Hiçlik Duygusu Büyüyor: Gençlik Nereye Gidiyor?

Nizamettin Bilici'nin Hiçlik Duygusu Büyüyor: Gençlik Nereye Gidiyor? adlı yazısı

Bir çocuğun gözünün içine bakınca artık şunu daha sık görüyorsun:
Dikkat dağınıklığı değil…
Yaramazlık değil…

Bir boşluk.

Bu boşluk öyle sıradan bir boşluk değil.
Dersle dolmuyor, teknolojiyle dolmuyor, özgürlükle hiç dolmuyor.

Çünkü bu boşluk…

Anlam boşluğu.

Konuşmadığımız Şey: Nihilizm Sessizce Yayılıyor
Bugün gençlerle açık açık konuşulmayan ama hayatlarını belirleyen bir şey var:

Hiçlik duygusu.

“Ne önemi var?”
“Zaten hiçbir şey değişmez.”
“Hayatın anlamı yok.”

Bu cümleler artık sadece felsefe kitaplarında değil.
Koridorlarda, odalarda, ekranların arkasında dolaşıyor.

Adı konmuyor ama bu durumun adı belli:

Nihilizm.

Ve bu, sanıldığından çok daha tehlikeli.

Çünkü bir insan hayatın anlamına inanmayı bıraktığında…

Değerlere tutunmaz
Sınırları içselleştirmez
Başkasının acısını önemsemez
O noktadan sonra şiddet bir “seçenek” değil,
bazen bir “ifade biçimi” haline gelir.

Aile: Sevgi Var Ama Yön Yok
Birçok anne baba çocuğunu seviyor.
Bundan şüphe yok.

Ama sevgi tek başına yön vermez.

Eskiden çocuk şunu bilirdi:

Ne yapılır
Ne yapılmaz
Nerede durulur
Bugün ise çocuk çoğu zaman şunu öğreniyor:

“Ben ne istersem o olur.”

Evde sınır yoksa, çocuk dış dünyada sınırla ilk karşılaştığında bunu reddeder.

Daha da önemlisi:

Çocuk hata yaptığında yanında olmak başka,
hatasını yok saymak başka.

Bugün en yaygın sorun şu:

Çocuk korunuyor ama sorumluluk almıyor.

Ve sorumluluk almayan bir birey…

Bir noktadan sonra sonuç düşünmeden hareket eder.

Okul: Bilgi Var Ama Aidiyet Yok
Okullar hâlâ ders veriyor.
Ama her çocuk kendini o okulun bir parçası gibi hissetmiyor.

Sınıfta oturan ama oraya ait hissetmeyen bir çocuk düşün.

O çocuk:

Kuralları içselleştirmez
Öğretmeni referans almaz
Sistemi “dışarıdan” izler
Aidiyet yoksa, eğitim işlemez.

Veli Müdahalesi: İyi Niyetin Görünmeyen Bedeli
Bir ebeveyn çocuğunu korumak ister.

Bu en doğal şey.

Ama bazı durumlarda koruma, fark edilmeden zarar üretir.

Çocuk her tartışmada “savunulduğunda” şunu öğrenir:

“Ben yanlış yapmam”
“Karşı taraf haksızdır”
“Kurallar esnetilebilir”
Bu üç düşünce birleştiğinde ortaya çıkan şey çok net:

Empati zayıflar, öfke büyür.

Ve bu, şiddetin en kritik zemini.

Kültür: Kökü Olmayan Genç Savrulur
Bir insan kendini bir hikâyenin parçası olarak görmezse…

Kendi hikâyesini kuramaz.

Kültür dediğimiz şey sadece gelenek değil.
Bir çocuğa şunu hissettiren şey:

“Ben bir yerden geliyorum, bir yere aitim.”

Bu his yoksa ne olur?

Kimlik boşluğu oluşur
Aidiyet kaybolur
Anlam dışarıda aranır
Ve dışarıda bulunan şey çoğu zaman…

sağlam değildir.

Maneviyat: İnsanın İç Fren Sistemi
Bugün en çok ihmal edilen alanlardan biri bu.

Maneviyat denince akla sadece din geliyor.

Oysa mesele çok daha geniş:

Vicdan
İç denge
Kendini aşma hali
İnsan sadece kurallarla durmaz.
İnsan, içindeki bir sınırla durur.

O sınır yoksa…

Dışarıdan ne koyarsan koy, yeterli olmaz.

Doğa: Unuttuğumuz Denge
Bugünün çocuğu:

betonda büyüyor
ekrana bakıyor
hız içinde yaşıyor
Ama hiç durmuyor.

Doğa insanı yavaşlatır.
Düşündürür.
Dengeler.

Bu temas kaybolduğunda,
insanın iç dengesi de zayıflar.

Bu küçük gibi görünen eksik…

Büyük davranışlara dönüşür.

Dijital Dünya: Gerçekliği Bozan Alan
Sosyal medya sadece eğlence değil.

Bir gerçeklik üreticisi.

Orada:

şiddet sıradan
başarı hızlı
hayat filtreli
Genç, bunu gerçek sanıyor.

Gerçek hayatla karşılaştığında…

Uyum sağlayamıyor.

Şiddet Nasıl Oluşuyor?
Şiddet bir anda ortaya çıkmaz.

Şu süreçten geçer:

Anlam kaybı
Aidiyet eksikliği
Sınırların zayıflaması
Sorumluluğun yok olması
Sonunda ortaya çıkan şey:

Dürtüyle hareket eden, sonuç düşünmeyen bir birey.

Peki Ne Yapacağız?
Bu sorunun kolay bir çözümü yok.

Ama bazı şeyler net.

Aile için
Çocuğu koru ama her şeyden koruma.
Hata yaptığında yanında ol ama sonucu yaşamasına izin ver.
Sev ama sınır koy.

Okul için
Sadece ders anlatma.
Bağ kur.
Adil ol.
Tutarlı ol.

Toplum için
Yargılamak kolay.
Anlamak zor.

Ama çözüm, anlamaktan geçiyor.

En Zor Ama En Gerekli Muhasebe
Bu yazıyı okuyan herkesin kendine sorması gereken bir soru var:

Ben bir çocuğa ne veriyorum?

Sadece imkân mı?
Yoksa yön mü?
Demem O Ki;
Bir çocuğu büyütmek…

Onu korumak değildir sadece.

Onu hayata hazırlamaktır.

Eğer biz çocuklara:

anlam vermezsek
kök vermezsek
iç denge vermezsek
Onlar kendi yollarını bulur.

Ve o yolların bazıları…

Geri dönüşsüzdür malesef.