SON DAKİKA!!! Çözüm Sürecinin Hukuki Çerçevesi Meclis’te: 12 Maddelik Teklif Komisyonda

“Terörsüz Türkiye” sürecinin yasal zemini için hazırlanan teklif bugün Adalet Komisyonu’nda görüşülecek

İktidarın “Terörsüz Türkiye”, DEM Parti’nin ise “Barış ve Demokratik Toplum” olarak tanımladığı yeni çözüm sürecine ilişkin hukuki düzenlemeleri içeren “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, TBMM Başkanlığı’na sunuldu.

12 maddeden oluşan teklif, bugün saat 15.30’da TBMM Adalet Komisyonu’nda ele alınacak. Komisyon görüşmelerinin tamamlanmasının ardından teklifin Genel Kurul gündemine taşınması ve bu hafta içinde yasalaşması bekleniyor.

Teklifin genel gerekçesinde düzenlemenin, süreç kapsamında yapılması planlanan hukuki adımların “ilk adımını oluşturan temel çerçeve” niteliğinde olduğu belirtildi. Düzenlemenin genel af olmadığı vurgulanırken, belirli suçlar bakımından koşullu ve sınırlı ceza ile infaz hükümleri öngörülüyor.

Hangi Suçlar Düzenleme Kapsamında?

Teklif; PKK/KCK’nın kurulması veya yönetilmesi, örgüt üyeliği, örgüte bilerek ve isteyerek yardım edilmesi ve örgüt propagandası yapılması gibi suçları kapsıyor.

Bunun yanı sıra örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamına giren bazı suçlar da düzenlemenin kapsamında bulunuyor.

Yasanın Uygulanması Silah Bırakma Şartına Bağlanıyor

Düzenlemenin yürürlüğe girmesi tek başına hükümlerinin uygulanması için yeterli olmayacak.

PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığının sona erdiğinin, sahip oldukları silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekecek. Bu tespit daha sonra Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilerek Resmi Gazete’de yayımlanacak.

Bu şart gerçekleşmeden soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi ya da infazların durdurulması mümkün olmayacak.

Kasten Öldürme ve Bazı Ağır Suçlar Kapsam Dışında

Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları düzenlemenin dışında tutuluyor.

Ayrıca 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar da teklif kapsamına alınmıyor.

Öcalan ve Örgütün Üst Kadrosu İçin Kapsam Sınırlaması

Teklif metninde Abdullah Öcalan’ın adına doğrudan yer verilmiyor.

Ancak 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçların kapsam dışında bırakılması, eski Türk Ceza Kanunu döneminde mahkum edilen Öcalan ile örgütün üst düzey yöneticilerinin düzenlemeden yararlanmasının önüne geçilmesi şeklinde değerlendiriliyor.

Demirtaş İçin Tahliye Yolu Açılabilecek

Düzenlemenin, kasten öldürme dışındaki örgüt suçlarını kapsaması nedeniyle eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş açısından da sonuç doğurabileceği belirtiliyor.

Demirtaş’ın düzenlemeden yararlanabilmesi için öncelikle MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanması ve kanunda öngörülen diğer şartların yerine getirilmesi gerekecek.

Demirtaş, Kobani davasında kasten öldürme suçundan beraat etmiş, ancak aralarında “devletin birliği ve ülke bütünlüğünü bozmaya yardım” suçunun da bulunduğu çeşitli suçlardan toplam 42 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.

Süreci Sekiz Üyeli Kurul İzleyecek

Teklifle sürecin uygulanmasını takip etmek amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında sekiz üyeli bir Takip ve Koordinasyon Kurulu kurulması öngörülüyor.

Kurulda adalet, dışişleri, içişleri ve milli savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak.

Kurul, sürecin uygulanmasını izlemenin yanı sıra gerekli gördüğü durumlarda yeni hukuki, idari ve adli düzenlemeler yapılmasını talep edebilecek.

TBMM Başkanlığı bünyesinde ayrıca 17 üyeden oluşan bir İzleme Komisyonu kurulacak.

Siyasi Yasakların Kaldırılmasına İlişkin Düzenleme

Teklif, mahkumiyetlerden kaynaklanan bazı siyasi hak yoksunluklarının kaldırılabilmesine de imkan tanıyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki kurul, gerekli görmesi halinde ilgili mahkemeye veya infaz hakimliğine başvurarak hak yoksunluklarının kaldırılmasını talep edebilecek.

Beş yıllık infaz ertelemesi uygulanan kişiler için iki yıl, 10 yıllık erteleme uygulananlar için ise üç yıl geçmesinin ardından bu yönde başvuru yapılabilecek. Nihai kararı ilgili mahkemeler verecek.

Yeni Soruşturmalar Kurul İznine Bağlanıyor

MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından önce işlendiği iddia edilen ve kanun kapsamına giren suçlar bakımından, bu tarihten sonra yeni soruşturma açılması Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki kurulun iznine tabi olacak.

Yasadan Yararlanmak İsteyenler Başvuru Yapacak

Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin başvuru yapması zorunlu olacak.

Başvurular, MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren altı ay içinde ilgili Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından belirlenecek kurumlara yazılı olarak yapılabilecek.

Soruşturma ve Davalarda 5 ve 10 Yıllık Erteleme

Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarla ilgili soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl süreyle ertelenebilecek.

15 yıldan fazla hapis cezası, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda ise erteleme süresi 10 yıl olacak.

Tutukluluk ve Adli Kontrol Kararları Yeniden Değerlendirilecek

Erteleme kapsamına giren dosyalardaki tutuklama ve adli kontrol tedbirleri yeniden incelenebilecek. Şartların oluşması halinde bu tedbirlerin kaldırılması mümkün olacak.

İstinaf veya temyiz aşamasındaki dosyalar bakımından bozma kararı verilerek dosyaların yeniden ilk derece mahkemelerine gönderilmesi öngörülüyor.

Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek. Dosya ve deliller muhafaza edilecek. Müsadereye tabi eşya ve malvarlığı değerleri ise tasfiye edilerek Hazineye gelir kaydedilecek.

Savcı veya mahkeme tarafından verilen erteleme kararlarına iki hafta içinde itiraz edilebilecek.

Yeni Terör Suçu İşlenirse Erteleme Sona Erecek

Erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma veya kovuşturma kaldığı yerden devam edecek.

Mahkumiyet kararı verilmesi durumunda yeni ceza, kanunun erteleme hükümlerinden yararlanamayacak.

Erteleme süresinin yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanması halinde soruşturmalarda kovuşturmaya yer olmadığına, davalarda ise düşme kararı verilecek.

İnfazı ertelenen mahkumiyetlerde ise ceza infaz edilmiş kabul edilecek.

Teslim Edilen Silahlar Kayıt Altına Alınacak

Örgüt mensupları tarafından teslim edilen veya beyan edilen silah, mühimmat, patlayıcı maddeler ile diğer araç ve malzemeler kayıt altına alınacak.

Bu işlemlerin nasıl yürütüleceğine ilişkin usul ve esaslar İçişleri ve Milli Savunma bakanlıkları tarafından belirlenecek.

Kamu Görevlilerine Sorumluluk Güvencesi

Teklifte süreç kapsamında görev yapan kamu görevlilerine ilişkin de özel bir hüküm bulunuyor.

Buna göre kanun kapsamında kendilerine verilen görevleri yerine getiren kamu görevlilerinin, gerçekleştirdikleri faaliyetler nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluk taşımaması öngörülüyor.

Teklifin Kaderi Adalet Komisyonu Görüşmeleriyle Netleşecek

12 maddelik düzenleme, bugün başlayacak Adalet Komisyonu görüşmelerinin ardından TBMM Genel Kurulu’nun gündemine taşınacak. Teklifin yasalaşması halinde yeni çözüm sürecinin hukuki çerçevesinde önemli bir aşama geçilmiş olacak.