Ramazan Canural

Ah ekonomi vah ekonomi!

Ramazan Canural'ın 'Ah ekonomi vah ekonomi!' adlı köşe yazısı...

Ramazan Canural

AH EKONOMİ VAH EKONOMİ!
Ekonomi işi tuhaf bir iş!
Çok yönlü…
Herkesi yakından etkiliyor…
Ama sokaktaki vatandaşı; ne Adam Smith’in “bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler”i…
Ne de Karl Marx’ın “toplumun yapısını belirleyen şey, üretim tarzıdır” sözü ilgilendiriyor.
O, cebine ne girdiğinin ve ne çıktığının derdinde.
Herkesin de ayrı bir yorumu var.
Eskiden zam yapanlar şöyle derdi:
“Eee, doları görmüyor musun?”
Son zamanlarda dolar pek eskisi gibi zıplamıyor.
Neden acaba?
“Merkez Bankası baskılıyor” diyen de var, “küresel şartlar” diyen de…
Son bir yılda kabaca %15-20 civarında bir artıştan söz ediliyor.
Ama bizde asıl hikâye yılbaşında başlıyor.
Artık klasikleşti: yılbaşında zam sezonu açılır.
Gerekçe hazırdır: “Asgari ücret arttı.”
Ama asgari ücret yılda bir kere artar…
Bizimkiler o artışı bir hamlede yansıttıktan sonra, zam korosu yıl boyu susmaz.
Gerekçe yine hazırdır:
Nakliye…
“Abi mazota baksana sen!”
Mazot fiyatları son bir yılda kabaca %60-70 bandında artmış durumda. (Ah savaş!)
Asgari ücretteki artış ise %25-30 civarında.
Biri asansör gibi çıkıyor, diğeri merdiven gibi…
Sonra tartışma büyür:
“Asgari ücret de %50 artsın o zaman.”
Olur, artsın da…
Bu kez üretici de fiyatı artırır.
O da %70-80 zam yapar.
O zaman ne olacak?
Ben kendimi bildim bileli aynı tablo:
Üretici az kazanır, tüketici pahalılıktan şikâyet eder.
Arada aracılar suçlanır.
Sanki dokunulmazlığı vardır; bu sistem bir türlü değişmez.
“Abi mazot, mazot!”
Herkes aslında çözümü de bilir:
“Kooperatifleşeceksin.”
“Tarladan sofraya aracısız satış yapacaksın.”
Söylemesi kolay, yapması zor…
Örnekleri yok mu? Var.
Ama çoğu ya yönetim sorunlarından ya da güven eksikliğinden zamanla dağılır.
İyi niyetle başlanır ama sürdürülemez.
Bir başka mesele de hayvancılık…
“Et pahalı” denir.
Evet, gerçekten pahalıdır.
İşin kolayına kaçanlar için bahane hazırdır:
“Yanlış politikalar!”
“Abi girdiler çok yüksek, kâr marjı düşük.”
Doğru… Ama sebep sadece bu mu?
Devlet desteği yok mu? Var.
Hibe, kredi, teşvik…
Ama kaç genç “ben bu işi yapayım” diyor?
İşin bir de tüketim tarafı var:
“Benzin pahalı, mazot pahalı” diyoruz ama…
Motorlu araç sayısı son 25 yılda 4 katını aşmış durumda.
Bu da ayrı bir çelişki olarak karşımıza çıkıyor.
Uzun lafın kısası, şu gerçekler artık ezber:
Üretmeden refah olmuyor.
Enerjide dışa bağımlılık maliyeti büyütüyor.
Gelir dağılımı bozuldukça gerilim artıyor.
Girdi maliyetleri yükseldikçe üretim zorlaşıyor.
Kur ve fiyat dengesi bozuldukça ithalat cazip hale geliyor.
Ve sonuç yine aynı yere çıkıyor:
Üretim zayıflıyor.
Mustafa Kemal Atatürk’ün o sade cümlesi ise hâlâ yerli yerinde duruyor:
“Tek bir şeye ihtiyacımız var: çalışkan olmak.”
Ama görünen o ki biz, üretim yerine daha hızlı kazanç sağlayan alanlara yöneliyoruz.
Durum bu…

Bu içerik size ne hissettirdi?

  • 0
    SEVDİM
  • 0
    ÜZÜLDÜM
  • 0
    KIZDIM
  • 0
    ŞAŞIRDIM
  • 0
    BEĞENDİM
  • 0
    BEĞENMEDİM
  • 0
    GÜLDÜM
  • 0
    ALKIŞ

Yorumlar (0)

Bu içerik ile ilgili henüz yorum yazılmamış

Ramazan Canural Diğer Yazıları

16
KASIM

2026

Nerdesin ey planlama!

Ramazan Canural'in 'Nerdesin ey planlama!' adlı köşe yazısı Devamı

09
KASIM

2026

Trump Giderken...

Ramazan Canural'in 'Trump Giderken...' adlı köşe yazısı Devamı

02
KASIM

2026

Elli Yıllık Sevdam: Musiki

Ramazan Canural'in 'Elli Yıllık Sevdam: Musiki' adlı köşe yazısı Devamı

24
EKİM

2026

Çanlar kimin için çalıyor

Ramazan Canural'in 'Çanlar kimin için çalıyor' adlı köşe yazısı Devamı

19
EKİM

2026

Emeğimizin katili: Örümcek ağı teoremi!

Ramazan Canural'in 'Emeğimizin katili: Örümcek ağı teoremi!' adlı köşe yazısı Devamı

12
EKİM

2026

Papa müslüman olduğu gün

Ramazan Canural'in 'Papa müslüman olduğu gün' adlı köşe yazısı Devamı

05
EKİM

2026

Doğuş Yusuf Dayı!

Ramazan Canural'in 'Doğuş Yusuf Dayı!' adlı köşe yazısı Devamı

28
EYLÜL

2026

Yazıklar Olsun!

Ramazan Canural'in 'Yazıklar Olsun! ' adlı köşe yazısı Devamı

24
EYLÜL

2026

Gündeme dair iyiler ve kötüler...

Ramazan Canural'in 'Gündeme dair iyiler ve kötüler...' adlı köşe yazısı Devamı

13
EYLÜL

2026

Siyasi arenada Tayyip Erdoğan ve Ekrem İmamoğlu farkı üzerine bir kaç not

Ramazan Canural'in 'Siyasi arenada Tayyip Erdoğan ve Ekrem İmamoğlu farkı üzerine bir kaç not' adlı köşe yazısı Devamı

İlgili Haberler

TİGAD Başkanı Okan Geçgel:Basına Uzanan Yumruk Siyasetin Çürüyen Dilinin Aynasıdır
3. Sayfa

TİGAD Başkanı Okan Geçgel:Basına Uzanan Yumruk Siyasetin Çürüyen Dilinin Aynasıdır

TİGAD Genel Başkanı Okan Geçgel, siyasette giderek sertleşen dilin toplumu gerdiğini belirterek, basın mensuplarına yönelik saldırıların demokrasiye zarar verdiğini söyledi. Gazetecilere yönelik şiddetin kabul edilemez olduğunu vurgulayan Geçgel, “Basına uzanan el, milletin haber alma hakkına uzanmıştır” ifadelerini kullandı.

Karaman 22 Kasım 2026 Pazar elektrik kesintisi etkilenecek yerler
Kesintiler

Karaman 22 Kasım 2026 Pazar elektrik kesintisi etkilenecek yerler

Karaman'da 22 Kasım 2026 Pazar günü elektrik kesintisi var mı? Karaman'da elektrikler kesilecek mi? Karaman'da yaşanacak elektrik kesintilerini sizler için derledik. İşte detaylar...

Karaman Sarıveliler 22 Kasım 2026 Pazar elektrik kesintisi etkilenecek yerler
Kesintiler

Karaman Sarıveliler 22 Kasım 2026 Pazar elektrik kesintisi etkilenecek yerler

Karaman Sarıveliler 22 Kasım 2026 Pazar günü elektrik kesintisi var mı? Karaman Sarıveliler'de elektrikler kesilecek mi? Karaman Sarıveliler'de yaşanacak elektrik kesintilerini sizler için derledik. İşte detaylar...

Aksaray 22 Kasım 2026 Pazar elektrik kesintisi etkilenecek yerler
Kesintiler

Aksaray 22 Kasım 2026 Pazar elektrik kesintisi etkilenecek yerler

Aksaray'da 22 Kasım 2026 Pazar günü elektrik kesintisi var mı? Aksaray'da elektrikler kesilecek mi? Aksaray'da yaşanacak elektrik kesintilerini sizler için derledik. İşte detaylar...

Aksaray Sarıyahşi 22 Kasım 2026 Pazar elektrik kesintisi etkilenecek yerler
Kesintiler

Aksaray Sarıyahşi 22 Kasım 2026 Pazar elektrik kesintisi etkilenecek yerler

Aksaray Sarıyahşi 22 Kasım 2026 Pazar günü elektrik kesintisi var mı? Aksaray Sarıyahşi'de elektrikler kesilecek mi? Aksaray Sarıyahşi'de yaşanacak elektrik kesintilerini sizler için derledik. İşte detaylar...

Aksaray Ortaköy 22 Kasım 2026 Pazar elektrik kesintisi etkilenecek yerler
Kesintiler

Aksaray Ortaköy 22 Kasım 2026 Pazar elektrik kesintisi etkilenecek yerler

Aksaray Ortaköy 22 Kasım 2026 Pazar günü elektrik kesintisi var mı? Aksaray Ortaköy'de elektrikler kesilecek mi? Aksaray Ortaköy'de yaşanacak elektrik kesintilerini sizler için derledik. İşte detaylar...