Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği (TÜSEDAD), çiğ süt üreticilerini yakından ilgilendiren hayati bir duyuru yayımladı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan "Tip Satış Sözleşmeleri" konusunda üreticilere uyarıda bulunan birlik, sözleşme imzalamayan yetiştiricilerin hem hukuki korumadan mahrum kalabileceğini hem de devlet desteklemelerinde ciddi kayıplar yaşayabileceğini açıkladı.
Bakanlık Şart Koşuyor: Kayıt Altına Alınması Zorunlu
Tarım ve Orman Bakanlığı Hayvancılık Genel Müdürlüğü’nün hazırladığı çiğ süt satış sözleşmeleri, piyasadaki arz-talep dengesini korumak ve üretici ile alıcı arasındaki yükümlülükleri yasal güvenceye almak amacı taşıyor. TÜSEDAD Yönetim Kurulu, bu belgelerin sadece imzalanmasının yeterli olmadığını, aynı zamanda ilgili Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerine teslim edilerek resmi kayıt işlemlerinin tamamlanması gerektiğinin altını çizdi.
Satış Modelinize Göre Sözleşme Türleri
Mevzuata göre süt sektöründe iki temel sözleşme modeli uygulanıyor:
Örgüt Aracılığıyla Satış: "Tarımsal Amaçlı Örgüt Aracılığı ile Yapılan Çiğ Süt Üretim Sözleşmesi"
Doğrudan Satış: "Çiğ Süt Üretim Sözleşmesi (Çiftlikten doğrudan sanayiciye)"
Sütünü bir kooperatif veya üretici birliği üzerinden pazarlayan yetiştiricilerin, ana sözleşme ekindeki isim listesinde kendi bilgilerinin olup olmadığını kontrol etmeleri gerekiyor. Sanayiciye doğrudan satış yapanların ise matbu sözleşmeyi ıslak imzalı şekilde muhafaza etmesi şart.
Süt Toplayıcıları İçin Noter Onaylı Vekalet Şartı
Özellikle süt toplayıcıları ile çalışan üreticiler için süreç daha hassas işliyor. Bu modelde toplayıcının, sütü teslim ettiği işleme tesisinden noter onaylı bir vekaletname alması ve üreticiyle birebir satış sözleşmesi imzalaması yasal bir zorunluluk olarak belirtiliyor. Tüm modellerde ortak kural ise şu: Bakanlığın yayımladığı matbu metinler üzerinde hiçbir değişiklik yapılmamalı.
Prim Desteklerinde Sözleşmenin Rolü Büyük
Üreticinin cebine girecek destek miktarını doğrudan sözleşme ve satış şekli belirliyor. Mevcut destekleme tablosu şu şekilde uygulanıyor:
Temel Destek: 20 Kuruş
2. Sınıf Örgütler: 50 Kuruş
1. Sınıf Örgütler ve Doğrudan Sanayici Satışı: 60 Kuruş
Ari İşletmelerden Doğrudan Satış: 80 Kuruş
İhlal Durumunda Tahkim Yolu Açık
Sözleşme şartlarına uyulmaması veya ödemelerde aksama yaşanması durumunda üreticiler, TOBB Tarım Tahkim Komisyonu’na başvurma hakkına sahip. Ayrıca Rekabet Kurumu’nun süt piyasasında "yem dayatması" ve rekabet ihlallerine yönelik yürüttüğü soruşturmalar devam ederken, yazılı sözleşme üretici için en güçlü savunma mekanizması olarak görülüyor.
Üreticiler, sözleşme taslaklarına ve gerekli belgelere Tarım ve Orman Bakanlığı’nın resmi web sitesi üzerinden ulaşabiliyor.