Kahramanmaraş

Deprem felaketinin ekonomiye etkisi

Reuters'ın hesaplamalarına başvurduğu toplam 3 ekonomist depremin GSYH'ye etkisini 0.6 ila 2 puan arasında kayıp olarak hesapladı.

Deprem felaketinin ekonomiye etkisi

Öncü veriler depremin ardından Türkiye genelinde dün elektrik tüketiminde %11 düşüş yaşandığını gösterirken, depremde hala arama kurtarma faaliyetlerine ağırlık veriliyor olması ve hasar tespitin de bugün başlaması toplam etkiyi tahmin etmekte zorluk yaratıyor.

Kahramanmaraş merkezli dün meydana gelen 7.7 büyüklüğündeki depremde hayatını kaybedenlerin sayısı son belirlemelere göre 3,549'a yükseldi. 6 Şubat Pazartesi günü sabaha karşı meydana gelen depremde, 10 ilden oluşan geniş bir coğrafyada aralarında hastanelerin ve büyük kamu binalarının da bulunduğu binlerce bina yıkıldı, yine dün öğle saatlerinde gerçekleşen 7.6 büyüklüğünde ikinci depremin ardından felaketin boyutu daha da büyüdü.

Depremin ekonomik boyutu

Depremden etkilenen 10 ilde toplam 13.42 milyon kişi yaşıyor. Çöken hastanelerin, devasa depremden zarar gören yolların ve iletim hatlarının yeniden inşaası, barınma kaynaklı kısa orta ve uzun vadeli ihtiyaçlar, milyarlarca dolarlık harcama gerektirecek.

Erdoğan, ilk etapta deprem nedeniyle acil yardım için 100 milyar TL'lik kaynağın kurumlara tahsis edildiğini söyledi.

Ekonomistler etkisini hesapladı

Reuters'ın hesaplamalarına başvurduğu toplam 3 ekonomist depremin GSYH'ye etkisini 0.6 ila 2 puan arasında kayıp olarak hesapladı. Ekonomistler üretimin %50 oranında aksadığı ve bu düşüşün 6-12 ay gibi bir sürede telafi edildiği bir senaryoyu baz alıyor. Bir yetkili de bu yıl büyümenin ilk tahminlerden deprem nedeniyle 1-2 puan aşağıda kalabileceğini söyledi.

Üretim kaybının ne kadar büyüklükte olacağı ve bu kaybın ne kadar süreceği bilinmediği için net etkiyi tahmin etmek mümkün değil. Ancak geçmiş depremlerden yapılan hesaplamalar ve elektrik tüketimi verilerinde bir hafta önceye göre Türkiye genelinde yaşanan %10 kayıp da ekonomik büyümede belirgin etkiler olacağına işaret ediyor.

Elektrik tüketimi azaldı

EPİAŞ verilerine göre Türkiye'nin ulusal elektrik tüketimi depremin gerçekleştiği dün, geçen haftanın aynı gününe göre %11 azalarak yaklaşık 37,500 MW/saat oldu.

"Milyarlarca liralık hasar ortaya çıkacak" diyen üst düzey bir yetkili Reuters'a verdiği bilgide "Şimdi kamu binaları, hastaneler, konutlar, boru hatları, çeşitli tesisler, fabrikalar… Bunların hepsini birlikte düşündüğümüzde hızlı bir yeniden imar gerekecek" dedi ve ekledi:

"Bütçede öngörülen bazı yatırımlar kaynaklarının bu bölgelere kullanılması zorunlu olacak...Burada milli gelir açısından milyarlarca dolar belki de bir maliyet ortaya çıkacak. Bunun tam çerçevesinin belirlenmesi zaman alacak elbette ama bu yıl öngörülen büyümeden en az %1 belki %2 puanlık düşüş olmasını beklemek mümkün."

TÜİK tarafından bu hafta açıklanan 2022 verilerine göre, deprem bölgesindeki toplam 10 ilde 13.42 milyon kişi yaşıyor ve bu toplam nüfusun %15.7'sini oluşturuyor.

TÜİK'in 2021 verilerine göre ise depremden etkilenen 10 ilden oluşan bölgenin GSYH içindeki payı %9.3 seviyesinde. Sektörel olarak bakıldığında deprem bölgesinin tarımdaki payı %14.3 sanayideki payı ise %11.2 ile GSYH payına göre daha yüksek olan alanlar. Depremden etkilenen bölgeye toplam turistlerin yaklşaık %1'inin gelmesi nedeniyle bölgenin bu sektöre etkisi ise düşük.

Dış ticaret verilerine etki olarak bakıldığında depremden etkilenen bölge Türkiye'nin toplam ihracatının %8.5'ini toplam ithalatın %6.7'sini gerçekleştiriyor. Gaziantep tek başına Türkiye ihracatının %4.4'ünü Hatay %1.6'sını Adana ise %1.2'sini gerçekleştiriyor.

Ekonomistler ihracatta yıl genelinde bölgeden bir kaç milyar dolar kayıp beklediklerini ancak benzer etkinin ithalatta da görüleceği için dış ticarete genel etkinin zayıf kalacağına dikkat çektiler. Ekonomistler makro etkiler dışında sektörel etkilerin de görülebileceğine dikkat çekerken net etkinin anlaşılması için daha uzun zaman gerekecek.

14 Mayıs'ta yapılacağı açıklanan seçim öncesi iktidarın çözmek için karşı karşıya kaldığı bu sorunun ekonomiyi ve seçim sürecini etkileyip etkilemeyeceği de ayrı bir soru olarak ortaya çıkıyor.

Dünya

Bu içerik size ne hissettirdi?

  • 0
    BEĞENMEDİM
  • 0
    GÜLDÜM
  • 0
    ALKIŞ
  • 0
    BEĞENDİM
  • 0
    ŞAŞIRDIM
  • 0
    ÜZÜLDÜM
  • 0
    KIZDIM
  • 0
    SEVDİM

Yorumlar (0)

Bu içerik ile ilgili henüz yorum yazılmamış

İlgili Haberler

Doğanşehir'de Deprem İzleri Siliniyor: Yeni Evler Umut Oluyor
Yaşam

Doğanşehir'de Deprem İzleri Siliniyor: Yeni Evler Umut Oluyor

Doğanşehir'de depremzedeler için umut ışığı! Erkenek Mahallesi'nde köy tipi evlerin yapımı yüklenici firmaya teslim edildi. Deprem mağdurları yeni evlerine kavuşmak için sabırsızlanıyor.

Enkazdan 48 Saat Sonra Çıkarılan Müdür İsmet Kaya Mucizevi Kurtuluş Hikayesi
Bölgesel

Enkazdan 48 Saat Sonra Çıkarılan Müdür İsmet Kaya Mucizevi Kurtuluş Hikayesi

Depremde bacaklarını kaybeden İsmet Kaya, pes etmedi ve yeniden görevine döndü. Kaya'nın mucizevi kurtuluş hikayesi ve azmi herkese ilham verecek.

Jandarma Ekipleri Öğrencilere Deprem Konusunda Bilgilendirme Yaptı
Yaşam

Jandarma Ekipleri Öğrencilere Deprem Konusunda Bilgilendirme Yaptı

Aydın'ın Sultanhisar ilçesinde eğitim gören öğrencilere jandarma ekipleri tarafından deprem farkındalık eğitimi verildi. Eğitimde depremin tanımı, alınacak tedbirler, deprem çantası hazırlama ve çök-tutun-kapan gibi konularda bilgiler verildi. Ayrıca öğrenci ve öğretmenlerle birlikte deprem tatbikatı da yapıldı.

 Adıyaman'da Depremzedeler Yeni Yuvalarına Kavuşuyor: Mutluluk ve Heyecan!
Yaşam

Adıyaman'da Depremzedeler Yeni Yuvalarına Kavuşuyor: Mutluluk ve Heyecan!

Adıyaman'da depremzede aileler, konteyner kentlerden kalıcı konutlara taşınmaya başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından çekilen kurada ismi çıkan aileler, yeni yuvalarına kavuşmanın mutluluğunu yaşıyor.

Adıyaman'dan Hakkari'ye Mektup: Komandolardan Duygulandıran Cevap!
Yaşam

Adıyaman'dan Hakkari'ye Mektup: Komandolardan Duygulandıran Cevap!

Adıyaman'da okumaya yeni başlayan depremzede öğrenciler, Hakkari'deki komandolara moral vermek için mektup yazdı. Komandolar da mektuplara video ile cevap vererek öğrencilere moral verdi. Öğretmen ve öğrenciler, Adıyaman İl Jandarma Komutanlığını da ziyaret ederek askerlere mektup verdi.

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Seçim Beyannamesi: Nurdağı ve İslahiye'ye Yeni Yatırımlar!
Bölgesel

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Seçim Beyannamesi: Nurdağı ve İslahiye'ye Yeni Yatırımlar!

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, 3. döneminde Nurdağı ve İslahiye'ye yapılması planlanan projeleri açıkladı. Deprem anma ve eğitim merkezi, millet bahçesi, kapalı spor salonu, kütüphane, sulama kanalları gibi birçok proje seçmenlerle paylaşıldı.