Bandırma Vapuru Nerede ve Ne Halde: 19 Mayıs'ın Sembolü Vapur Hakkında Bilinmeyen Gerçekler

Milli Mücadele'nin başlangıç noktası olan Bandırma Vapuru'nun akıbeti, 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'nda tekrar gündem oldu. "Orijinal gemiye ne oldu?" sorusunun yanıtı ve Samsun'daki o tarihi replikanın tüm teknik detayları haberimizde...

19 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarını Samsun'a ulaştırarak bir milletin bağımsızlık ateşini yakan Bandırma Vapuru, Türk tarihinin en önemli sembolleri arasında yer alıyor. Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı vesilesiyle bu tarihi yolculuğun hatırası yeniden canlanırken, vatandaşlar da internet arama motorlarında "Tarihi değiştiren Bandırma Vapuru şimdi nerede, orijinal gemi duruyor mu ve teknik özellikleri nelerdir?" sorularına yanıt arıyor.

Milli Mücadele'nin meşalesini taşıyan efsanevi geminin teknik özellikleri, yolcu listesi ve hazin akıbetine dair tüm detaylar...

Bandırma Vapuru'na Ne Oldu, Orijinal Gemi Şimdi Nerede?

Milli Mücadele'nin başlangıcındaki o tarihi seferin ardından Bandırma Vapuru, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında da bir süre daha posta ve yük taşımacılığı hizmetlerine devam etti. Ancak ekonomik ömrünü tamamlaması ve iyice yaşlanması gerekçesiyle 1924 yılında seferlerden çekildi.

Tarihi gemi, maalesef 1925 yılında İlhami Sökücü isimli bir armatöre satılarak Haliç'te söküldü ve parçalandı. Bu nedenle ne yazık ki orijinal Bandırma Vapuru günümüze ulaşamadı.

Samsun'daki Gemi Orijinal mi?

Bugün Samsun'un Canik ilçesinde, Doğu Park sahili içinde yer alan ve her yıl yüz binlerce ziyaretçiyi ağırlayan gemi orijinal vapur değildir. Samsun'da bulunan yapı, 2001 yılında aslına uygun olarak inşa edilmeye başlanan ve 2003 yılında ziyarete açılan Bandırma Vapuru ve Milli Mücadele Parkı Açık Hava Müzesi bünyesindeki birebir replikasıdır. Gemi müze içerisinde aslına uygun detaylar, Atatürk ve silah arkadaşlarının balmumu heykelleri ile o döneme ait materyaller sergilenmektedir.

Bandırma Vapuru'nun Teknik Özellikleri Nelerdir?

İskoçya kıyılarından Karadeniz'in hırçın dalgalarına uzanan Bandırma Vapuru, döneminin orta ölçekli ve buhar teknolojisiyle çalışan klasik bir karma yük/yolcu gemisiydi:

• Yapım Yılı ve Yeri: 1878 yılında İskoçya'nın Paisley kentindeki MacIntyre tezgahlarında inşa edildi.

• İlk Adı: Denize ilk indirildiğinde adı "Trocadero" idi. Daha sonra Türkiye'ye satılarak "Panderma" ve en son "Bandırma" adını aldı.

• Boyutları: Yaklaşık 47,7 metre uzunluğa, 6,8 metre genişliğe ve 3,2 metre su çekimine (derinliğe) sahipti. Gövdesi çelikten üretilmişti.

• Ağırlığı ve Gücü: Yaklaşık 279 groston ağırlığında olan vapur, gücünü kömürle çalışan buharlı makine sisteminden alıyordu.

• Hızı: Saatte azami 9-10 deniz mili (yaklaşık 16-18 km/s) hız yapabiliyordu. 19 Mayıs seferinde Karadeniz'in zorlu hava şartlarında bu hız daha da düşmüştü.

Tarihi Yolculukta Gemide Kimler Vardı?

Milli Mücadele'yi Anadolu topraklarında örgütlemek üzere yola çıkan kafilede, 9. Ordu Müfettişi Mustafa Kemal Paşa ile birlikte toplam 18 yolcu (subay ve yardımcı personel) yer alıyordu.

Geminin kaptanlığını İsmail Hakkı Durusu ve mürettebatı üstlenirken, vapurda bulunan ve tarihin akışına yön veren başlıca subaylar şunlardı:

• Cevat Abbas Gürer (Mustafa Kemal’in başyaveri)

• Refet Bele (3. Kolordu Komutanı)

• Kâzım Dirik (Müfettişlik Kurmay Başkanı)

• Hüsrev Gerede (İstihbarat ve Siyasi Şube Müdürü)

• Mehmet Arif Bey (Kurmay Başkan Yardımcısı)

• İsmail Hakkı Tekçe (Müfettişlik Yaveri)

Karadeniz'deki İngiliz işgal gemilerinin takibine ve fırtınalı hava koşullarına rağmen, Kaptan İsmail Hakkı Durusu'nun tecrübesi ve pusulası bozuk gemiyi kıyıya yakın yüzdürme stratejisi sayesinde tarihi heyet, 19 Mayıs 1919 sabahı Samsun Tütün İskelesi'ne güvenle ayak basmayı başardı.