BTB Başkanı Gündüzalp’ten tarımda dışa bağımlılık uyarısı

Burdur Ticaret Borsası Başkanı Ömer Faruk Gündüzalp, Hürmüz Boğazı’nın yeniden gemi trafiğine açılması sonrası gübre ve petrol fiyatlarındaki düşüşü değerlendirdi.

Hürmüz Boğazı'nın yeniden gemi trafiğine açılmasının ardından piyasalarda yaşanan rahatlamayı gündeme alan BTB Başkanı Gündüzalp, “Dünya yeni gerilim ve krizlere açık bir dönemden geçiyor. Gıdanın tehdit unsuru olarak kullanılmadığı uluslararası bir düzene ihtiyaç duyulmaktadır.” dedi.

Hürmüz Boğazı'nda tansiyonun düşmesi ve yeniden gemi trafiğine açılmasıyla küresel piyasalarda yaşanan rahatlama, petrol ve gübre fiyatlarında ciddi bir düşüş trendi başlattı. Tarımın stratejik önemine ve savaşların gıda güvenliği üzerindeki etkilerine değinen Burdur Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Faruk Gündüzalp, kısa vadede olumlu bir tablo oluştuğunu belirtirken, dünyanın yeni gerilim ve krizlere açık bir dönemden geçtiğine dikkat çekti. Gıda güvenliğinin küresel istikrarın temel unsurlarından biri olduğunu vurgulayan Gündüzalp, “Gıdanın bir tehdit veya baskı unsuru olarak kullanılmadığı, üretimin ve ticaretin güvence altında olduğu uluslararası bir düzene ihtiyaç duyulmaktadır.” dedi.

28 Şubat 2026’dan bu yana ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla artan bölgesel gerilim, İran’ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasıyla küresel ticarette ciddi aksamalara yol açmıştı. Diplomatik görüşmelerin yeniden başlaması ve boğazın tekrar gemi trafiğine açılmasıyla birlikte piyasalarda olumlu bir hava oluştu. Petrol fiyatlarında görülen hızlı düşüş, gübre piyasasına da yansıdı.

ÜRE GÜBRE FİYATI ESKİ HALİNE GERİ DÖNDÜ

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Burdur Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Faruk Gündüzalp, “Aylardır küresel piyasalarla birlikte tarım sektörünü tedirgin eden lojistik darboğazda nihayet olumlu gelişmeler yaşanıyor. İran savaşı ve Hürmüz Boğazı krizi nedeniyle yükselen küresel gübre fiyatları, diplomatik görüşmelerin yeniden başlamasıyla düşüşe geçti. Nisan-Mayıs aylarında emtia piyasalarında 800 dolara yaklaşan üre gübre fiyatları, Haziran ayı sonu itibarıyla 400 dolarlara geriledi. Aynı dönemde 120 dolara kadar yükselen Brent ham petrolünün varil fiyatı da 75 dolar seviyelerine düştü.” dedi.

GIDA TEHDİT UNSURU OLARAK GÖRÜLMEMELİ

Tarımın, küresel lojistik ağlara tamamen bağımlı bırakılabilecek bir sektör olmadığını vurgulayan Gündüzalp, “Bugün bir çiftçinin kullanacağı gübrenin veya ekeceği tohumun binlerce kilometre uzaktaki bir boğazın güvenliğine bağlı olması, toplumların gıdaya ulaşımı açısından ciddi bir risk oluşturuyor. Tarımsal girdilere erişimde yaşanan en küçük aksama bile gıda piyasalarını doğrudan etkiliyor. Bu süreçte yalnızca ülkemizde değil, birçok ülkede de tarımsal üretimde ciddi maliyet artışları yaşandı. Gıda, tarımsal ürün veya tarımsal hammadde taşımacılığının savaş dönemlerinde dahi siyasi ve askerî engellerden etkilenmemesi gerekiyor. Gıdanın baskı veya tehdit unsuru olarak görülmediği, siyasi araç olarak kullanılmadığı uluslararası bir düzen oluşturulmalıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

SAVAŞIN ETKİSİ BİR SÜRE DAHA DEVAM EDER

Petrol fiyatları ve gübre maliyetlerindeki artışın üretimi olumsuz etkilediğini vurgulayan Gündüzalp, “Bu tür engellemelerin yaşandığı dönemlerde artan yüksek maliyetler nedeniyle çiftçi daha az gübre kullanmak zorunda kalıyor. Bu durum verim kayıplarına, dolayısıyla gıda fiyatlarında artışa neden oluyor. Sevkiyatlar yeniden başlamış olsa da yüksek maliyetle alınan stokların eritilmesi zaman alacak. Bu nedenle hem üreticiler hem de tüketiciler, savaşın yarattığı krizin etkilerini bir süre daha hissetmeye devam edecekler.” ifadelerini kullandı.

TARIMDA MİLLİ POLİTİKASI OLMAYAN ÜLKELER FATURAYI AĞIR ÖDER

Jeopolitik riskler ve savaş faturalarının en başta tarım sektörüne, ardından tüketiciye kesildiğini belirten Gündüzalp, dünyanın yeni gerilim ve krizlere açık bir dönemde olduğuna dikkat çekerek, “Artan nüfus, ekonomik dönüşümler ve küresel gelişmeler bize tarımın yalnızca ticari bir faaliyet olmadığını, aynı zamanda stratejik bir millî güvenlik meselesi olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Tarımsal girdilerde dışa bağımlılığı azaltmayan, çiftçisini küresel krizlerin oluşturduğu maliyet baskısından koruyamayan ülkeler faturayı ağır öder. Ancak millî politikalarla savaşların ve lojistik krizlerin sofralarımıza uzanmasını engelleyebiliriz.” sözleriyle uyarılarını yineledi.