağıtılan "Yasama, Denetim ve Bütçe Süreçleri Raporu" ile Fransa Parlamentosu’nun işleyişi detaylandırıldı. Bu raporda, komisyonların yasama sürecinin merkezi olması gerektiği ve kanun metinlerinin burada şekillenmesinin önemi vurgulanıyor.
Dört Basamaklı Disiplin Sistemi Geliyor
Fransa modelinden esinlenerek hazırlanan taslakta, disiplin cezalarının dört ana kademeye ayrılması öngörülüyor. İşte planlanan o sistemin detayları:
Uyarı ve Düzene Davet: İlk aşamada sözlü ihtar yapılacak, herhangi bir maddi kesinti uygulanmayacak.
Tutanaklara Geçen Uyarı: Bu aşamada milletvekilinin bir aylık maaşının dörtte biri oranında kesinti yapılacak.
Kınama: Disiplin suçunun ağırlığına göre yarım maaş kesintisi devreye girecek.
Geçici Uzaklaştırma: En ağır yaptırım olan bu aşamada; iki ay boyunca yarım maaş kesintisi, 15 birleşim boyunca Meclis çalışmalarından men ve bina giriş yasağı uygulanacak.
Tekerrür Halinde Cezalar İkiye Katlanacak
Aynı disiplin suçunun tekrarlanması durumunda yaptırımlar daha da ağırlaştırılacak. Planlamaya göre, eylemini tekrarlayan vekillerin uzaklaştırma süresi 30 birleşime kadar çıkarılabilecek. Sürecin işleyişinde ise Meclis Başkanı ve Başkanlık Divanı'nın önerisi kritik rol oynarken, ağır yaptırımların hayata geçmesi için Genel Kurul onayı gerekecek.
AYM İptali Sonrası Yeni Formül
Milletvekili maaşlarından kesinti öngören benzer bir düzenleme 2018 yılında da hayata geçirilmiş ancak Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından iptal edilmişti. Yeni hazırlık sürecinde, AYM'nin iptal gerekçelerinin dikkate alındığı ve yasal boşluk bırakılmayacak şekilde bir hukuki zemin oluşturulmaya çalışıldığı belirtiliyor.