Doğal gazda kademeli tarife dönemi 1 Nisan’da yeni sistem başlıyor

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, doğal gaz faturalarında tüketim esaslı kademeli modele geçiyor. 1 Nisan itibarıyla devreye alınacak düzenleme ile yüksek tüketimli haneler destekleme kapsamı dışında tutulurken, 19 milyon abonenin desteklenmesine devam edilecek.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, elektrik faturalarının ardından doğal gazda da tüketim miktarına göre şekillenen kademeli tarife sistemine geçiş hazırlıklarını tamamladı. 1 Nisan'dan itibaren uygulanması planlanan yeni modelle birlikte, yüksek gelir grubundaki ve yüksek tüketim gerçekleştiren abonelerin fatura desteklerinden muaf tutulması hedefleniyor. Sosyal adalet ilkesi çerçevesinde hazırlanan düzenleme, toplam 21,8 milyon abonenin büyük çoğunluğunu korurken, tüketimi standartların çok üzerinde olan kesimi kapsayacak.

19 Milyon Abone Desteklenmeye Devam Edecek

Yeni düzenleme kapsamında Türkiye genelindeki 21,8 milyon doğal gaz abonesinden yaklaşık 19 milyonu mevcut devlet desteğinden yararlanmaya devam edecek. Kademeli tarife değişikliğinden ise yaklaşık 2,8 milyon abonenin etkilenmesi bekleniyor. Halihazırda doğal gaz faturalarının yaklaşık yüzde 45’i devlet tarafından karşılanırken; bin liralık maliyetin 450 liralık kısmı Hazine vasıtasıyla sübvanse ediliyor. Yeni sistemle birlikte, bu desteğin gerçekten ihtiyaç duyan ve ortalama tüketim yapan hanelere yönlendirilmesi amaçlanıyor.

İllerin İklim Koşullarına Göre Özel Kota

Doğal gazın ağırlıklı olarak ısınma amacıyla kullanılması nedeniyle, Bakanlık iller arasındaki iklim farklılıklarını göz önünde bulunduran bir model geliştirdi. Sabit bir yıllık kota yerine, her ilin aylık tüketim ortalamaları ayrı ayrı esas alınacak. Bu sayede Erzurum ve Hakkari gibi soğuk iklime sahip illerde yaşayan vatandaşların, kış aylarındaki yüksek tüketim nedeniyle dezavantajlı duruma düşmesinin önüne geçilecek.

Bakanlık tarafından ilan edilecek olan il bazlı aylık ortalamaların yüzde 75 üzerinde tüketim yapan aboneler, destekleme kapsamından çıkarılacak. Örneğin, bir ilin Ocak ayı ortalaması 200 metreküp olarak belirlenmişse, 350 metreküp ve üzerinde tüketim yapan haneler fatura maliyetinin tamamını üstlenecek. Bu uygulama ile özellikle villa tipi müstakil konutlarda yaşayan ve yüksek tüketim gerçekleştiren kesimin sübvansiyondan çıkarılması hedefleniyor.

Bölgesel Tüketim Verileri Belirleyici Olacak

Geçtiğimiz yılın verilerine göre Türkiye'de hane başı doğal gaz tüketiminde bölgesel farklar belirgin şekilde görüldü. Doğu Anadolu Bölgesi yıllık ortalama 1211 metreküp ile en yüksek tüketimin gerçekleştiği bölge olurken, Akdeniz Bölgesi 756 metreküp ile en düşük seviyede kaldı. İl bazında ise yıllık 1.662 metreküp tüketimle Hakkari zirvede yer alırken; Erzurum, Ardahan, Bitlis ve Van en çok tüketim yapılan diğer iller olarak kayıtlara geçti.

Aylık ve Mevsimsel Hesaplama Yapılacak

Sistemde elektrikten farklı olarak yıllık toplam değil, aylık performans takip edilecek. Yaz aylarında tüketim ortalamalarının düşmesiyle birlikte kademe sınırları da aşağı çekilecek. Örneğin yazın ortalama tüketimin 20 metreküp olduğu bir ilde, 35 metreküp sınırını aşanlar o ay için destekten yararlanamayacak. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın 1 Nisan'a kadar il bazlı resmi ortalama rakamları açıklaması bekleniyor.

305 Milyar Liralık Destek Bütçesi

Hükümet, bu yıl içerisinde elektrik ve doğal gaz faturaları için toplamda 305 milyar liralık bir destek bütçesi öngörüyor. Yeni kademeli sistemle birlikte bu kaynağın daha verimli kullanılması ve yüksek tüketimli hanelerin sisteme maliyet oranında katkı sunması planlanıyor. 1 Nisan’da devreye girecek olan uygulama, fatura dönemlerine kademeli olarak yansıtılacak.