CHP’li Erbay’dan Bakan Memişoğlu’na HPV Aşısı Tepkisi

CHP’li Erbay’dan Bakan Memişoğlu’na HPV Aşısı Tepkisi

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Sağlıktan Politikaları Başkanı Prof. Dr. Ali Rıza Erbay, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun HPV aşısına ilişkin açıklamalarına tepki gösterdi. Erbay, HPV aşısının ertelenmemesi gerektiğini belirterek, “Sağlık Bakanı bilimin açık kanıtına karşı bu açıklamayı yapamaz. Bu yalnızca bir aşı tartışması değildir; Türkiye’nin koruyucu sağlık politikalarının nasıl şekillendirildiği açısından son derece önemli bir tartışmadır” dedi.
Erbay, Bakan Memişoğlu’nun Türkiye’nin HPV ve kansere yol açma profilinin farklı olduğu ve bazı bilim insanlarının HPV aşısına gerek olmadığını savunduğu yönündeki açıklamalarını eleştirdi. Bakanın aynı zamanda “İnsanımıza faydası varsa HPV’yi de alacağız” dediğine dikkat çeken Erbay, dünyada HPV aşısının rahim ağzı kanseri ve HPV ile ilişkili hastalıkları önlediğine ilişkin güçlü bilimsel kanıtlar bulunduğunu vurguladı.

“Hangi Kanıtı Bekliyoruz?”

HPV aşısının etkinliğinin artık teorik bir varsayım olmadığını belirten Erbay, 2026 yılında The Lancet’te yayımlanan bir çalışmanın yüksek HPV aşılama oranlarının rahim ağzı kanserine bağlı ölümlerde belirgin azalmayla ilişkili olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.
Erbay, “Bilimsel tartışma elbette yapılabilir. Ama bilimsel tartışma ile bilimsel kanıtı ertelemek aynı şey değildir” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin HPV profilinin farklı olduğu yönündeki açıklamanın bilimsel olarak ortaya konulması gerektiğini belirten Erbay, “Bu farklılığın HPV aşısını gereksiz kıldığını gösteren, kamuoyuna açıklanmış bilimsel çalışma hangisidir? Eğer böyle bir çalışma varsa bilim dünyasının önüne koyun. Yoksa dünyada kanıtlanmış bir koruyucu sağlık uygulamasını Türkiye’de neden hâlâ erteliyoruz?” diye sordu.

“Tarama ve Aşı Birbirinin Alternatifi Değil”

Erbay, Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen HPV taramalarının aşıya alternatif olarak gösterilemeyeceğini ifade etti. HPV taramasının hastalığı erken yakalamaya yönelik olduğunu, aşının ise enfeksiyonu ve buna bağlı kanser riskini azaltmayı hedeflediğini belirten Erbay, iki uygulamanın birbirini tamamlayan koruyucu sağlık politikaları olduğunu söyledi.

“Kanserden Korunma Hakkı Gelire Göre Değişmemeli”

HPV aşısı konusunda sağlıkta eşitlik sorununa da dikkat çeken Erbay, ekonomik durumu iyi olan ailelerin çocuklarını aşılatabildiği, maddi imkânı olmayan ailelerin ise beklemek zorunda kaldığı bir sistemin kabul edilemeyeceğini savundu.
Erbay, “Parası olan aile çocuğunu aşılatacak, olmayan aile bekleyecekse bu yalnızca ekonomik bir fark değildir. Bu, çocukların kanserden korunma hakkının gelir düzeyine göre değişmesi demektir” dedi.
Daha önce HPV aşısının ücretsiz uygulanacağı yönünde kamuoyuna açıklamalar yapıldığını hatırlatan Erbay, uygulama takviminin hâlâ belirsiz olmasının da sorgulanması gerektiğini belirtti. TBMM’ye sunulan soru önergelerinde de HPV aşısındaki gecikme ve uygulama takviminin belirsizliğinin gündeme getirildiğini ifade etti.

“Önlenebilir Bir Kanseri Beklemek Sağlık Politikası Değildir”

Bir hekim olarak koruyucu sağlık hizmetlerinin hastalık ortaya çıktıktan sonra değil, hastalık oluşmadan önce değerlendirilmesi gerektiğini belirten Erbay, “Koruyucu sağlık hizmetlerinde başarı, hastalık ortaya çıktıktan sonra kaç hastayı tedavi ettiğinizle değil, kaç hastayı hastalıktan koruduğunuzla ölçülür” ifadelerini kullandı.
Erbay, HPV aşısı konusunda artık “aşı işe yarıyor mu?” sorusunun tartışmanın merkezinde olmaması gerektiğini belirterek, Türkiye’nin kanıtlanmış bir koruyucu sağlık hizmetini çocuklara eşit ve ücretsiz şekilde ne zaman sunacağının asıl soru olduğunu söyledi.
CHP’li Erbay açıklamasını, “Kanser çıktıktan sonra tedavi etmek sağlık hizmetidir. Kanser ortaya çıkmadan onu önlemek ise gerçek koruyucu sağlık politikasıdır. Önlenebilir bir kanseri beklemek, sağlık politikası değil; gecikmiş sağlık politikasıdır” sözleriyle tamamladı.