Gamze Akkuş İlgezdi: Patronlara Kamu Kaynakları, Çocuklara Ölüm Düşüyor

Ankara CHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Dr. Gamze Akkuş İlgezdi, Türkiye’de derinleşen yoksulluk, eğitimden kopuş ve denetimsiz çalışma koşullarının çocuk işçiliğini artırdığını belirterek, çocukların yaşam hakkının korunması çağrısında bulundu.

Çocuk işçiliğinin “mesleki eğitim” adı altında meşrulaştırıldığını savunan Akkuş İlgezdi, kamu kaynaklarının çocukların eğitim ve sosyal ihtiyaçları yerine işletmelere ucuz iş gücü sağlamak amacıyla kullanıldığını ileri sürdü.

“Çocukların Yeri Tehlikeli İşyerleri Değil, Okullardır”

DİSK-AR ve İSİG Meclisi verilerine işaret eden Akkuş İlgezdi, çocuk işçiliğinin geldiği noktaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. İlgezdi, “Resmî raporlar ve bağımsız veriler Türkiye’de çocukların yaşam hakkının açıkça gasp edildiğini belgeliyor” dedi.

MESEM kapsamında çocukların tehlikeli çalışma ortamlarına yönlendirildiğini belirten İlgezdi, “Çocukların yeri ‘mesleki eğitim (MESEM)’ adı altında tehlikeli atölyeler ve inşaat iskeleleri değil, okullardır” ifadelerini kullandı.

Her Üç Çocuktan Biri Yoksullukla Karşı Karşıya

Çocukların çalışma hayatına itilmesinin temel nedenlerinden birinin hanehalkı yoksulluğu olduğunu belirten Akkuş İlgezdi, DİSK-AR’ın Eylül 2026 tarihli Çocuk İşçiliği Raporu’na dikkat çekti.

İlgezdi, Türkiye’de her üç çocuktan birinin yoksulluk sınırının altında yaşadığını belirterek, TÜİK verilerine göre çalışan çocukların yüzde 59,2’sinin hanehalkı gelirine katkı sağlamak veya ailesinin ekonomik faaliyetlerine yardımcı olmak amacıyla çalıştığını söyledi.

14-17 yaş grubunda okullaşma oranının son iki eğitim-öğretim yılında 8,1 puan gerileyerek yüzde 86,42’ye düştüğünü aktaran İlgezdi, ekonomik krizin çocukların eğitim hayatını da etkilediğini savundu.

MESEM’de Öğrenci Sayısı 10 Yılda 5,3 Kat Arttı

MESEM sistemine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Akkuş İlgezdi, Millî Eğitim Bakanlığı verilerine göre sistemdeki öğrenci sayısının son 10 yılda 5,3 kat arttığını belirtti.

İlgezdi, 2025-2026 eğitim-öğretim döneminde MESEM’e kayıtlı öğrenci sayısının 509 bin 85’e ulaştığını, bu öğrencilerin yüzde 79,8’inin 15-18 yaş grubundaki çocuk ve gençlerden oluştuğunu ifade etti.

MESEM kapsamında çocukların ağır sanayi, kimya tesisleri ve oto sanayileri gibi alanlarda çalıştırıldığını belirten İlgezdi, İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklarının da bu sistem kapsamında işletmelere aktarıldığını öne sürdü.

9 Yılda 93 Binden Fazla Çocuk İş Kazası Geçirdi

Çocukların çalışma koşullarındaki risklere ilişkin SGK verilerine de değinen Akkuş İlgezdi, 2017-2025 yılları arasında 14-17 yaş grubunda en az 93 bin 517 kayıtlı çocuk iş kazası yaşandığını söyledi.

İlgezdi, 2017 yılında yüzde 9,5 olan çocukların iş kazası geçirme oranının 2025’te yüzde 25,8’e yükseldiğini belirterek, kayıtlı çalışan çocuklar arasındaki iş kazalarının ciddi boyuta ulaştığını ifade etti.

İSİG Meclisi verilerine göre 2017’den 2026 Temmuz ayına kadar en az 646 çocuğun çalışırken yaşamını yitirdiğini belirten İlgezdi, 2023’te 54, 2024’te 71 olan çocuk iş cinayeti sayısının 2025’te 94’e yükseldiğini aktardı.

İlgezdi, “Bu tablo kader değil; denetimsizliğin ve cezasızlığın sebep olduğu iş cinayetleridir” dedi.

“Kamu Kaynakları Çocukların Eğitimine Ayrılmalı”

Çocuk işçiliğinin önlenmesi için yapısal adımlar atılması gerektiğini vurgulayan Akkuş İlgezdi, yetişkinlerin insanca yaşayabileceği ücretlere kavuşmasının, sendikal hakların güvence altına alınmasının ve çocuklara ücretsiz beslenme ile kamusal eğitim olanaklarının sağlanmasının önemine dikkat çekti.

2024 yılı itibarıyla işyerlerinin yalnızca binde 4’ünün teftiş edildiğini belirten İlgezdi, çırak ve stajyerlerin İş Kanunu kapsamına alınması, sendikalaşma hakkının tanınması ve çalışılan sürelerin emeklilik primine sayılması çağrısında bulundu.

İlgezdi, işletmelere aktarılan kamu kaynaklarının çocuk yoksulluğunun azaltılması ve çocukların eğitim olanaklarının güçlendirilmesi için kullanılması gerektiğini belirterek açıklamasını tamamladı.