İstanbul

5 ayda tepe taklak oldu, neler sebep oldu?

Ekimden kasıma ortalama reel kira fiyat endeksi ise 5,1 puan azaldı. Kira arzı ve talebinde de düşüş olduğu gözlenirken bunda özellikle bahar ve yaz aylarında, tayinle il değiştirenlerin ve üniversite öğrencilerinin etkisi olduğu kaydedildi

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) tarafından sahibinden.com'un ilan verileri üzerinden hazırlanan "sahibindex Kiralık Konut Piyasası Görünümü" aralık raporuna göre; Türkiye genelindeki reel kira fiyatları 5 aydır düşüyor. Ekimden kasıma ortalama reel kira fiyat endeksi ise 5,1 puan azaldı. Kira arzı ve talebinde de düşüş olduğu gözlenirken bunda özellikle bahar ve yaz aylarında, tayinle il değiştirenlerin ve üniversite öğrencilerinin etkisi olduğu kaydedildi

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) tarafından sahibinden.com’un ilan verileri üzerinden hazırlanan ‘’sahibindex Kiralık Konut Piyasası Görünümü” raporunda, son dönemde konut piyasasında yaşanan değişimler incelendi.

Rapora göre ekimden kasıma reel kira fiyatları hem ülke genelinde hem de üç büyük ilde azaldı. Reel kira fiyatlarındaki düşüş ülke geneli ile İstanbul ve İzmir’de son 5 Ankara’da ise son 4 aydır devam ediyor.

Reel fiyatların düşmesine bağlı olarak reel fiyatlardaki yıllık artış oranı ülke genelinde yüzde 18,3’e, İstanbul’da yüzde 9,3’e, Ankara’da yüzde 60,1’e, İzmir’de ise yüzde 34,1’e geriledi. Öte yandan, cari kira fiyat artış oranları da düşüyor. Ülke genelinde ortalama kiralık konut ilan m2 fiyatı 128,4 TL. Ortalama kiralık konut ilan m2 fiyatları İstanbul’da 166,7 TL, Ankara’da 116,7 TL, İzmir’de ise 141,2 TL.

Türkiye genelindeki reel kira endeksi temmuzdan itibaren azalıyor. Ekimden kasıma ortalama reel kira fiyat endeksi 5,1 puan azalarak 174,3 oldu. (Şekil 3). Buna göre 2017 Eylül ayındaki referans dönemine kıyasla ülke genelinde ortalama kira seviyesi yüzde 79,4 yukarıda. (Şekil 1).

Şekil 1: Türkiye genelinde reel kira endeksi (2017 Eylül=100)

REEL KİRA ÜÇ İLDE DE DÜŞÜŞTE
Ülke genelinde olduğu gibi reel kira fiyat endeksi İstanbul’da ve İzmir’de son 5, Ankara’da son 4 aydır düşüşte. (Şekil 2) Endeks; İstanbul’da 175,8’e, İzmir’de ise 192,7’ye, Ankara’da ise 235,2’ye düştü.

Şekil 2: Üç büyük ilde reel kira endeksi (2017 Eylül=100)

REEL KİRA YILLIK ARTIŞI GİDEREK YAVAŞLIYOR
Türkiye genelinde reel kirada yıllık artışlar Şubat ayından bu yana azalıyor. Ortalama reel kirada yıllık artış, ekimden kasıma 9,2 puanlık azalışla yüzde 18,3’e geriledi. (Şekil 3).

Şekil 3: Türkiye reel kira fiyatlarının yıllık değişimi (%)

KİRALIK KONUT ARZI AZALDI
Kasım ayında, bir önceki aya göre kiralık konut ilan sayısında ülke genelinde %4,1, İstanbul'da %2,7, Ankara'da %3,2, İzmir'de ise %5,3'lük bir azalış yaşandı. (Şekil 4)

Şekil 4: Türkiye ve üç büyük ilde kiralık ilan sayısı (adet)

KİRALIK KONUT TALEBİ DÜŞTÜ
Raporda piyasadaki gelişmeler şöyle yorumlandı:

Kiralık konut piyasasındaki talebin önemli bir özelliği, mevsimsel etkilere açık olmasıdır. Nisan ile Eylül ayları arasında artan talebin sonraki aylarda azaldığı ve kış aylarında nispeten sabit bir seyir izlediği görüldü. (Şekil 5) Bu yükselişin arkasında, özellikle bahar ve yaz aylarında, tayinle il değiştirenlerin ve üniversite öğrencilerinin etkisi olduğu düşünülebilir.

Bu nedenle, talep göstergesindeki değişiklikleri yorumlarken mevsimsel etkilerin göz önünde bulundurulması önemlidir. Kiralık konut talep göstergesi grafiği incelendiğinde Kasım ayındaki düşüş dikkat çekiyor. Geçen yılın aynı dönemine göre kiralık konut talebi yüzde 5,4 oranında azaldı.

Son dönemde konut talebindeki düşüşün fiyatlar üzerindeki etkisinin görülmeye başlandığı söylenebilir. Aslında, düşen talep nedeniyle Eylül ile Kasım arasında ortalama metrekare fiyatlarında bir değişiklik olmadı. Son 3 aydaki kira artışının durması gelecekte kira fiyatlarının düşebileceğine işaret edebilir. Bu durum, kiracılar ve kiralık konut arayanlar için olumlu bir gelişme olarak kaydediliyor.

Şekil 5: Talep göstergesi (2020 Şubat=100)

 

ŞİMŞEK: KİRALARDA GERİLEME BAŞLADI
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, geçtiğimiz gün yaptığı paylaşımla, "Kısa vadeli kiralamalara ilişkin düzenlemelerimiz konut arzını artırdı, özellikle büyükşehirlerde kiralarda gerileme başladı. Deprem konutlarının tamamlanması, kentsel dönüşüm ve afet riskini azaltmaya yönelik çalışmalarımızın hız kazanmasıyla 2024’te konut arzı daha da artacak" ifadelerini kullanmıştı.

Haber Türk