Bugün tarihte ne oldu? 23 Mayıs'ta yaşanan şoke edici olaylar, ünlülerin doğum günleri ve acı kayıplar

23 Mayıs tarihi, 1919'daki 200 bin kişilik tarihi Sultanahmet Mitingi'nden, 117 yıllık tarihi Galata Köprüsü'nün sökülmesine kadar hafızalara kazınan anlarla dolu. Peki, bugün kimlerin doğum günü, tarihte bugün hangi ünlü isimler hayatını kaybetti? John D. Rockefeller'dan Roger Moore'a, Çağlar Söyüncü'den Barış Alper Yılmaz'a uzanan 23 Mayıs olayları...

Takvim yaprakları 23 Mayıs’ı gösterdiğinde tarih, insanlığın kaderini belirleyen devasa kırılma anlarına şahitlik ediyor. Yüzyıllar boyunca bu özel günde yaşananlar, bugün üzerinde yaşadığımız dünyanın sınırlarını, siyasi dengelerini ve bilimsel birikimini doğrudan şekillendirdi. İşte imparatorlukların doğuşundan küresel rejimlerin silinişine, insanlık tarihini değiştiren dâhilerden unutulmaz trajedilere kadar 23 Mayıs'ın derin ayak izleri.

Türk ve Dünya Tarihinin Seyrini Değiştiren Dönüm Noktaları

23 Mayıs tarihi, küresel jeopolitiği ve ulusların egemenlik haritasını baştan aşağı değiştiren üç büyük olaya sahne oldu. Bunlardan ilki, coğrafyamızın ve İslam dünyasının kaderini tayin eden 1040 yılındaki Dandanakan Muharebesi’dir. Bu savaşta elde edilen zafer, sadece Gaznelilerin gerileyişini başlatmakla kalmadı, Anadolu’nun kapılarını açacak ve Türklerin İslam dünyasındaki liderliğini tescilleyecek olan Büyük Selçuklu İmparatorluğu’nun resmen kurulmasını sağladı.

Yüzyıllar sonra, yine bir 23 Mayıs günü bu kez küresel boyutta bir milli uyanışa sahne olacaktı. 1919 yılında, İzmir'in haksız işgaline karşı Türk milletinin teslim olmayacağını dünyaya haykıran ve 200 bin kişinin katılımıyla gerçekleşen tarihi Sultanahmet Mitingi, Kurtuluş Savaşı'nın fitilini ateşleyen en büyük kitlesel başkaldırılardan biri olarak tarihe geçti.

Dünya geneline baktığımızda ise II. Dünya Savaşı'nın ardından patlak veren Soğuk Savaş'ın en somut simgelerinden biri bu tarihte inşa edildi. 1949 yılında, Sovyet lideri Stalin'in Berlin ablukasını kaldırmasının ardından, ikiye bölünen Almanya'nın batısında Federal Cumhuriyet resmen ilan edildi. Bu gelişme, dünyayı onlarca yıl boyunca iki kutuplu bir düzene hapsecek olan Demir Perde döneminin en keskin sınır çizgisi haline geldi.

Tarih Sahnesinden Silinen Devletler ve Rejimler

Siyasi haritaların yeniden çizildiği 23 Mayıs, bazı halklar ve rejimler için ise bağımsızlığın ya da iktidarın sonu anlamına geliyordu. 1951 yılında Mao Zedong önderliğindeki Çin, Tibet'i ilhak ederek buradaki bağımsız yapıyı fiilen sona erdirdi. Bu olay, etkileri günümüze kadar uzanan Asya'daki en büyük egemenlik krizlerinden birinin başlangıcı oldu.

Avrupa'da ise insanlık tarihinin en karanlık döneminin aktörleri birer birer temizleniyordu. Nasyonal Sosyalist rejimin en acımasız mimarlarından, milyonlarca insanın ölümünden sorumlu SS Lideri Heinrich Himmler, Müttefik devletlerin eline geçmemek için 1945 yılının 23 Mayıs günü siyanür kapsülüyle intihar etti. Bu ölüm, Nazi Almanyası'nın karanlık lider kadrosunun yeryüzünden silinişinin en önemli tescillerinden biri oldu.

Bilim, Sanat ve Siyasetin Zirve İsimleri Bu Günde Doğdu

İnsanlığın entelektüel, bilimsel ve sanatsal birikimine yön veren pek çok dâhi de dünyaya gözlerini 23 Mayıs'ta açtı. Doğa bilimlerinde devrim yaratan, bugün modern bilimin hala kullandığı "biyolojik sınıflandırma" yani taksonomi sistemini keşfeden İsveçli biyolog Carl Linnaeus, 1707 yılında bugün doğmuştu.

Teknolojik anlamda dünyayı kökten değiştiren bir diğer isim ise 1908 doğumlu John Bardeen oldu. Akıllı telefonların, bilgisayarların ve modern elektroniğin kalbi olan transistörü keşfeden Bardeen, dünyada iki kez Nobel Fizik Ödülü kazanan tek bilim insanı unvanıyla tarihe geçti. Kaos teorisinin temelini oluşturan ve popüler kültürde bile sıkça duyduğumuz "Kelebek Etkisi" kavramını meteoroloji ve matematiğe kazandıran Edward Lorenz ile modern müzik endüstrisinin doğuşunu sağlayan Moog Synthesizer’ın mucidi Robert Moog da bu özel günün dünyaya kazandırdığı diğer dâhiler arasında yer alıyor.

Spor ve siyaset dünyasına baktığımızda ise Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş ile Türk futbolunun modern dönemdeki uluslararası gururları Çağlar Söyüncü ve Barış Alper Yılmaz gibi isimlerin doğum günleri de yine 23 Mayıs takviminde çakışıyor.