Fransa’nın, uzun süredir siyasi gerekçelerle mesafeli durduğu Fransız-İtalyan ortak yapımı SAMP/T hava savunma sisteminin Türkiye’ye olası satışına ilişkin tutumunda değişikliğe gittiği öne sürüldü. Reuters’a konuşan konuya yakın kaynaklar, Paris yönetiminin önceki döneme kıyasla daha yapıcı bir yaklaşım sergilediğini iddia etti.
Habere göre dört farklı kaynak, Fransa’daki yaklaşım değişikliğinin, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin 25 Haziran’da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından şekillenmeye başladığını ifade etti. Görüşmenin, Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı NATO Zirvesi öncesinde yapıldığı belirtilirken, müzakerelerin henüz başlangıç aşamasında olduğu kaydedildi.
Siyasi Engellerde Yumuşama İddiası
Müzakereleri yakından takip eden bir kaynak, geçmişte Paris yönetiminin satış konusunda net bir isteksizlik sergilediğini, ancak son dönemde bu tavrın yerini daha açık bir yaklaşıma bıraktığını söyledi. Aynı kaynak, Fransa’nın bazı çekincelerini koruduğunu ancak daha önce süreci tıkayan siyasi itirazların bir kısmını geri plana çektiğini dile getirdi.
Öte yandan kaynaklardan biri, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında 3 Temmuz’da gerçekleştirilen telefon görüşmesinde de SAMP/T konusunun gündeme geldiğini öne sürdü.
Ankara Ortak Üretim ve Teknoloji Transferi İstiyor
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de haziran ayında Reuters’a yaptığı değerlendirmede, Türkiye’nin uzun menzilli hava savunma sistemi ihtiyacı kapsamında ABD üretimi Patriot’un yanı sıra SAMP/T seçeneğini de değerlendirdiğini açıklamıştı. Güler, Ankara’nın özellikle teknoloji transferi ve ortak üretim imkânı sunan projelere öncelik verdiğini vurgulamıştı.
Proje Daha Önce Askıya Alınmıştı
Türkiye, Fransa ve İtalya, 2017-2018 yıllarında uzun menzilli hava savunma sistemi geliştirilmesi amacıyla ortak çalışma başlatmıştı. Proje, ortak üretim ve teknoloji paylaşımını da kapsayan kapsamlı bir iş birliği olarak planlanmıştı.
Ancak Fransa ile Türkiye arasında Suriye, Libya ve Doğu Akdeniz başta olmak üzere yaşanan siyasi gerilimler nedeniyle süreç ilerleyememiş ve proje fiilen durmuştu.
Yetkililer, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un NATO Zirvesi kapsamında gerçekleştirmesi beklenen görüşmede ikili ilişkilerin yanı sıra savunma alanındaki iş birliği başlıklarının da ele alınmasının beklendiğini ifade ediyor.
Elysee Sarayı İddiaları Doğrulamadı
Reuters’ın haberine ilişkin sorularını yanıtlayan Fransa Cumhurbaşkanlığı ise söz konusu iddiaları doğrulamadı. Elysee Sarayı, haberde "önemli yanlışlıklar" bulunduğunu savunurken, bu yanlışlıkların neler olduğuna ilişkin herhangi bir ayrıntı paylaşmadı.
Avrupa’nın Patriot Alternatifi
SAMP/T, diğer adıyla Mamba, Fransız-İtalyan ortaklığı olan Eurosam konsorsiyumu tarafından geliştiriliyor. Sistem, MBDA France, MBDA Italy ve Thales şirketlerinin ortak çalışmasıyla üretiliyor ve Avrupa’nın ABD yapımı Patriot hava savunma sistemine en güçlü alternatiflerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Bununla birlikte SAMP/T'nin bugüne kadar aktif savaş koşullarında kullanılmamış olması nedeniyle, sistemin operasyonel performansı konusunda savunma uzmanları arasında farklı değerlendirmeler bulunuyor.