APA’dan Aliyev’in Ankara Kararına Destek: Türkiye’ye Sert Eleştiriler
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Ankara’da gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Zirvesi’ne katılmaması, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki son dönemde yaşanan gerilimleri yeniden gündeme taşıdı.
Ankara Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Ankara’da gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Zirvesi’ne katılmaması, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki son dönemde yaşanan gerilimleri yeniden gündeme taşıdı. Azerbaycan merkezli APA Haber Ajansı, yayımladığı analizde Aliyev’in kararını değerlendirirken Türkiye’de Azerbaycan’a yönelik bir kampanya yürütüldüğünü öne sürdü. Ankara’nın yaşananlara zamanında müdahale etmediğini savunan ajans, Türkiye’deki bazı siyasi ve dini gruplara yönelik ağır eleştirilerde bulundu.
30 Ekim’de Ankara’da düzenlenen TDT Zirvesi’nde Aliyev’in yer almaması, iki ülke arasındaki ilişkilerin seyrine ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi. İsrail ile ilişkiler ve Azerbaycan’daki okul kıyafetleri düzenlemesi üzerinden başlayan polemikler, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eski başdanışmanı Oktay Saral’ın Azerbaycan’a yönelik açıklamaları ve sonrasında görevinden ayrılmasıyla daha da büyümüştü.
Bu gelişmelerin ardından APA, 29 Ekim’de “Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Türkiye’ye Neden Gitmedi?” başlıklı bir analiz yayımladı. Yazıda, Türkiye’de Azerbaycan’a yönelik yürütüldüğü iddia edilen kampanyaların iki ülke arasındaki güven ilişkisine zarar verdiği savunuldu.
APA’dan Türkiye’deki Çevrelere Azerbaycan Tepkisi
APA’nın analizinde, Türkiye’de Azerbaycan’ın dış politikası üzerinden yürütülen tartışmaların son haftalarda yoğunlaştığı, ancak bu sürecin yaklaşık üç yıldır devam ettiği ileri sürüldü.
Tartışmaların odağında Bakü yönetiminin İsrail ile siyasi ve ekonomik ilişkilerinin bulunduğunu belirten ajans, Türkiye’deki bazı kesimlerin Azerbaycan’ın dış politika tercihlerini Ankara’nın beklentileri doğrultusunda şekillendirmesini istediğini iddia etti.
Bu yaklaşımın Azerbaycan’ın bağımsızlığına ve egemenlik haklarına yönelik bir tutum olduğunu savunan APA, Türkiye’nin geçmişte İsrail ile kurduğu ilişkileri hatırlatarak Bakü yönetimine yönelik eleştirilerde çifte standart uygulandığını öne sürdü.
İsrail Açıklaması ve Okul Kıyafetleri Tartışması
Analizde, Türkiye’de Azerbaycan’a yönelik tepkilerin ekim ayının başında Birleşmiş Milletler’de yaşanan bir gelişmeyle yeniden gündeme geldiği belirtildi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun BM Genel Kurulu’ndaki konuşması sırasında Azerbaycanlı temsilcinin salonu terk etmemesi, Türkiye’deki bazı çevrelerin eleştirilerine neden olmuştu.
Bu tartışmanın ardından Azerbaycan Bakanlar Kurulu tarafından alınan tek tip okul kıyafeti kararı da iki ülke arasındaki polemiklerin yeni başlığı haline geldi. APA, özellikle başörtüsü üzerinden yürütülen tartışmaların bazı Türk medya kuruluşları ve sosyal medya hesapları tarafından farklı yansıtıldığını iddia etti.
Ajans, konunun Arap ülkelerindeki medya organlarına da taşındığını ve bunun Azerbaycan hakkında olumsuz bir algı oluşturduğunu savundu.
AKP ve Dini Gruplara Yönelik Ağır İddialar
APA'nın değerlendirmesinde Türkiye'deki siyasi ve toplumsal çevrelere yönelik eleştiriler de geniş yer tuttu. Ajans, Azerbaycan karşıtı olduğunu ileri sürdüğü kampanyaların arkasında AKP ile bağlantılı bazı İslamcı ve Nurcu grupların bulunduğunu iddia etti.
Türkiye'de toplumsal kutuplaşmanın derinleştiğini öne süren analizde, iktidarın siyasi hedefleri doğrultusunda radikal dini eğilimlere alan açtığı savunuldu.
APA, Azerbaycan'ın benzer tepkileri İran'dan beklediğini ancak Türkiye'deki bazı çevrelerden gelen açıklamaların Bakü açısından şaşırtıcı olduğunu belirtti.
Analizde ayrıca Azerbaycan'ın Ankara ve İstanbul'daki diplomatik temsilcilikleri önünde altı ayrı protesto düzenlendiği, gösterilerde Azerbaycan yönetimi ve halkına yönelik sert ifadeler kullanıldığı aktarıldı.
Ankara'nın Tepkisi Gecikti İddiası
Azerbaycan merkezli ajans, yaşanan gelişmeler karşısında Türkiye'nin resmi makamlarının başlangıçta yeterince hızlı hareket etmediğini ileri sürdü.
APA'ya göre Azerbaycan'a yönelik eleştiriler artarken Ankara'nın etkili bir tutum ortaya koymaması, iki ülke arasındaki sorunların büyümesine zemin hazırladı.
Daha sonraki süreçte diplomatik görüşmeler ve çeşitli girişimlerle tansiyonun düşürülmeye çalışıldığını belirten ajans, bu adımların gerilimi gidermekte yetersiz kaldığını savundu.
Analizde, Türkiye'nin ilk aşamada daha güçlü bir müdahalede bulunması halinde mevcut tablonun ortaya çıkmayabileceği değerlendirmesine yer verildi.
Erdoğan'ın Katılmadığı Zirveler Hatırlatıldı
APA, Aliyev'in Ankara'daki zirveye katılmamasının tek başına diplomatik bir kriz olarak yorumlanamayacağını savunarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın daha önce Azerbaycan'da düzenlenen bazı uluslararası toplantılarda yer almamasını örnek gösterdi.
Bu kapsamda Erdoğan'ın Temmuz 2024'te Şuşa'da düzenlenen TDT Gayriresmi Zirvesi'ne katılmadığı ve Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın temsil ettiği hatırlatıldı.
Ajans, Erdoğan'ın Mayıs 2026'da Bakü'de gerçekleştirilen Dünya Kentsel Forumu'nun 13. oturumunda da bulunmadığını belirtti.
15 Ekim 2026'da Bakü'de düzenlenen Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı'nın (CICA) 7. Zirvesi'nde ise Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın yer aldığı kaydedildi.
APA, bu örneklerin devlet başkanlarının uluslararası toplantılara katılımında farklı siyasi ve diplomatik gerekçelerin etkili olabileceğini gösterdiğini ifade etti.
Aliyev'in Katılmama Gerekçesi Program Yoğunluğu
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Ankara'daki zirveye katılmamasına ilişkin resmi gerekçe olarak önceden planlanmış programı gösterildi.
APA'nın aktardığı bilgilere göre Aliyev, 30 Ekim'de Azerbaycan'da düzenlenen FIFA U-15 Dünya Şampiyonası'nın kapanış ve ödül törenine katılacak.
Ankara'daki TDT Zirvesi'nde Azerbaycan'ı ise Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov temsil edecek.
Bununla birlikte APA, Aliyev'in kararının yalnızca program yoğunluğuyla açıklanamayacağını savunarak son dönemde yaşanan siyasi gelişmelerin de dikkate alınması gerektiğini ileri sürdü.
"Kardeşlik Sürecek, Ulusal Çıkarlar Öncelikli Olacak"
APA'nın analizinin sonuç bölümünde Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin geleceğine yönelik mesajlar öne çıktı.
Ajans, son tartışmaların Azerbaycan kamuoyunda Türkiye'deki bazı kesimlere ilişkin bakışı değiştirdiğini iddia etti. İki ülke arasındaki dostluk ve kardeşlik bağlarının devam edeceği belirtilirken, bundan sonraki dönemde ulusal çıkarların daha fazla ön planda tutulacağı değerlendirmesi yapıldı.
Aliyev'in Ankara'daki zirveye katılmamasının Azerbaycan'ın Türk Devletleri Teşkilatı'ndan uzaklaştığı şeklinde yorumlanmaması gerektiğini vurgulayan APA, Bakü'nün teşkilatın kurucu üyelerinden biri olduğunu hatırlattı.
Analizde, TDT'nin güçlendirilmesi ve faaliyet alanının genişletilmesine yönelik çalışmaların süreceği ifade edildi.
APA'nın değerlendirmesi, Ankara-Bakü hattında stratejik ortaklığın korunmasına rağmen son gelişmelerin iki ülke arasında yeni bir güven tartışması yarattığı ve Azerbaycan yönetiminin bundan sonraki süreçte egemenlik ile ulusal çıkarlarını daha fazla öne çıkaracağı mesajıyla sona erdi.