Gamze Akkuş İlgezdi’den UTTS Tepkisi: “Aynı Cihaza Neden İki Kez Para Ödeniyor?”

Ankara CHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Dr. Gamze Akkuş İlgezdi, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından kayıt dışılıkla mücadele amacıyla uygulamaya konulan Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi’nin (UTTS) sahada yol açtığı maliyet ve uygulama sorunlarını TBMM gündemine taşıdı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi veren İlgezdi, mevcut sistemin ticari araç sahipleri ve akaryakıt istasyonları açısından mükerrer harcamalara neden olduğunu savundu.

“Mükerrer Donanım Yatırımı Zorunlu Kılınıyor”

İlgezdi, akaryakıt dağıtım şirketlerinin uzun yıllardır kullandığı taşıt tanıma altyapılarının kamu denetimine entegre edilmesi yerine, istasyonlara ve ticari araçlara yeni donanımlar takılmasının zorunlu hale getirildiğini belirtti.

Sistemde kullanılan cihazların fiyatları ile montaj ücretlerinin merkezi idare tarafından belirlenmesinin rekabet açısından da sorun oluşturduğunu ifade eden İlgezdi, uygulamanın ticari araç sahiplerine ek mali yük getirdiğini söyledi.

İlgezdi, “Hem araçlara hem de pompa tabancalarına mükerrer bir donanım yatırımı zorunlu kılınmıştır. Cihaz fiyatları ve montaj ücretleri serbest piyasa koşulları dışında, merkezi idare tarafından tek taraflı belirlenmektedir” dedi.

“İkinci El Araçta Çalışan Cihaz İçin Yeniden Ücret Alınıyor”

UTTS uygulamasının ikinci el ticari araç piyasasında da mağduriyet yarattığını belirten İlgezdi, araç üzerindeki çalışır durumdaki Taşıt Tanıma Birimi’nin (TTB) yeni sahibine devredilememesini eleştirdi.

İlgezdi, ticari aracın satılması halinde depo girişindeki cihazın teknik olarak sökülemediğini, buna karşın yeni mükellefin mevcut cihazı kendi adına devralmasına izin verilmediğini belirtti.

Çalışır durumdaki donanımın yeniden kullanılmak yerine yeni araç sahibinin sıfırdan cihaz ve montaj bedeli ödemeye zorlandığını ifade eden İlgezdi, yalnızca veri tabanındaki mükellef bilgilerinin güncellenmesiyle çözülebilecek bir işlem için yeniden ücret alınmasının kabul edilemez olduğunu söyledi.

İlgezdi, uygulamanın hem ticari hayatı zorlaştırdığını hem de elektronik atık oluşumuna yol açtığını kaydetti.

“Arıza Durumunda Telafi Mekanizması Yok”

UTTS kapsamındaki donanımların arızalanması halinde mükelleflerin karşılaşacağı maliyetlere de dikkat çeken İlgezdi, özellikle araç üzerindeki çipin kaza, kaporta onarımı veya mekanik yıpranma nedeniyle zarar görmesi halinde yeniden tam bedel ödenmesinin önüne geçilmesi gerektiğini belirtti.

İlgezdi, sistemsel arızalar nedeniyle yakıt alımının gerçekleşmesine rağmen plakanın otomatik olarak okunamaması durumunda harcamanın nasıl gider gösterileceğine ilişkin de belirsizlik bulunduğunu ifade etti.

İlgezdi, “Vatandaşın mağduriyetini önleyecek adil ve rasyonel düzenlemeler hayata geçirilmelidir” dedi.

Bakan Şimşek’e 6 Soru

CHP’li İlgezdi, soru önergesinde Bakan Mehmet Şimşek’ten UTTS’nin mali ve teknik boyutlarına ilişkin şu sorulara yanıt istedi:

UTTS kapsamında kullanılan TTB ve TTO donanımlarının bedelleri ile montaj ücretleri hangi kriterlere göre belirlendi? Sistemin yürürlüğe girmesinden bu yana kaç ticari araca TTB, kaç istasyondaki kaç pompa tabancasına TTO monte edildi? Bu işlemlerden elde edilen toplam gelir ne kadar oldu ve bunun ne kadarı kamu bütçesine aktarıldı? Mevcut taşıt tanıma altyapıları kamu denetimine entegre edilmek yerine neden ikinci bir donanım seti zorunlu hale getirildi? Mükerrer altyapı maliyetinin toplam büyüklüğü hesaplandı mı? Kaza, kaporta onarımı veya mekanik yıpranma nedeniyle bozulan cihazlar için garanti ya da telafi mekanizması bulunuyor mu? Sistemsel arıza nedeniyle plakanın otomatik okunamadığı yakıt alımlarında mükelleflerin harcamalarını gider gösterebilmesi için alternatif bir tevsik yöntemi var mı? İkinci el ticari araç satışlarında çalışır durumdaki TTB’nin yeni sahibine devredilmesine neden izin verilmiyor? Mükerrer cihaz ve montaj ücretlerini önlemek amacıyla yazılımsal bir devir altyapısı kurulması planlanıyor mu?