Konya'da nesli korunan miras Taşın arasındaki otu bile yiyen Güney Karaman koyunu

Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü, nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan yerli Güney Karaman koyun ırkını özel bir projeyle yeniden çoğaltıyor. Sadece 5 hayvanla başlayan ıslah çalışmaları neticesinde damızlık sayısı 100’e ulaşırken, ırkın genetik kodları gelecek nesiller için kayıt altına alınıyor.

Anadolu’nun kadim coğrafyasına uyum sağlayan, dayanıklılığıyla bilinen ancak yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Güney Karaman koyunu, Konya’da yeniden hayat buluyor. Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü bünyesinde yürütülen özel projeyle, bu yerli ırkın genetik mirası koruma altına alınarak sayıları artırılıyor.

Torosların Kayıp Genetiği Mercek Altında

Tarım ve Orman Bakanlığı (TAGEM) tarafından hayata geçirilen "Hayvan Gen Kaynaklarının Korunması ve Geliştirilmesi Projesi" kapsamında, Toroslara özgü bu özel ırk için enstitüde özel bir birim kuruldu. Bir dönem kontrolsüz melezlemeler ve değişen yetiştirici tercihleri nedeniyle tükenme noktasına gelen Güney Karaman koyunu, bugün titiz bir takip süreciyle çoğaltılıyor.

Şu an itibarıyla 100 civarında damızlık hayvana ulaşılan enstitüde, her bir hayvanın soy kütüğü, verim özellikleri ve morfolojik karakterleri kayıt altında tutuluyor.

"Sadece 5 Hayvanla Başlayan Bir Mücadele"

Enstitünün Küçükbaş Hayvan Yetiştirme Bölümü Başkanı Tülay Canatan, projenin geçmişine ve önemine dair çarpıcı bilgiler paylaştı. 2001 yılında yapılan saha taramalarında Torosların eteklerinde sadece 5 adet safkan hayvan bulunabildiğini belirten Canatan, "Güney Karaman, şu anda safkan olarak sadece bizim enstitümüzde mevcut. Bu bizim coğrafyamızın, konargöçer kültürümüzün bir parçası. Eti lezzetli, annelik içgüdüsü çok yüksek ve yağlı kuyruklu yerli bir ırk. Biz burada sadece bir hayvanı yaşatmıyoruz, milli bir sorumluluğu yerine getiriyoruz. Erkeklere babalık testi yaparak akrabalığı önlüyor ve sürünün genetik ilerlemesini sağlıyoruz. Ayrıca spermleri gen bankasında koruma altında tutuyoruz." sözlerini kullandı.

İklim Krizine Karşı Stratejik Silah: Dayanıklılık

Güney Karaman koyununu diğer kültür ırklarından ayıran en büyük özellik, zorlu doğa koşullarına karşı gösterdiği direnç. Dağlık ve kurak alanlara tam uyum sağlayan bu ırk, birçok hastalığa karşı doğal bir bağışıklığa sahip.

Canatan, ırkın stratejik önemini "Bu hayvan, taşın arasından bile otu çıkarıp yiyebilen, kendi geçimini en zor şartta sağlayan bir tür. Gelecekteki iklim değişikliği ve kuraklık risklerine karşı bu genetik yapı elimizdeki en büyük koz. Sayıları yeterli düzeye ulaştığında, bu ırkı kaybettikleri için pişman olan yetiştiricilerimize tekrar dağıtacağız." ifadeleriyle vurguladı.