Burdur / Bucak

Bucak'ta Uzman Doktor Uyardı: Yaz Ayları Geldi Dikkat Edelim

Bucak Devlet Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Arzu Emre, yaz döneminde tarlaya ve pikniğe gidecek vatandaşları Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığına karşı uyardı.

Bucak Devlet Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Arzu Emre, yaz aylarının gelmesiyle birlikte yeniden gündeme gelen Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığına karşı vatandaşları uyardı.

Özellikle kırsal alanlarda vakaların arttığı bu dönemde dikkat edilmesi gereken noktaları “5 soruda KKKA” başlığı altında anlatan Dr. Emre, erken farkındalık ve doğru müdahalenin hayati önem taşıdığına dikkat çekti.

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı nedir? Nasıl bulaşır?

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Bunyaviridae ailesine bağlı Nairovirüs grubuna ait bir virüsle oluşan ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma, ishal, kanama gibi bulgular ile seyrederek ölümlere neden olabilen bir enfeksiyon hastalığıdır. Virüs genelde Hyalomma cinsi keneler tarafından taşınır. Kenelerin insanlara tutunmasıyla ya da hastalığı taşıyan hayvanların/hasta kişilerin kan, doku, vücut sıvılarına korunmasız temas edilmesi yoluyla bulaşabilir.

İlk kez Tokat ili ve civarında dikkatleri çeken Kırım Kongo Kanamalı Ateşi vakaları çoğunlukla İç Anadolu’nun kuzeyi, Orta Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun kuzeyinde yoğunlaşmaktadır. Hastalık genelde Mayıs-Eylül ayları arasında görülmektedir. TC Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2024 yılında 593 KKKA vakası görülmüş, 20’si ölümle sonuçlanmıştır.

KKKA belirtileri nelerdir?

Hastalığın gelişme süresi kene tutunmasından sonra genellikle 1-3 gün, en fazla 9 gün olabilmektedir. Hastalığı taşıyan hayvan veya insana ait kan, vücut sıvısı ve diğer dokularla temas sonrasında 5-6 gün; en fazla ise 13 gün içinde hastalık gelişebilmektedir. Hastalığı belirtileri arasında ateş, baş ağrısı, halsizlik, yorgunluk, kas ağrısı, boğaz ağrısı, baş dönmesi, gözlerde kızarıklık ve ışığa hassasiyet, karın ağrısı, bulantı, kusma, ishal yer almaktadır. Ağır seyreden vakalarda burun kanaması, diş eti kanaması, dışkıda-idrarda kan görme, cilt kanamaları, organlarda kanama gibi bulgular görülebilir.

KKKA tanısı nasıl konur?

Ateş, halsizlik, baş ağrısı, yaygın vücut ağrısı, ishal gibi şikayetleri olan bir kişide keneyle veya enfekte hayvan ile temas öyküsü varsa ya da son 2 hafta içinde kırsal alana seyahat öyküsü varsa KKKA açısından değerlendirilmelidir. Bu nedenle en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerekmektedir. KKKA açısından şüphelenen vakalarda kan tetkiki alınarak tanı konulmaktadır.

KKKA hastalığının tedavisi var mıdır?

KKKA hastalığında şu an için kanıtlanmış anti-viral tedavi bulunmamaktadır. Tanı konan kişiler hastaneye yatırılarak şikayetlerine yönelik destek tedavi uygulanmaktadır.

KKKA hastalığından nasıl korunabiliriz?

Tarla, bağ, bahçe, orman ve piknik alanları gibi kene yönünden riskli alanlara gidilirken kenelerin vücuda girmesini engellemek maksadıyla mümkün olduğu kadar vücudu örten giysiler giyilmeli, pantolon paçaları çorapların içerisine sokulmalı ve ayrıca kenelerin elbise üzerinde rahat görülebilmesi için açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir.

Kene yönünden riskli alanlardan dönüldüğünde kişi kendisinin ve çocuklarının vücudunda (kulak arkası, koltuk altları, kasıklar ve diz arkası dâhil) kene olup olmadığını kontrol etmeli, kene tutunmuş ise hiç vakit kaybetmeden çıplak el ile dokunmamak şartıyla vücuda tutunduğu en yakın yerden tutarak uygun bir malzeme ile (bez, naylon poşet, eldiven gibi) çıkarmalıdır.

Kişi keneyi kendisi çıkaramadığı durumlarda en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır. Kene ne kadar erken çıkarılırsa hastalığın bulaşma riskinin de o kadar azalacağı unutulmamalıdır.

Hastalık hayvanlarda belirti göstermeden seyrettiğinden hastalığın sık olarak görüldüğü bölgelerde bulunan hayvanlar sağlıklı görünse bile hastalığı bulaştırabilirler. Bu sebeple hayvanların kanlarına, vücut sıvılarına veya dokularına çıplak el ile temas edilmemelidir.

Hastalığa yakalanan kişilerin kan, vücut sıvıları ve çıkartıları ile hastalık bulaşabildiğinden, hasta ile temas eden kişiler gerekli korunma önlemlerini (eldiven, önlük, maske v.b.) almalıdır.

Kene tutunan kişiler, kendilerini 10 gün süreyle halsizlik, iştahsızlık, ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma veya ishal gibi belirtiler yönünden izlemeli ve bu belirtilerden bir veya birkaçının ortaya çıkması halinde derhal en yakın sağlık kuruluşuna müracaat etmelidirler.

Hastalığa sebep olan mikrobun taşıyıcısı, saklayıcısı ve bulaştırıcısı olan keneler uçmayan, zıplamayan, yerden yürüyerek vücuda tırmanan eklem bacaklı hayvanlardır. Vücuda tutunan veya hayvanların üzerinde bulunan keneler kesinlikle çıplak el ile öldürülmemeli ve patlatılmamalıdır. Keneler üzerine sigara basmak, kolonya, gaz yağı gibi maddeler dökmek kenenin kasılmasına sebep olarak vücut içeriğini kan emdiği kişiye aktarmasına sebep olacağı için yapılmamalıdır.