TBMM'de İYİ Parti'nin Genel Görüşme Önerisi Kabul Edilmedi

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda, İYİ Parti'nin "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"nin genel görüşmeye açılması yönündeki önerisi yapılan oylamada reddedildi. Görüşmeler sırasında CHP ile İYİ Parti arasında teklifin ele alınış biçimine ilişkin dikkat çeken bir tartışma yaşandı.

İYİ Parti Grubu adına söz alan Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, söz konusu kanun teklifinin Anayasa başta olmak üzere Türk Ceza Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun hükümleriyle çeliştiğini öne sürdü. Bu gerekçelerle TBMM Başkanlığı'na resmi başvuruda bulunduklarını belirten Poyraz, başvurunun doğrudan Adalet Komisyonu'na sevk edildiğini ifade etti.

Poyraz: "Başvurumuza Yanıt Verilmedi"

18 Şubat 2026 tarihli Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunu hatırlatan Poyraz, raporda yer alan değerlendirmeler ile mevcut siyasi tablo arasında çelişki bulunduğunu savundu. Ülkede demokrasi, hukuk ve insan hakları alanında ciddi sorunlar yaşandığını ileri süren Poyraz, buna rağmen raporun "milli dayanışma" vurgusu taşıdığını söyledi.

İYİ Parti dışında TBMM'de grubu bulunan tüm siyasi partilerin söz konusu metne imza attığını dile getiren Poyraz, "Bu raporun ardından hazırlanan kanun teklifi Meclis Başkanlığı'na sunuldu. Biz ise teklifin çeşitli yasal düzenlemelere aykırı olduğu gerekçesiyle itiraz ettik. Ancak Başkanlık bu başvurumuza ilişkin herhangi bir değerlendirme yapmadan dosyayı Adalet Komisyonu'na gönderdi" ifadelerini kullandı.

Kanun teklifinin kapsamını eleştiren Poyraz, şunları söyledi:

"Bu kanun teklifi kimi kapsıyor? KCK ve PKK terör örgütünü kuran, yöneten ve buna üye olan teröristleri kapsıyor, teröristleri; belediye başkanlığı yaptığı için gözaltına alınanları, tutuklananları kapsamıyor. Bu raporda imzası olan eski, yeni partilere söylüyorum: Altında imzanız var. Bu raporun hangi satırında demokrasi var? Bu raporun hangi satırında yerel yönetimlere ilişkin, hukuksuzluğa, adaletsizliğe ilişkin hangi kelime var? Bu kanun teklifinde hangi satır var? Neyi imzalıyorsunuz? Ne yaptığınızın farkında mısınız? Cumhuriyeti, üniter yapıyı, millî kimliğimizi hedef almış amaç, fikir ve eylem birliği içerisindeki bir terör örgütü ve onun bağlı kollarına ilişkin bu kadar duyarsızlık olabilir mi ya? Vicdansızlık olabilir mi?"

Poyraz, terörle mücadele politikalarına ilişkin geçmişte yapılan açıklamaları hatırlatarak, şöyle devam etti:

"Hukuku, demokrasiyi, adaleti, özgürlükleri inşa ettiniz de ona rağmen bu memleketle terör var da, onu mu ortadan kaldırıyorsunuz? Ya, neyi ortadan kaldırıyorsunuz? 2018'de, 2023'te sahada PKK terör örgütüyle alakalı konuşmadınız mı ya? Anlatmadınız mı? 'Bunlarla ilgili mücadelemiz devam edecek.' demediniz mi? Şimdi ne değişti? Bu sizin fikriniz olamaz, bu sizin vicdanınız da olamaz; kusura bakmayın, böylesine gayri millî bir şey bu Parlamentodaki hiçbir milletvekilinin aklı da olamaz çünkü bu akıldan, vicdandan, irfandan ve açıkça söylüyorum ahlaktan uzak bir kanun teklifi ve rapor."

Çalışkan: Meclis'e düşen görev halkın tümünü kucaklamaktır

İYİ Parti'nin grup önerisi üzerinde ilk söz alan Yeni Yol Grubu adına Hatay Milletvekili Necmettin Çalışkan, kanun teklifinin hazırlanış sürecini eleştirerek "Bütün milletimiz heyecanla Meclis'teki gelişmeleri bekliyor, ne yazık ki biz de gelişmeleri sosyal medya hesaplarından, kanunun içeriğini T24'ten ilk defa gördük. Elbette, böyle önemli bir olayda Meclis'in aktif rol alması, bilgilendirilmesi son derece önemliydi, bugüne kadar pek çok kanunda gördüğümüz gibi bunda da Meclis’in adeta hiçe sayıldığı bir durum gördük. İmzacı vekillerin de dahil içeriği görmeden boş kağıda imza attığına dair basında haberler çıktı, birazdan gerçeğini göreceğiz" dedi.

Kanun teklifinin yalnızca belirli düzenlemeleri içerdiğini söyleyen Çalışkan, "Eğer bu ülkede demokratikleşme, insan hakları, hukukun egemenliği gerekliyse bunun için asla bir pazarlık söz konusu olmamalıydı, bu ülkenin insanları her şeyi fazlasıyla hak ediyor. Anayasa'mız temel itibarıyla eşitlikten söz eder, eğer burada Anayasa uygulanacaksa bu yasanın da elbette herkesi kucaklaması beklenir. Bir 'terör örgütü' olarak isimlendirilerek, adı da zikredilerek sadece zata mahsus yasa çıkarılması bu Meclis'in geçmişinde olmayan bir uygulama" ifadelerini kullandı.

Çalışkan, kanun teklifinde demokratikleşme, kültürel haklar, ekonomik kalkınma, kayyum uygulamaları ve KHK'lilerle ilgili düzenlemelerin yer almadığını belirterek, "Bu Meclis'e düşen görev halkın tümünü kucaklamaktır, şehit ve gazi yakınlarını da incitmeyen şekilde düzenlemelerin acilen yapılması gerekir" dedi.

Alp: Bu Mesele Meclis Zemininde Çözülmelidir

CHP Grubu adına konuşan Kars Milletvekili İnan Akgün Alp ise İYİ Parti'nin genel görüşme önerisini önemsediklerini belirterek, önerge gerekçesinde dile getirilen Anayasa ve hukuk devleti eleştirilerine katılmadığını söyledi. Alp, "Elli yıldır süren, on binlerce insanımızın hayatına mal olan bir çatışma ortamının sona erdirilmesi hukukun hangi ilkesini zedeliyor olabilir ki? Yargı bağımsızlığını neden ihlal ediyor olabilir? Belki yargı daha bağımsız olacak çünkü kabul edelim ki elli yıl boyunca biz de devlet olarak bir bölünme paranoyasıyla yaşadık ve bu paranoyanın ortadan kalkması elbette ki hukuku da yargıyı da daha bağımsız kılacaktır" dedi.

CHP'nin kanun teklifine neden imza verdiğini de açıklayan Alp, "Türkiye'nin selameti bakımından, gelecek nesillerimiz bakımından artık sürdürülemez duruma gelmiş bu çatışma ortamının bitirilmesini umut ettiğimiz için imza verdik. Biz yıllardır savunduğumuz sorunun demokratik meşruiyet zemini olan Türkiye Büyük Millet Meclis’inde çözümü savunmanın esas yaklaşımımıza uygun olduğu için buna imza verdik. Çünkü öteden beri bizim tezimiz budur, bu mesele Meclis zemininde çözülmelidir" diye konuştu.

"Biz Bunu Bir İlk Adım Olarak Görüyoruz"

Alp, örgütün tüm unsur ve uzantılarıyla sona erdiğinin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla tespit edilip Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından kanunun yürürlüğe gireceğini belirterek, "Biz bunu bir adım olarak, ilk adım olarak görüyoruz, bundan sonra bir reform dönemine gireceğimizi umut ediyoruz. Meseleyi demokrasi çerçevesinde ele alıyoruz" dedi.

İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, CHP'li Alp'in konuşmasına söz alarak yanıt vererek "Cumhuriyetle yaşıt partinin milletvekili 'PKK'nın fes olmasından neden rahatsızlık duyuyorsunuz?' dedi. Bir kere, bu PKK sözde hukuki bir organizasyon mudur ki kendini feshetsin? Şirket midir, tüzel kişilik midir? Hukuki bir yapı mıdır ki kendini feshetsin de bunun bir anlamı olsun?" ifadelerini kullandı.

Poyraz, ayrıca, "Cumhuriyet Halk Partisi milletvekilini, Türkiye Cumhuriyeti devletini, Türkiye Cumhuriyeti devletinin hükûmetlerini, Türkiye Büyük Millet Meclis’ini, İçişleri Bakanlığı’nı, Adalet Bakanlığını, bugüne kadarki hükûmetleri sözde fesih bildirimiyle Cumhuriyet Halk Partisi milletvekilinin atıf yaptığı PKK terör örgütünün fesih bildiriminde soykırımla, asimilasyonla itham etmelerinden dolayı hiç mi rahatsız değildir?" diye konuştu.

Oluç: Biz Bu Yasaya İlk Adım Olarak Bakıyoruz 

DEM Parti Grubu adına konuşan Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç, "Bu sunulmuş olan yasaya biz kök yasa olarak bakıyoruz, bu yasaya biz ilk adım olarak bakıyoruz, bir başlangıç olarak bakıyoruz, gerisinin geleceğini düşünüyoruz ve bunun için de elimizden geleni yapacağız" ifadelerini kullandı.

Oluç, "Türkü, Kürt'ü, Arap'ı, Laz'ı, Çerkez'i, hangi etnik aidiyetten olursa olsun, hangi inanç grubundan olursa olsun hiçbir gencimiz toprağa düşmemeli artık, hiçbir aileye, hiçbir eve ateş düşmemeli artık. Şiddet defteri artık kapanmalı, bir daha açılmamalı, demokratik siyaset kulvarı büyümeli ve demokratik cumhuriyete hep birlikte ulaşmalıyız" diye konuştu.

Pala: Sorun Yalnızca Güvenlik Politikalarıyla Çözülemez

YENİ Parti Grubu adına konuşan Bursa Milletvekili Kayıhan Pala, Komisyon raporunda demokratikleşmeye ilişkin çok sayıda öneri bulunduğunu belirterek, "Bu Komisyon raporunu herkes okusun. Bu Komisyon raporuyla ilgili birisinin ne dediği değil bu Komisyon raporunda ne yazdığı çok önemli" dedi.

Pala, "Sorun yalnızca güvenlik politikalarıyla çözülemez, geniş kapsamlı bir demokratikleşme paketine ve çok ciddi hukuki reformların yapılmasına ihtiyacımız vardır. Bunların tamamının Meclis çatısı altında, çoğulcu demokrasi, eşit yurttaşlık ve toplumsal mutabakat temelinde çözülmesi için biz elimizden geleni yapmaya hazırız" ifadelerini kullandı.

Kaya: Açık Bir Süreçten Bahsediyoruz

AKP Grubu adına konuşan İzmir Milletvekili Mahmut Atilla Kaya ise Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun çalışmalarının açık ve şeffaf yürütüldüğünü söyledi.

Kaya, "Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılına girerken milletimizin kaderini ilgilendiren en önemli konulardan birinin çözümünü inşallah çok yakın bir zaman içerisinde bu yüce çatı altında görüşeceğiz ve sonlandıracağız. Tam bir yıl önce, 5 Ağustos 2025 tarihinde Komisyon çalışmalarına başlamış, pek çok hususa ilişkin kararları da oy birliğiyle almıştır. 137 kurum ve kuruluş bu konuda dinlenmiş, 21 toplantı gerçekleştirilmiştir. Yaklaşık altı ay süren çalışmalar sonunda nihai rapor tüm partilerin katılımıyla hazırlanmıştır" dedi.

Kanun teklifinin içeriğine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Kaya, "PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiilî varlığına son vermesi, kontrol altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim etmesi diğer aşamalara geçilmesi için öncelikli şarttır. Süreç boyunca ve komisyon çalışmalarında kanun teklifimizde aziz şehitlerimizin hatırasını gölgeleyecek, gazilerimizin yüreğini incitecek bir adım atılmamıştır, bundan sonra da atılmayacaktır. Gizli kapaklı pazarlıkların değil, açık, onurlu, hukuka ve milletin iradesine dayanan bir süreçten bahsediyoruz" diye konuştu.

CHP ile İYİ Parti Arasında Polemik

Genel Kurul görüşmeleri sırasında CHP Milletvekili İnan Akgün Alp'in, "Bu mesele Meclis zemininde çözülmelidir" sözleri üzerine İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz tepki gösterdi. Poyraz, "Bu PKK sözde hukuki bir organizasyon mudur ki kendini feshetsin?" ifadelerini kullanarak CHP sıralarından gelen değerlendirmeye karşı çıktı.

TBMM Genel Kurulu'nda yaşanan tartışmaların ardından İYİ Parti'nin genel görüşme açılması yönündeki önerisi yapılan oylamada kabul edilmedi. Kanun teklifinin komisyon ve Genel Kurul sürecinin ise önümüzdeki günlerde devam etmesi bekleniyor.

 

(ANKA)