Taceddin Akbaş

Esnafların kendilerini '5 yıl erken emekli edelim' derken; evlat veya torunlarının emekliliklerini 10 yıl geciktirmeyelim!

Taceddin Akbaş'ın 'Esnafların kendilerini '5 yıl erken emekli edelim' derken; evlat veya torunlarının emekliliklerini 10 yıl geciktirmeyelim!' adlı köşe yazısı...

ESNAFLARIN KENDİLERİNİ ‘5 YIL ERKEN EMEKLİ EDELİM’ DERKEN; EVLÂT VEYA TORUNLARININ EMEKLİLİKLERİNİ 10 YIL GECİKTİRMEYELİM!

Bilindiği üzere, 2008 yılında yapılan bir düzenleme ile devletin tüm sosyal kurumları (Bağ-Kur, SSK ve Emekli sandığı) SGK-Sosyal Güvenlik Kurumu adı ve çatısı altında birleştirilmiş; ancak bu üç sosyal kurum arasından herhangi bir norm birliği sağlanamamıştı. Yani uygulama hakkında bir kural belirlenmemiş, dolayısıyla da yerleşmiş bir ilke-teamül ya da yasaya uygun bir düzenleme yapılamamıştı! Ki, Bağ-Kur üyelerinin prim şartları arasında önemli farklar olduğunu bilen, gören, duyan yetkililer, yeni bir düzenleme, yani prim indirilmesi yapmayı gündeme getirmişlerdi. Ancak düzenleme bir türlü TBMM’ye gelmemiş-getirilmemişti! Çünkü etkililerin ve yetkililerin, bilhassa iktidar partisi milletvekillerinin kafaları karışıktı. O nedenle, onların kafalarında karışıklığı, biraz teknik ve uzun olacak ama yine de aşağıda sıralayacağım:

Şöyle ki; SSK’da 1999 öncesi için prim mecburiyeti 5.000 ile 5975 gün arasında değişirken, 1999’da bu gün sayısı 7000’e, 2008 den sonra ise ister kadın olsun ister erkek tüm çalışanlarda 7200 güne çıkarılmış. Emekli Sandığında ise kadınlar 7200 gün (20 yıl), erkekler ise 9000 gün (25 yıl prim ödüyorlar. Bağ-Kur’lular için ise prim şartları 1999 öncesinde kadınlarda 7200 gün, erkeklerde de 9000 gün, daha sonraları ise kadınlarda da erkeklerde de 9000 gün olarak uygulanmaya başladı… Ayrıca üç ayrı kurumdan ayrı ayrı çalışması olan için hangi kurumdan emekli olacağı son 7 yıllık sigortalılık süresine bakılarak belirleniyor. Son 7 yıllık sigortalılık süresinde hangi kurum daha fazla ise, yani bir çalışan 3,5 yıl (1.261 gün) nereden prim yatırmış ise o kurumun şartlarında emeklilik işlemi yapılıyor. 1 Ekim 2008 tarihinden sonrasında tüm çalışma hayatında fazla yatırılan primlere bakılıyor…

Ve yeni getirilmekte olan sisteme göre, ilk etapta 1 milyon küçük esnaf ve çiftçiyi ilgilendiren bu uygulama da Bağ-Kur’luların prim şartları 9 bin günden 7 bin 200 güne inecek ve böylelikle kişilere 5 yıl önce-erken emekli olma hakkı verileceği, imkânı tanınacağı gündeme gelmişti!

Ayrıca, daha önce Bağ-Kur’lu olarak çalışmış ama borcunu ödemediği-ödeyemediği için primleri dondurulmuş ve borcu silinmiş olanların eğer eksik günleri varsa dondurulmuş olan primleri ‘ihya yoluyla’ satın alabilecek. Ki, bu düzenlemeden ilk etapta basit usulde vergilendirilen bakkal, kasap, berber ve terzi gibi (10 kişi ve altında işçi çalıştıran) küçük esnaflar yararlanacağı şeklinde bir açıklama yapılmıştı. Bu gruba Bağ-Kur’a borcu olanların katılacağı; ancak, bunun kapsamı düzenleme hazırlandıktan sonra kesinleşeceği duyurulmuştu!

BİZDE ‘BAZI ŞEYLERİ’ BELİRLEMEK AMERİKA’YI KEŞFETMEKTEN ZOR!

Yıllarca kiminin Emekli Sandığı’na, kiminin Sosyal Sigortalar Kurumu’na, kiminin de Bağ-Kur’a bağlı olarak çalıştığı-çalıştırıldığı ülkemiz de ciddi bir prim ve emeklilik yaşı veya süresi ve karmaşası vardı! Ve hepsi devletin birer sosyal kurumu olmasına rağmen prim, yaş ve süre farkları birçok emekli adayını mağdur ediyordu. Bunun farkında-fevkinde olan Recep Tayyip Erdoğan’ın başında bulunduğu Hükümetler düzenleme üstüne düzenleme yaptılar ama bir türlü ideal bir sistem bulamadılar, buldularsa bile uygulamaya geçiremediler maalesef…

Ve basına yansıdığı kadarıyla, hükümet ya da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bahsime konu problemleri ortadan kaldırmak için geniş bir araştıra ve yeni bir düzenleme çabası içinde imiş.

Diyeceğim o ki; SSK’yı kimilerine göre Kemal Kılıçdaroğlu, kimilerine göre rahmetli Mesut Yılmaz, kimilerine göre de yine rahmetli Süleyman Demirel batırmış… Bana göre bu kurumu batıran siyasetçi veya hükümet ya da devlet yetkilisi her kim olursa olsun hiç te iyi etmemiş… Çünkü bu sosyal kurumlar üzerinde yapılan siyasi veya bürokratik yanlışlar-yanlış hesaplar ve hatalar devletin başındakilerden de Bağdat’tan da geri dönmemiş! Dolayasıyla da adı ayrı, işlevi ise aynı olan 3 sosyal kurum batırılmasa bile konkordato ilân edecek hale gelmiş-getirilmiş!

EYT NEFSİMİZE HOŞ GELSE DE NESLİMİZE DEĞİL!

Süleyman Demirel, Mesut Yılmaz veya Kemal Kılıçdarğlu’nun batırdığı iddia olunan Sosyal Sigortalar Kurumu’na bir darbe de EYT (emeklilikte yaşa takılanlar yasası) indirdi maalesef! Ve bu yasa benim 3 oğlumun 3’ünede (genç yaşta) emekli olma hakkı verdi, dolayısıyla da birçok genç emekliyi ve yakınını olduğu gibi, şahsen beni-bizim aileyi de mutlu etti… Ancak, ülkemin geleceği, gelecek nesillerim, torunlarım adına beni endişeye sevk etti… Çünkü, bu yasa bazı insanların en verimli çağlarında emekli olmalarını sağladığı gibi, devlete büyük bir maddi-manevi külfet getirdi! Hele hele 2024 yılı içinde emekliliğini istemeyen bir kamu çalışanı emekliliğini 2025 yılına sarkıtırsa, emekli aylığında ciddi bir düşüş yaşayacak olması gerçeği veya balonu birçok kamu çalışanını tedirgin etti… O nedenle, başta Gebze’de ve TSE’de çalışan benim büyük oğlan dahil olmak üzere 10’larca Burdurlu en verimli çağında emekli olmak zorunda kaldı!

Uzun lâfın kısası, meselenin hülâsâsı; devrimiz de ve ülkemiz de hemen her şeyin bir uzmanı, ustası ve üstâdı, hattâ profesörü olduğu gibi, çok sayı da sosyal güvenlik uzmanı da var… Amma velâkin, bu uzmanlar, ideal olmasa-olamasa bile mâkul bir sosyal güvenlik yayası düzenlemesi çalışması yapmıyorlar, yapıyorlarsa bile yetkililere ve bakanlara sözlerini geçiremiyorlar… Ve benim yukarıda bahsime konu ettiğim düzenleme de baba esnafların 5 yıl erken emekli olmalarını sağlayacakmış… Esnafımızın, bilhassa küçük esnaf ve sanatkârımızın erken emekli olması emekli olacakları da yakınlarını da memnun edebilir. Ancak, bizde birçok makul veya bünyemize uygun düzenlemeleri yapmak Amerika’yı keşfetmekten daha zor olsa gerek ki, 5 yıl önce emekli olmayı bekleyen emekli adayları da tıptı emeklilikte yaşa takılanlar gibi birçok esnaf ve sanatkârları büyük beklenti içine sokmuş… Ben de ‘hak eden esnaf ve sanatkârlarımızı erken emekli edeceğiz derken, evlatlarını ya da torunlarını da mezarda emekli olacak duruma düşürmeyelim’! diyor, herkese saygılar sunuyorum.

GÜVEN BİR AYNA GİBİDİR. BİR KEZ ÇATLADI MI

HEP ÇİZİK GÖSTERİR! Hz. Mevlânâ (r.aleyh)

HER AĞLAYAN GÜÇSÜZ DEĞİLDİR. TIPKI

HER GÜLENİN MUTLU OLMADIĞI GİBİ…

İNSANLARIN SENİ EN ÇOK SEVDİĞİ ZAMAN

ONLARIN İŞİNE EN ÇOK YARADIĞIN ZAMANDIR!

Özlü sözlerden seçmeler