Taceddin Akbaş

İNSANIMIZIN ‘ŞU SIRA’ AHİLİK KÜLTÜRÜ’NE HER ZAMANKİNDEN DAHA FAZLA İHTİYACI VAR

Taceddin Akbaş'ın 'İNSANIMIZIN ‘ŞU SIRA’ AHİLİK KÜLTÜRÜ’NE HER ZAMANKİNDEN DAHA FAZLA İHTİYACI VAR' adlı köşe yazısı

Bilmeyen ya da unutan sevgili okurlarıma önce bu hafta ve haftanın tarihi hakkında bazı bilgiler vermek istiyor, daha sonra da Ahi Evran Hazretleri ile Ahilik Teşkilâtı’nın prensiplerini hatırlatmak, en sonunda da kendi ’naçiz’ görüş ve düşüncelerimi kısaca özetlemek istiyorum:

Şöyle ki; önceleri sadece Kırşehir de düzenlenen Ahilik Bayramı’nın ülke geneline yayılması ile birlikte etkinlik, “Âhilik Kültürü Haftası’’ olarak isimlendirilmiş ve bu isim altında kutlanmaya başlamış ve 1988 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik esas alınarak kutlanmaya başlamıştı. Ve yine ilgilenenlerin bilecekleri gibi, 27 Nisan 2023 tarihinde gerçekleştirilen Ahilik Kutlamalar Merkez Yürütme Kurulu’nun Toplantısı’nda 36. ‘Ahilik Haftası’ kutlamalarının tarihi 18-24 Eylül 2023 olarak belirlenmişti... O nedenle, ben 18 Eylül de başlayacak ve 24 Eylül tarihinde de sona erecek olan bu haftanın amacına ulaşmasını diliyorum… Kendi yorumuma geçmeden önce de bu haftanın özellik ve güzelliklerinden bazılarını hatırlatmak istiyorum:

AHİ TEŞKİLÂTININ 6 TEMEL İLKESİ:

Egosuna hâkim olmak, Yaratıcının emirlerine uymak ve yasaklarından sakınmak, İyi kalpli, iyiliksever ve cömert olmak, Misâfirperverlik, Kimsenin aleyhinde konuşmamak, Hak ve adaletten yana olmak, Haklı güçsüzün hakkını, haksız olan güçlüden almasına yardım etmek…

Fütüvvetnâmelere göre Ahilik Teşkilâtının mensuplarında bulunması gereken temel özelliklerden bazıları da; ‘emniyet, tevâzu sahibi ve affedici olma, doğru ve cömert olma, bencil olmama ve arkadaşlarına nasihat etme…’ ve diğerleridir.

AHİ EVRAN NASİHATLERİ:

1- ELİNE, DİLİNE VE BELİNE SAHİP OL,

2- KALBİNİ, KAPINI ALNINI AÇIK TUT,

3- AHÎ’NİN KAPISI, SOFRASI AÇIK OLMAK;

4- GÖZÜ, BELİ VE DİLİ KAPALI OLMALI.

5- EŞİNE, İŞİNE VE AŞINA ÖZEN GÖSTER.

6- HARAMA BAKMA, HARAM YEME, HARAM İÇME.

7- DOĞRU, DAYANIKLI, SABIRLI, DAYANIKLI OL, YALAN SÖYLEME!

8- GELEN GELSİN SAADETLE, GİDEN GİTSİN SELÂMETLE,

AHİLİĞİN 7 KURALI:

1- CİMRİLİĞİ BIRAKIP LÜTUF SÂHİBİ OLMAK.

2- ZULÜM ETMEYİP SICAKLIK VE YUMUŞAK BAŞLILIKLA DAVRANMAK.

3- HIRSTAN UZAKLAŞIP KANAATKÂR VE RÂZI OLMAK.

4- TOKLUK VE LEZZET KAPISINI NEFSİN İSTEKLERİNE KAPATMAK.

5- HALKTAN YANA DEĞİL (CENAB-I) HAKK’TAN YANA OLMAK.

6- MÂRİFET SAHİBİ OLMAK…

7- YALAN KAPISINA YAKLAŞMAYIP DÂİMA DOĞRULUK KAPISINDA OLMAK... ve diğerleri.

Hâsıl-ı kelâm; günümüzde tüm sivil ve resmî teşkilâtların, kurum ve kuruluşların, STK yöneticileri ve üyelerinin Ahi Evran Hazretlerinin kurduğu Teşkilâtının prensiplerine, kurallarına; alıcı, satıcı ve aracıların da yine Hazretin prensip, nasihat, tavsiye, telkin ve uygulamalarına çok ihtiyacı var… Çünkü istisnalar hariç, günümüzün üreticilerinde ve alıp satıcılarında besmele, hamdele ve salvele olmadığı gibi, kanaat de yok maalesef! Ona hâkezâ günümüz alıcı veya tüketicilerinde de bu hasletler kalmadığı gibi, insanların karınları doysa bile gözleri gönülleri doymuyor. Dolayısıyla da aldıkça alıyor, aldıkça alıyor! Hattâ bazı kişiler bir toptancı gibi stok, dolayısıyla da fırsatçılık yapıyor! Oysa bizim îman ve inancımıza göre piyasada ihtiyaç olan bir şeyi ve bilhassa zaruri olan bir gıda maddesini sırf ucuza mâletmek için ‘gereğinden fazla’ stoklamak, dolayısıyla da piyasanın pahalılaşmasına neden olmak ayıptır, günahtır! Çünkü Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (sav), bu maksatla stok yapanları lânetlemiştir..!

Hülâsâ-i netice; 14 Eylül Pazartesi günü başlayıp 24 Eylül Pazar günü sona ermesi beklenin ‘36. Ahilik Kültürü Haftası’nın amacına ulaşması için başta esnaf ve sanatkâr dernekleri ve odaları olmak üzere basın yayın organlarımıza ve ilgili kurum ve kuruluşlarımıza, işin şuurunda olan vatandaşlarımıza büyük iş düşmektedir... O nedenle, ben ‘genelde her zaman, özelde de bu Haftanın amacı ve önemi herkesçe iyi kavranmalı-anlaşılmalı, herkese anlatılmalı ama en çok gözü gönlü doymayan alıcı ve satıcılara ve bilhassa gereğinden fazla, yani daha fazla para kazanma, kâr elde etme maksatlı olarak stoklama veya depolama yapan toptancılarla, hattâ perakendecilerle birlikte doymak bilmeyen, kişilere iyi anlatılmalı!’ diyor, herkese ‘Ahi Evran ruhlu ve prensipli’ saygılar sunuyorum.

ÖZÜ SÖZÜ BİR OLAN TÂCİRE; CENNET KAPILARI
KAPANMAZ… Hz. Muhammed (sav)
RISKIN ON DA DOKUZU TİCÂRETTEDİR… (ANCAK)
İBÂDET GİBİ, TİCÂRET DE HÎLE KABUL ETMEZ!
Hz. Ebûbekir ve Hz. Ali (r.a’ler)
BİR MALI SATMAK İSTEDİĞİN ZAMAN, VERSEN DE
VERMESEN DE YÜKSEK FİYATI DEĞİL, SATMAK
İSTEDİĞİN FİYATI SÖYLE! İbn-i Mace (r.a)
İSTEDİĞİNİ DEĞİL, SANA GEREKENİ AL, İSTEMEDİĞİN
ŞEYİN FİYATI ÇOK UCUZ BİLE OLSA YİNE SENİN İÇİN
PAHALIDIR… Marcus Porciu Cato
BİR İNSAN; TİCÂRETTE KALDIKÇA MASRAFLARI
VE KÂRI MÂKUL, SÖZÜ DE ÖLÇÜLÜ OLMALIDIR!
Balzac