Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), gelir veya aylık alan vatandaşların birikmiş prim borçlarının tahsilatında yeni bir uygulamayı hayata geçiriyor. Düzenlemeyle birlikte, emekli aylığı ya da SGK geliri alan kişilerin kendilerine veya hak sahibi oldukları kişilere ait prim borçları, doğrudan maaşlarından kesilerek tahsil edilecek.
Yeni sistem kapsamında yasal olarak maaşlardan en fazla yüzde 25 oranında kesinti yapılabilecek. Ancak uygulamada standart kesinti oranının yüzde 10 olarak uygulanacağı belirtildi. Tahsilat işlemleri için icra takibi başlatılmayacak ve maaş sahibinin ayrıca onayı alınmayacak.
Kimler Uygulama Kapsamında?
Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş'ın verdiği bilgilere göre, maaşlarından otomatik kesinti yapılabilecek kişiler şu şekilde sıralanıyor:
İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar,
Malullük, vazife malullüğü, yaşlılık ve emekli aylığı alanlar,
Emekli aylığı bağlandıktan sonra geçmişe yönelik Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borcu tespit edilenler,
Vefat eden sigortalının eşi, çocukları ve anne-babası gibi ölüm geliri veya aylığı alan hak sahipleri,
Ölüm aylığı almakla birlikte kendi adına prim borcu bulunan hak sahipleri.
Birden fazla gelir veya aylık alan borçlular için her bir ödeme üzerinden ayrı ayrı yüzde 10 oranında kesinti yapılabilecek. Buna karşılık, prim borcu bulunmayan hak sahiplerinin maaşlarında herhangi bir kesinti uygulanmayacak.
Hangi Aylıklar Kesinti Dışında Kalacak?
Yeni düzenleme kapsamında bazı özel statüdeki aylıklar uygulamanın dışında tutuldu. Bunlar:
Başarılı sporculara bağlanan aylıklar,
Terör ve terörle mücadele kapsamında ödenen aylıklar,
Bedeli Hazine tarafından karşılanan şeref aylıkları.
Öncelik GSS Prim Borçlarında Olacak
Kesinti işlemlerinde ilk olarak Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları tahsil edilecek. Bunun yanı sıra;
4/1-a (SSK) kapsamındaki isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortalılığına ilişkin borçlar,
Ek 5 ve Ek 6 sigortalılık prim borçları,
4/1-b (Bağ-Kur) kapsamındaki prim borçları,
4/1-c (Emekli Sandığı) kapsamındaki borçlanma ve intibak işlemlerinden doğan borçlar
maaşlardan yapılacak kesintilerle tahsil edilebilecek.
Birden fazla borç bulunması halinde zamanaşımına uğramamış en eski borç öncelikli olarak tahsil edilecek. Nafaka alacakları ise SGK alacaklarından önce ödenecek.
Fazla Ödemeler Önce Tahsil Edilecek
SGK'nın geçmişte yaptığı fazla veya yersiz ödemeler nedeniyle oluşan borçlar bulunuyorsa, öncelikle bu alacaklar maaştan kesilecek. Ardından diğer prim borçlarının tahsilatına geçilecek. Birden fazla borç türünün bulunması halinde ise kesinti işlemleri aynı anda yürütülebilecek.
İtiraz Hakkı Bulunuyor
Maaşlarından kesinti yapılan hak sahipleri, uygulamaya karşı itiraz edebilecek. Genel Sağlık Sigortası prim borçlarına ilişkin başvurular, kişinin ikamet ettiği yerdeki sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine yapılabilecek.
Diğer prim borçlarına yönelik itirazlar ise borç dosyasının bulunduğu SGK birimine iletilecek. Başvurunun reddedilmesi halinde vatandaşlar yargı yoluna başvurma hakkını kullanabilecek.