Burdur / Bucak

Bucak'ta Uzm. Dr. Ece Köse'den Alzheimer uyarısı Her unutkanlık hastalık belirtisi mi?

Bucak Devlet Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Ece Köse, toplumda yaygın olan Alzheimer kaygısına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Dr. Köse, günlük unutkanlıklar ile Alzheimer belirtileri arasındaki farklara dikkat çekerek erken tanının önemini vurguladı.

Bucak Devlet Hastanesi bünyesinde görev yapan Nöroloji Uzmanı Dr. Ece Köse, Alzheimer hastalığına dair toplumda doğru bilinen yanlışlar ve dikkat edilmesi gereken semptomlar hakkında bilgilendirmede bulundu. Günlük yaşamda sıkça karşılaşılan eşya kaybetme veya isim hatırlayamama gibi durumların her zaman bir hastalık işareti olmadığını belirten Dr. Köse, unutkanlığın fizyolojik ve patolojik ayrımına değindi.

Alzheimer korkusu: Gerçekler ve Yanılgılar

Uzm.Dr.Ece Köse Alzheimer ile ilgili şu bilgilendirmelerde bulundu; 

Günlük yaşamda hepimiz zaman zaman anahtarlarımızı nereye koyduğumuzu unutabilir, bir ismi hatırlamakta zorlanabilir ya da odaya neden girdiğimizi bir an için hatırlayamayabiliriz. Bu durum çoğu kişide “Acaba Alzheimer mı oldum?” kaygısına yol açar. Ancak her unutkanlık alzheimer hastalığı anlamına gelmez.

Unutkanlık her zaman hastalık değildir

Unutkanlık, aslında beynimizin normal çalışma sürecinin bir parçasıdır. Yoğun stres, uykusuzluk, dikkat dağınıklığı, depresyon, bazı vitamin eksiklikleri (özellikle B12) ve tiroid hastalıkları gibi pek çok durum geçici unutkanlığa neden olabilir.

Örneğin:

• Randevuyu unutup sonra hatırlamak

• Bir ismi hatırlamakta zorlanıp sonradan akla gelmesi

• Eşyayı yanlış yere koymak ama arayınca bulabilmek

Bu tür durumlar genellikle normal yaşlanma ya da dikkat eksikliğiyle ilişkili unutkanlık olarak değerlendirilir.

Alzheimer’daki unutkanlık farklıdır

Alzheimer hastalığında unutkanlık daha belirgin ve ilerleyicidir. Kişi sadece unutmakla kalmaz, aynı zamanda hatırlama çabası da sonuçsuz kalır.

Dikkat edilmesi gereken bazı belirtiler:

• Aynı soruyu sık sık tekrar sormak

• Yakın geçmişte yaşanan olayları tamamen unutmak

• Tanıdık yolları karıştırmak

• Günlük işleri yapmada zorlanmak

• Zamanla konuşma ve kelime bulmada güçlük

Bu belirtiler giderek artıyorsa, mutlaka bir nöroloji uzmanına başvurulmalıdır.

Alzheimer genetik midir?

Alzheimer hastalığı denince en sık sorulan sorulardan biri de budur: “Ailemde varsa bende de olur mu?”

Cevap: Kısmen evet, ama çoğunlukla hayır.

Alzheimer hastalığının büyük bir kısmı sporadik (rastlantısal) olarak ortaya çıkar. Yani hastalığın tek nedeni genetik değildir.

Ancak:

• Birinci derece akrabalarda Alzheimer olması riski bir miktar artırabilir

• Özellikle erken yaşta (65 yaş altı) başlayan Alzheimer vakalarında genetik faktörler daha belirgindir

Bununla birlikte yaşam tarzı da en az genetik kadar önemlidir.

“Beyin Küçülmesi Alzheimer mı Demektir?”

Günümüzde beyin MR’ı çektiren birçok kişi raporda geçen “beyin hacminde azalma” ya da “atrofi” ifadesini görünce büyük bir endişeye kapılıyor. İlk akla gelen soru ise genellikle aynı: “Acaba Alzheimer mı oldum?”

Beyin küçülmesi her zaman hastalık değildir

Öncelikle şunu net söylemek gerekir:

Her beyin küçülmesi Alzheimer anlamına gelmez.

Yaş ilerledikçe beynimizde doğal bir hacim kaybı olur. Bu, saçların beyazlaması ya da cildin kırışması gibi normal yaşlanma sürecinin bir parçasıdır. Özellikle 50 yaş sonrası MR görüntülerinde hafif atrofi oldukça sık görülür.

Hangi durumlarda görülür?

Beyin hacminde azalma sadece Alzheimer’a özgü değildir. Şu durumlarda da görülebilir:

• Normal yaşlanma

• Uzun süreli stres ve depresyon

• Damar hastalıkları (küçük damar hastalığı)

• Vitamin eksiklikleri (özellikle B12)

• Alkol kullanımı

• Geçirilmiş beyin hasarları

Alzheimer’daki küçülme farklıdır

Alzheimer hastalığında beyin küçülmesi daha belirli bölgelerde ve daha hızlı olur. Özellikle:

• Hafıza ile ilgili bölge olan hipokampus

• Temporal ve parietal loblar

etkilenir.

Ancak önemli bir nokta:

Tanı sadece MR’a bakılarak konmaz.

Tanı nasıl konur?

Alzheimer tanısı için:

• Hastanın şikayetleri

• Yakınlarının gözlemleri

• Nörolojik muayene

• Bellek ve bilişsel testler

• Gerekirse ileri tetkikler birlikte değerlendirilir.

MR sadece bu sürecin bir parçasıdır, tek başına yeterli değildir.

Ne zaman endişelenmeli?

Eğer beyin küçülmesi ile birlikte:

• Günlük işleri unutma

• Aynı soruları tekrar etme

• Yol bulmada zorlanma

• Kişilik değişiklikleri

gibi belirtiler varsa mutlaka değerlendirme gerekir.

Beynimizi nasıl koruyabiliriz?

Alzheimer riskini azaltmak için bilimsel olarak önerilen bazı yaşam alışkanlıkları vardır:

• Düzenli fiziksel aktivite

• Akdeniz tipi beslenme

• Sosyal ve zihinsel olarak aktif kalmak (kitap okumak, yeni şeyler öğrenmek)

• Uyku düzenine dikkat etmek

• Hipertansiyon, diyabet ve kolesterol gibi hastalıkları kontrol altında tutmak

Ne zaman doktora başvurmalı?

Unutkanlık:

• Günlük yaşamı etkilemeye başladıysa

• Yakın çevre tarafından fark ediliyorsa

• Giderek artıyorsa

erken dönemde değerlendirilmesi çok önemlidir.

Her unutkanlık Alzheimer değildir. Ancak unutkanlığın şekli ve seyri önemlidir. Alzheimer hastalığında erken tanı, hastalığın yönetimi ve yaşam kalitesi açısından büyük fark yaratır. Bu nedenle, şüpheli durumlarda vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmak en doğru yaklaşımdır.