Ruhittin Sönmez

GAZIN DEĞERİ TRİLYON DOLAR MI?

Ruhittin Sönmez'in 'GAZIN DEĞERİ TRİLYON DOLAR MI?' adlı köşe yazısı

Ruhittin Sönmez

Partili Cumhurbaşkanı Erdoğan Karadeniz'de bulunan toplam doğalgaz rezervinin 710 milyon metreküpe ulaştığını ve bunun değerinin 1 trilyon dolar olduğunu söyledi.

Bu bilginin "yanlış" olduğunu söyleyenler hemen yaylım ateşine tutuldular. "Siz ülkenizi sevmiyorsunuz" suçlamasına maruz kaldılar.

Oysa böyle teknik olayların yararı veya zararı rakamsal olarak hesaplanabilir. Bu rakamlar da tartışılmaz bir gerçeği ortaya koyar.

Ortada açık bir hesap hatası var. Öncelikle rezervin tamamının kullanılması imkânsız. Uluslararası yayınlarda bu alandan 100 Milyar metreküp gaz çıkarılacağı yazılmakta imiş. Bunun değeri Botaş'ın konutlara satış fiyatıyla hesaplanırsa 22 Milyar dolar ediyor.

Ama rezervin hepsi çıkarılabilse bile 710 Milyon metreküp gazın piyasa değeri 150 Milyar dolar mertebesinde.

Cumhurbaşkanına böyle hatalı bir hesap verildiyse ve Cumhurbaşkanı aldatıldıysa O'na bu bilgiyi verenlerin niyeti veya kalitesi sorgulanmalı.

Yok olmaz ya, teorik olarak, ikinci ihtimal Cumhurbaşkanının kendisine verilen bilgiyi bilerek abartmış ve gazın değerini "1 trilyon dolar" olarak kamuoyuna duyurmuş olmasıdır.

Bulunduğu söylenen gaz rezervinin tamamı kullanılabilse, Türkiye'nin 10-12 yıllık ihtiyacını karşılar. Halen yılda 13-15 milyar dolarlık doğalgaz alıyoruz.

Netice 150 Milyar dolar da az bir para değil. 1 Trilyon dolar diye manşetlerden duyurulmasına gerek yoktu.

**************************

İLK HESAP: KÂRLI DEĞİL

Şimdi böylesine teknik ve rakamlarla konuşulması gereken bir konuyu bile sloganlar üzerinden tartışıyor olmamız gerçekten üzücü.

Fatih Altaylı gerçek bir gazetecinin yapması gerekeni yaptı ve iki farklı görüşteki uzmandan aldığı bilgileri Habertürk'teki köşesinde yazdı.

İlk değerlendirmeyi yapan konunun uzmanı Ali Arif Aktürk uluslararası yayınlarda yazılan bilgileri esas almış.

Buna göre bu sahada 2024 yılında başlayacak doğalgaz ticari üretimi 2025-2030 yılları arasında en verimli haline gelip günde 10 milyon metreküpe ulaşacak. 2031 yılından itibaren verim düşmeye başlayacak 2057'ye kadar üretim azalarak devam edecek. Bu yıla kadar çıkarılacak toplam doğalgaz miktarı yaklaşık 100 milyar metreküp olacak.

Karada kurulmakta olan Gaz İşleme Tesisinin günlük kapasitesinin 10 milyon metreküp olması bu bilgiyi doğruluyor. Demek ki Karadeniz'den çıkarılacak olan doğalgazın kıyıya bağlanacağı noktada yapılan tesisten yılda en fazla 3 milyar 650 milyon metreküp doğalgaz alınabilecek.

Uzman neden uluslararası yayınları esas alıyor?

Sorunun cevabı şu: Karadeniz'de bu alandaki gerçek rezervin ne kadar olduğu ile ilgili olarak yabancı uzman kuruluşa hazırlatılan rapor açıklanmıyor. Dahası Derin denizin altındaki 3 bin metrelik kuyulardan çıkarılacak olan doğalgazın çıkarılması ve karaya taşınması konusunda ihale yapılmadan yabancı bir konsorsiyum ile anlaşma yapıldı, şartları bilinmiyor.

Kuyuların açılması, gazın taşınması, kamulaştırma bedelleri ve beklenmeyen giderler olarak 2057 yılına kadar toplam 4,5 milyar dolarlık harcama yapılması bekleniyor. Bu durumda her bin metreküp doğalgazın maliyeti 450 dolar oluyor. Oysa bugün Botaş konutlara aynı miktarda doğalgazı 218 dolara satıyor.

Yani bu hesaba göre çıkarılacak gazın maliyeti Botaş'ın konutlara satış fiyatının 2 katı olacak.

Böyleyken bile dışa bağımlılığı azaltmak için gaz çıkarılabilir. Ama çıkarılacak gazın tüketiciye ucuza verilmesi mümkün olmaz.

**************************

ŞİMDİKİ FİYATLARLA KÂRLI OLSA BİLE...

Fatih Altaylı'ya ikinci değerlendirmeyi yapan uzman ise, şu gerekçelerle, "bugünkü şartlar altında projenin fizibıl (yapılabilir) olduğunu" söylemiş:

"Açıklanan rezerv 540 Milyar metreküptür, çıkarılabilir miktar 100 milyar metreküpten fazla olmalıdır. Botaş gazı 6,17 dolar/mmBTU'ya satıyor. 100 milyar metreküp gaz 6,17 USD/mmBTU'dan 22 milyar USD eder. 2 yıl önce doğalgaz fiyatları 2-3 dolar civarında iken şimdi 6 dolar. Fiyat artışı bu işi verimli ve doğru hale getirdi. Yarın fiyatlar tekrar düşerse. Hesap da değişir. Çıkarılabilir gaz miktarı arttıkça da hesap değişir."

Projeyi bugünün fiyatlarıyla fizıbıl (yapılabilir) bulan uzman bile gelirin 22 Milyar dolar, giderin ise baştan yapılacak yatırım masrafları 6,5 Milyar dolar ve 35 yıllık işletme gideri kadar olduğunu hesap etmiş. Yani bu uzmana göre de kâr olsa bile pek düşük bir rakam olacak.

Hele hele 1 trilyon dolar gibi bir paraya kavuşacağımız tam bir hayal.

Türkiye'nin dünyanın sayılı doğalgaz merkezlerinden biri olması da mevcut verilerle gerçekçi değil.

"Bugün dünyanın en büyük doğalgaz rezervine sahip ülkesi olan Rusya'nın bilinen rezervi 38 trilyon metreküp. İran 32 trilyon metreküp rezervle ikinci sırada. Üçüncü Katar'ın rezervi ise 25 trilyon metreküp."

Dilerim daha büyük ve daha ucuz maliyetli rezervler bulunur da dünyanın sayılı doğalgaz merkezlerinden biri olma ümidimiz gerçekleşir.

Ama şimdi abartmadan, makul ölçüde sevinelim. Seçim öncesi gaza gelmeyelim.

Ruhittin Sönmez

02 Ocak 2023

Bu içerik size ne hissettirdi?

  • 0
    SEVDİM
  • 0
    ÜZÜLDÜM
  • 0
    KIZDIM
  • 0
    ŞAŞIRDIM
  • 0
    BEĞENDİM
  • 0
    BEĞENMEDİM
  • 0
    GÜLDÜM
  • 0
    ALKIŞ

Yorumlar (1)

Mehmet Canga

3 yıl önce / 04.01.2023

Türkiye yılda ortalama 50 milyar küp doğalgaz için 13 milyar ödüyor. Senin matematiğin iyidir sanırım! Bir hesap et 730 milyar küp kaç para eder? Fatih Altaylı nın ipiyle kuyuya inersen, o ip kopuverir maazallah! Kılavuzu karga olanın burnu.... ..... derler bizde!!

  |   Beğenmedim 0   |   Cevapla

Ruhittin Sönmez Diğer Yazıları

19
KASIM

2026

Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkileri (2)

Ruhittin Sönmez'in “Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkileri (2)" adlı köşe yazısı. Devamı

16
KASIM

2026

Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkiler (1)

Ruhittin Sönmez'in “Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkiler (1)" adlı köşe yazısı. Devamı

09
KASIM

2026

Bir eski bakanın hikayesi

Ruhittin Sönmez'in “Bir eski bakanın hikayesi" adlı köşe yazısı. Devamı

05
KASIM

2026

Organize suç yapılanması tespit edildiyse...

Ruhittin Sönmez'in “Organize suç yapılanması tespit edildiyse..." adlı köşe yazısı. Devamı

02
KASIM

2026

Neyi niçin nasıl yazıyorum?

Ruhittin Sönmez'in “Neyi niçin nasıl yazıyorum?" adlı köşe yazısı. Devamı

30
EKİM

2026

Yetkisi çok ama sorumlu değil

Ruhittin Sönmez'in “Yetkisi çok ama sorumlu değil " adlı köşe yazısı. Devamı

26
EKİM

2026

Fon dolandırıcılığı bireysel mi organize suç örgütü işi mi

Ruhittin Sönmez'in “Fon dolandırıcılığı bireysel mi organize suç örgütü işi mi" adlı köşe yazısı. Devamı

22
EKİM

2026

Çürüyen dokular

Ruhittin Sönmez'in “Çürüyen dokular" adlı köşe yazısı. Devamı

19
EKİM

2026

Halkı yanıltıcı bilgiyi yayma hakkı

Ruhittin Sönmez'in “Halkı yanıltıcı bilgiyi yayma hakkı" adlı köşe yazısı. Devamı

12
EKİM

2026

Hiçbir şey yasadışı değildi, çünkü artık yasa diye bir şey yoktu

Ruhittin Sönmez'in “Hiçbir şey yasadışı değildi, çünkü artık yasa diye bir şey yoktu" adlı köşe yazısı. Devamı

İlgili Haberler

Son dakika Resmi Gazete’de Peş Peşe Kararlar! 4 Üst Düzey İsim Görevden Alındı
Siyaset

Son dakika Resmi Gazete’de Peş Peşe Kararlar! 4 Üst Düzey İsim Görevden Alındı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan atama kararlarıyla 4 üst düzey isim görevden alındı, 3 yeni atama yapıldı. Bakanlıklar ve kamu kurumlarındaki görev değişikliklerinde kimlerin görevden alındığı ve yerlerine kimlerin atandığı belli oldu.

Erdoğan’dan Emeklilere Yılbaşından Önce İyileştirme Müjdesi: 17 Milyonu Aşkın Emekliyi Kapsayacak
Siyaset

Erdoğan’dan Emeklilere Yılbaşından Önce İyileştirme Müjdesi: 17 Milyonu Aşkın Emekliyi Kapsayacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti Grup Toplantısı’nda emeklilere yönelik yeni düzenlemenin yılbaşından önce hayata geçirileceğini açıkladı. Fon tasfiyesine ilişkin son verileri de paylaşan Erdoğan, 371 bin 21 yatırımcının ana parasını aldığını, toplam ödemelerin ise 161 milyar liraya ulaştığını bildirdi.

Erdoğan’dan Üniversiteli Gençlere Mesaj: "Türkiye’nin Geleceği Sizlersiniz”
Siyaset

Erdoğan’dan Üniversiteli Gençlere Mesaj: "Türkiye’nin Geleceği Sizlersiniz”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti Gençlik Kolları Üniversiteli Gençlik Buluşması’nda yaptığı konuşmada gençlere seslendi

Erdoğan’dan Filistin’in 38’inci Kuruluş Yıl Dönümüne Kutlama Mesajı
Siyaset

Erdoğan’dan Filistin’in 38’inci Kuruluş Yıl Dönümüne Kutlama Mesajı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Filistin Devleti’nin kuruluşunun 38’inci yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı mesajda, Türkiye’nin Filistin’in bağımsızlığı ve egemenliği için mücadelesini sürdüreceğini vurguladı.

Erdoğan’dan KKTC’nin 43. Kuruluş Yıl Dönümüne Mesaj: “Kıbrıs’ı Asla Yalnız Bırakmayacağız”
Siyaset

Erdoğan’dan KKTC’nin 43. Kuruluş Yıl Dönümüne Mesaj: “Kıbrıs’ı Asla Yalnız Bırakmayacağız”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin 43. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı mesajda Türkiye’nin Kıbrıs Türk halkına desteğinin süreceğini vurguladı.

Türkiye ile Katar Arasında 5 Yeni Anlaşma: Karşılıklı Savunma Anlaşması İmzalandı
Siyaset

Türkiye ile Katar Arasında 5 Yeni Anlaşma: Karşılıklı Savunma Anlaşması İmzalandı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani'nin görüşmesinde ikili ilişkiler ve bölgesel gelişmeler ele alındı.