Taceddin Akbaş

GELİRİMİZİN %15’İ İSRAF EDİLİYOR GIDAMIZIN % 42’Sİ ‘ÇÖPE GİDİYOR!’

Taceddin Akbaş'ın 'GELİRİMİZİN %15’İ İSRAF EDİLİYOR GIDAMIZIN % 42’Sİ ‘ÇÖPE GİDİYOR!’' adlı köşe yazısı

Türkiye İsrâfı Önleme Vakfı’nın hazırladığı 2022 yılı raporuna göre millî gelirimizin %15’ israfa, yani çöpe gidiyormuş… Bunun rakamsal karşılığı da 1 Trilyon 81 bin TL’ye tekâbül ediyormuş! Ve BM Gıda israfı verilerine göre dünya da her yıl 931 milyon ton, Türkiye’de ise 18,1 milyon ton gıda israf ediliyor. Yani bırakın dünya ülkelerini, israfın her türlüsünün haram olduğu bilinen, kabul edilen Ülkemiz de her yıl 23 milyon kamyon dolusu gıda maddesi çöpe gidiyormuş!

Cimriliğin olduğu gibi, isrâfın her çeşidinin de haram olduğu naslarla sabit olan bir dînin mensupları ve insanının %98-99’u Müslüman olan bir ülkenin vatandaşları olmamıza ve kuraklığın ve küresel iklim krizinin hat safhada seyretmesine, kıtlık, hattâ açlık tehlikesi ile karşı karşıya olmamıza rağmen; kullanacak ve giyilecek eşyalar hariç Ülkemizdeki yıllık gıda israfı ürkütücü boyutlarda maalesef!

Şu anki durumunu bilmiyorum ama bahsime konu Vakfın hazırladığı 2020 raporuna ve yaptığı araştırmalara göre; israf edilen kaynaklarla tam 19 megaprojenin yapılabileceği ve bu projelerden bazıları Akkuyu Nükleer Santralı (20 milyar dolar), Kanal İstanbul (15 milyar dolar), İstanbul Havalimanı (10 milyar dolar) Yavuz Sultan Selim Köprüsü (3,5 milyar dolar), Atak Helikopteri üretimi (3,3 milyar dolar) civarında imiş…

Kısacası; İsrâfı Önleme Vakfı’nın hazırladığı rapora ve yaptığı açıklamaya göre, Türkiye’nin millî gelirinin %15’i israf ediliyor; her gramı altına eşdeğer olan (18-19 milyon ton) gıda maddesi ise çöpe atılıyormuş! Ve bu rapora yansıyan rakam, israfımızın para karşılığı yüksek olduğu gibi, bu rakamlar artmaya devam da ediyormuş. Yani geçen yıla göre Ülkemizdeki israf oranı yüzde 10 daha artmış… Toplu yaptığımız israflar konusu ayrı, bu israflar arasında bireysel olanların başında gıda israfı, hemen ardından su, kâğıt ve elektronik cihaz isrâfı gibi israflar geliyormuş…

Demem o ki; gayrimüslim ülkelerin gayrimüslim yurttaşlarının durumlarını bilmiyorum, bilsem bile çok önemsemiyorum. Çünkü onların tahrif edilmiş kutsal kitaplarında, batıl inanç ve îmanlarında, gelenek veya göreneklerinde israfın haram olduğuna dair kayıtlar olmayabilir. Olsa bile bu onları fazla etkilemeyebilir… Dolayısıyla da onların yaptıkları birçok iş ve işlem normal karşılanabilir! Ancak insanının yüzde 98-99’u Müslüman olan ve Müslüman’ın kitabında a, sünnetinde da, icma ve kıyası fukahasında da cimriliğin yasak/haram olduğu gibi, israfın her çeşidi de haramdır-günahtır! Ve “Komşusu açken tok yatan veya karnını tıka basa doyuran kişi kâmil Müslüman değildir!”

Hal böyle iken böyle; peki, dünya genelinde ve Afrika özelinde milyonlarca çoluk çocuk, büyük küçük, ister Müslim olsun ister gayrimüslim, bırakın diğer ihtiyaçlarını, şunlarını bunlarını, bir dilim kuru ekmeği ve bir yudum veya bir bardak içme suyu bulamamaktan dolayı ya hastalanıyor ya da ölüyor! Amma velâkin, insanının tamamına yakını Müslüman olan bir ülkenin vatandaşları olarak biz yılda 18-19 milyon ton gıda maddesini çöpe atıyorsak ki, atıyormuşuz! Ben de 8 milyarlık Dünya nüfusunun ve bilhassa ister Müslüman olsun ister gayrimüslim zengin veya varlıklı ve insanının birçoğunun yedikleri önünde yemedikleri ardında olan ülkelerdeki israfı aklıma getirmek ve israf nedeniyle yiyecekleri maddî mânevî cezaları düşünmek bile istemiyorum!

Velhâsıl-ı kelâm, hülâsâ-i netice; ‘yıllardır şiddetli kuraklığın yaşandığı, küresel ısınmanın canlı varlıkları tehdit ettiği, içme, hattâ kullanma veya sulama sularımızın tükenme noktasına geldiği, dolayısıyla da üretimin her yıl azaldığı ve gıda maddelerinin her gün zamlandığı ülkemiz de ve bölgemizde; genelde ((Rusya-Ukrayna örneğinde olduğu gibi)) iç ve dış savaşların, özelde de petrol, doğal gaz, su ve gıda savaşlarının kızıştığı dünyamız da herhangi bir ürünü veya gıda maddesini israf etmek günâhların en büyüklerinden biri olsa gerektir!’ diyor, herkese ‘israfsız-tutumlu’ saygılar sunuyorum.

EY ADEM OĞULLARI! HER MECLİSTE ZİYNETİNİZİ TAKININ! (TEMİZ VE GÜZEL GİYİNİN!) YİYİN İÇİN FAKAT İSRAF ETMEYİN. ÇÜNKÜ O, İSRAF EDENLERİ SEVMEZ…

Âraf Sûresi, âyet 31

ONLAR HARCADIKLARINDA NE İSRAF EDERLER NE DE SIKI DAVRANIRLAR; BU İKİSİ ARASINDA ORTA BİR YOL TUTARLAR…

Âraf Sûresi, âyet 67

AKRABAYA, YOKSULA VE YOLDA KALMIŞ YOLCUYA HAKKINI VER; FAKAT MALINI İSRAF EDEREK SAÇIP SAVURMA!

İsrâ Suresi, âyet 26