Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda kabul edilen Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi yasalaşarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle öğrenci affının yeniden hayata geçirilmesinin yanı sıra öğretim üyelerinin çalışma koşulları, üniversitelerin idari yapıları, akademik disiplin hükümleri ve vakıf üniversitelerine yönelik yaptırımlar gibi birçok alanda önemli değişiklikler getirildi.
Yasaya göre, daha önce aynı kapsamda getirilen öğrenci affından yararlanmamış olmak şartıyla çeşitli nedenlerle yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen öğrenciler ile üniversiteye yerleştiği halde kayıt yaptıramayan adaylar, belirlenen şartları yerine getirmeleri halinde 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine devam edebilecek. Başvurular, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren dört ay içinde yapılacak. Belirli ağır suçlardan hüküm giyenler ile terör bağlantısı nedeniyle ilişiği kesilenler ise düzenlemenin dışında tutuldu.
Kanun kapsamında azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine de yeni haklar tanındı. İntörnlük dönemi dışındaki başarısız veya alınamayan dersler için iki ek sınav ya da tekrar hakkı verilirken, uygulamalı eğitim ve intörnlük sürecini tamamlayamayan öğrencilere eğitimlerini tamamlama imkânı sağlandı.
Öğretim Üyelerine Yönelik Düzenleme
Düzenleme, öğretim üyelerine yönelik yeni hükümler de içeriyor. Emeklilik yaş haddine ulaşan ancak üniversitelerin ihtiyaç duyduğu akademisyenler, Yükseköğretim Kurulu'nun onayıyla 75 yaşını aşmamak kaydıyla ikişer yıllık sözleşmelerle görev yapmayı sürdürebilecek. Ayrıca Türk Cumhuriyetleri ve akraba topluluklarındaki üniversitelerden resmi davet alan akademisyenlere özlük hakları korunarak üç yıla kadar, bazı uluslararası programlarda ise beş yıla kadar aylıklı izin verilebilecek.
Akademik etik ihlallerine yönelik yaptırımlar da ağırlaştırıldı. Başkaları tarafından hazırlanan tez, makale, kitap veya projeleri kullanarak akademik unvan ya da diploma alanların unvanları geri alınacak ve üniversite öğretim mesleğinden çıkarılmaları mümkün olacak. Bu çalışmaları hazırlayan veya aracılık eden kişiler hakkında ise adli para cezaları uygulanacak.
Vakıf Üniversielerine Yönelik Yeni Düzenlemeler
Yasa ile vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak idari yaptırımlar da ayrıntılı biçimde düzenlendi. İhlalin niteliğine göre uyarı, kontenjan kısıtlaması, öğrenci alımının durdurulması, faaliyet izninin geçici olarak askıya alınması ya da tamamen kaldırılması gibi yaptırımlar uygulanabilecek. Eğitim faaliyetlerini sürdüremeyecek duruma gelen vakıf üniversiteleri ise garantör veya uygun görülen bir devlet üniversitesine devredilecek.
Üniversitelerin uluslararası faaliyetlerini artırmayı amaçlayan düzenleme kapsamında devlet üniversitelerine Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim ve eğitim programı açabilme imkânı tanındı. Bunun yanı sıra birden fazla yükseköğretim kurumunun ortak teknoloji ve inovasyon ofisleri kurabilmesine de yasal zemin oluşturuldu.
Kanunla ayrıca Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi olarak değiştirilirken, üniversitenin bilim ve teknoloji odaklı yeni bir yapıya kavuşturulması amacıyla akademik birimlerinde kapsamlı yeniden yapılanmaya gidildi. Bazı fakülte ve yüksekokullar Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi bünyesine devredilirken, yeni mühendislik ve bilişim fakülteleri de oluşturuldu.
Öte yandan TBMM Genel Kurulu görüşmeleri sırasında AK Parti'nin verdiği önerge doğrultusunda, yükseköğretim kurumlarında görev yapacak öğretim elemanlarına güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmasını öngören madde teklif metninden çıkarıldı.