Gerçeğe aykırı bilgiyi yayma suçu

TÜSİAD Başkanı ve Yüksek İstişare Kurulu Başkanı hakkında "adil yargılanmayı etkilemeye teşebbüs" ve "gerçeğe aykırı bilgiyi yayma" suçundan soruşturmalar başlatıldı.

Bu suçları düzenleyen kanun ve uygulama şekli "Yeni Türkiye'nin" hukuk anlayışının somut göstergelerinden birisidir.

TÜSİAD iktidar gücünü elinde tutmadığına göre adil yargılamayı etkilemesi söz konusu olamaz. Çünkü yargıyı etkileme suçunu ancak iktidar işleyebilir. Hakimler ve savcıların TÜSİAD'ın açıklamasına göre karar verebileceğini düşünmek mantığa aykırıdır.

"Gerçeğe aykırı bilgiyi alenen yayma suçu" 13 Ekim 2022'de kanun değişikliği ile düzenlendi. Ak Parti iktidarlarının demokratik tavırdan otoriterleşmeye evrilmesinin bir eseridir.

Bu düzenleme ile TCK 217. madde şu hale getirildi: "Sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratmak saikiyle, ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır."

Burada önemli husus şudur: Bir bilginin "gerçek bilgi" veya "gerçeğe aykırı bilgi" olduğuna kim karar verecektir?

Biz ki son yıllarda rakamlarla ifade edilen gerçekliklerde bile anlaşamamayı başarmış bir toplumuz.

Devletin resmi kurumu TÜİK'in verdiği enflasyon ve büyüme rakamlarının yanlış olduğunu, TÜİK'in rakamlarının bilerek yanlış verilmesi suretiyle asgari ücret, emekli maaşı gibi milyonlarca insanı ilgilendiren maaş zamlarının hak ettiklerinden düşük tutulduğu iddia ediliyor. Bu konuda Eski Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin Çilesiz'in açtığı bir davanın da bulunduğunu biliyoruz. 

TÜİK'in rakamları ile İTO ve ENAG rakamları arasındaki büyük farklar "hangi bilginin gerçek olduğu" konusunda şüphe uyandırmıyor mu? Yanlış bilgiyi hangi kurum veriyorsa "gerçeğe aykırı bilgiyi yayma suçundan" yargılanacak mıdır? Bunlardan herhangi birini yayınlamak gerçeğe aykırı bilgiyi yaymak sayılır mı?

****

TÜSİAD, üyeleri kamu dışı milli gelirin yüzde 50'sini, kayıtlı istihdamın yüzde 50'sini, kurumlar vergisinin yüzde 80'ini sağlayan, enerji ithalatı hariç dış ticaretin yüzde 85'ini gerçekleştiren bir dernek. Bu dernek yöneticilerinin ekonomiyi olumsuz etkileyen gelişmelerden yakınması "haddi aşmak" olarak kabul edildiğinde, böyle bir suçtan soruşturma açılmasını artık yadırgamıyoruz. 

TÜSİAD Başkanı Orhan Turan ve YİK Başkanı Ömer Aras'ın polislerin kolları arasında ifadeye götürülürken gösteren resimleri acı bir gerçektir.

Ama bu resimlerin Türkiye ekonomisine ve hukuk devleti olma iddiasında olunan devletimizin itibarına zarar vermeyeceğini söylemek, gerçeğe aykırı bilgiyi yaymaktır.

*******************************

RTÜK'ÜN GERÇEĞE AYKIRI HABER ÖLÇÜTÜ

RTÜK'ün 8 Şubat 2025 tarihinde yayınladığı duyuruda "bazı haberlerin ÜLKEMİZDE OLUMLU OLAYLAR OLMUYORMUŞ GİBİ kamuoyuna servis edildiği ve böylelikle vatandaşların karamsarlığa ve yalnızlığa sürüklendiği görülmektedir" ifadesi gerçeğe aykırı haber ölçütü hakkında bir fikir vermektedir.

RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin'in "Yalan haber ve dezenformasyona geçit vermeyeceğiz" başlığı ile haberleştirilen 31 Ocak tarihli mesajında "gerçeklikten uzak yayın içerikleri, habercilik etik ilkelerine aykırı manipülatif yalan haberler maalesef ekranları çokça kaplamaktadır" gibi cümleler kullandı.

Ülkemizdeki bütün medyanın, sadece "olumlu olayları" öne çıkaran "olumsuz bir şey olmuyormuş gibi" haberler servis eden, yandaş kanallar gibi olmasının istendiği anlaşılıyor. 

Aklıma dünyanın gelmiş geçmiş en zengin adamı olarak bilinen John Davison Rockefeller'in ölüm döşeğinde iken mutlu olması için tek nüsha olarak çıkarılan gazete aklıma geldi. Bu gazetenin her bölümüne Rockefeller'i mutlu edecek haberler ve yorumlar serpiştirilirmiş. Böylece her sabah gazetesini okuyan Rockefeller ölünceye kadar mutlu olmuş.

Böyle gazetelere "pembe gazete" deniyor. Anlaşılan iktidar da "pembe medya" ile bizi mutlu etmek istiyor.

RTÜK Başkanının Kasım 2022'de TBMM'de "Dezenformasyon ve yalan haber kanunu gerçekten devrim niteliğinde. Belki daha katı kuralların olması gerekiyordu ama nihayetinde bu da yeter" sözünü ve uygulamalarını biliyoruz.

"Kanunda daha katı kurallar" olmasa da RTÜK'ün uygulamaları ile bu eksikliği tamamlama görevini yapmaya çalışıyor.

Elbette kimse yalan haberi savunmaz. Ama sadece muhalif medya kanallarına ceza üstüne ceza yazılmasını başka türlü açıklayamıyorum. 

24.02.2025

Ruhittin Sönmez