Ruhittin Sönmez

Görevini yapan itfaiyeci suçlu

Ruhittin Sönmez'in 'Görevini yapan itfaiyeci suçlu' adlı köşe yazısı...

GÖREVİNİ YAPAN İTFAİYECİ SUÇLU

Kartalkaya'daki otel yangınında 78 can kaybı sadece içimizi yakmakla kalmadı. Dünyada bir otel yangınında en fazla ölümün yaşandığı olaylardan biri olarak tarihe geçti.

En ölümcül otel yangınlarının hepsi 20. yüzyılda yaşanmıştı. 1977 yılında Seul'de bir otelde çıkan yangında 166 kişi hayatını kaybetmişti. Bu olay en ölümcül otel yangını olarak kayıtlara geçti. Son büyük ölümcül yangınlar Porto Riko'da 1987 yılında 96 kişinin öldüğü otel yangını ve 1997'de 91 kişinin öldüğü Tayland'ın Pattaya şehrinde bulunan bir otelde çıkan yangın oldu. 

Bu tarihten sonra 21. yüzyılın ilk çeyreğinde dünyada çok ölümlü otel yangını yok. Ta ki Kartalkaya'daki otel yangınına kadar. 

Yangında yaşanan dramları dinlemeye içimiz elvermezken, "yangından kim sorumlu?" sorusuna cevap verilemiyor olmasıyla acılar katmerlenmekte. Koskoca İçişleri Bakanı bile "Oteli denetleme sorumluluğunun Bolu Belediyesi'ne mi Kültür ve Turizm Bakanlığı'na mı ait olduğu 10 gün içinde ortaya çıkacak" açıklaması yaptı. 

Bu "sözde belirsizlik" devlete güven duygumuzu tahrip ediyor. Zenginlerin de fakirlerin de kendisini güvende hissedemediği bir ülke haline geliyoruz.

*****************************

İTFAİYECİ NE YAPMIŞ?

Ben çok net bir şekilde söyleyebilirim. Kartalkaya Grand Kartal Otel yangını faciası için muhtemelen tek suçlu olarak Bolu Belediyesinin İtfaiye memuru ceza alacaktır. "

Çünkü, açık kaynaklarda yer alan bilgilere göre; bu büyük faciada sorumlu tutulması muhtemel kişiler arasında hiç hata işlememiş, kanun ve kuralların kendisine yüklediği görevi eksiksiz yapmış, belki de, tek kişi bu itfaiyecidir.

İsmini dahi bilmediğim bu itfaiyeci ne yapmış? Yangının çıktığı Grand Kartal Oteli yetkililerinin 12 Aralık'ta Bolu Belediye Başkanlığı'na bağlı İtfaiye Müdürlüğü'ne dilekçe ile yaptığı başvurusu üzerine otelde inceleme yapmış. 8 eksik hususu tespit etmiş ve 16 Aralık 2024 tarihli raporuyla bunları bildirmiş. 

İtfaiyenin 8 maddeden uygunsuzluk bulduğu raporda, otelin tahliye çıkışları, elektrik tesisatı, alarm sistemi, ışıklı yönlendirme levhaları, acil aydınlatma, algılama sistemleri (dedektörler) ve yangın alarmları, duman havalandırma ve tahliyesi yönlerinden yetersiz olduğu belirtilmiş.

Ortaya çıkan yangının bu kadar büyümesinde bu eksikliklerin ne kadar etkili olduğunu hepimiz izledik.

İtfaiye denetiminden geçemeyen otel yönetimi yeniden başvuru yaparak 24 Aralık 2024'te dilekçesini geri çekmiş ve bir özel denetim şirketinden rapor almış.

Ayrıca yanan otel sahibinin ifadesine göre, yine 2024 Aralık ayında Kültür ve Turizm Bakanlığından 6 müfettiş gelmiş. İncelemeleri sonucunda yangın konusunda otelde eksiklik bulmamış. Zaten bu denetimler yıllardır her iki senede bir periyodik olarak yapılmakta imiş. Demek ki önceki senelerde de bu eksiklikler görülmemiş.

*****************************

SORULMASI GEREKENLER

Şimdi bu durumda aklı başında insanlar neyi sorgulamalı idi? 

*  İtfaiyenin raporunda bulunan eksik 8 husus neden Bakanlık müfettişlerince görülmedi?

*  Bu eksik hususlar orada dururken özel denetim şirketi nasıl bir rapor verdi?

*  Bu otelde İş Sağlığı ve Güvenliği uzmanı var mıdır, bir ISG uzmanından düzenli denetim raporları alınmış mıdır?  

*  ISG uzmanı raporları varsa (Bakanlık müfettişleri raporları gibi) Belediyeye bağlı İtfaiye raporu ile uyumlu değil midir?

*  En önemlisi otel sahibi ve yetkilisi itfaiyenin belirlediği uygunsuzlukları düzeltmek için ne yaptı?

* Turizm Bakanlığı bu otele teşvik kredileri verirken yaptığı denetimlerde bu eksiklikleri neden görmedi?

*  2012'de çıkarılan yönetmelikte "genel yangın güvenliği projelerini" itfaiyenin onaylama zorunluluğu neden kaldırıldı?  

Yandaş medya bu soruları sormadığı gibi Bolu Belediyesi İtfaiye Müdürlüğünün otel dışındaki 80 m2' lik kafeye verdiği uygunluk belgesini yayınlayarak 17 bin m2'lik otele belge vermiş gibi algı yaratmakla meşgul.

*****************************

İŞİNİ EKSİKSİZ YAPMA SUÇU

Yandaş medya silahşorları yanında, bu türlü sorulara cevap aramasını beklediğiniz "aklı başında insanlardan" bir kısmı da "itfaiyeci bu eksikleri tespit ettiyse bunu Bakanlığa raporlamalı ve hatta medyaya bildirmeliydi" gibi son derece saçma beyanlarda bulundular. 

Yahu bu süreçte işini düzgün bir şekilde yapmış belki de tek kişi bu itfaiyeci. Mevzuatta kendisine ne görev verildiyse onu tam olarak yapmış. Fazlasını yapmak hakkı ve görevi değildir.

Görevini ve sorumluluğunun gereğini yapmayan onca kişi varken, kanun ve yönetmeliklerde belirlenen şekilde görevini yapmış tek kişiyi suçluyorlar.

Evvela yangın bu eksiklikler tespit edildiği veya kamuoyuna duyurulmadığı için değil, o eksiklikler olduğu için bu kadar zarar verdi. Yangın iki sene önce de çıksa aynı zararı verirdi. Çünkü eksiklikler hep vardı. Sorumlusu bu eksikliklerin olduğunu bildikleri halde oraya 238 müşteriyi ve sayısını bilmediğim çalışanı o otele dolduranlardır. 

Bu itfaiyeci, bu saçma görüşe göre davransa yani, oteldeki eksiklikleri medyada yayınlatsa başına neler gelirdidüşünebiliyor musunuz?

Rapor yayınlandığında orada yangın çıkmamış ise (yıllarca da çıkmayabilirdi) o itfaiyeci işinden olur, turizmi baltalamaktan, saygın iş insanına iftira atmaya kadar birçok suçtan yargılanırdı.

****

Yangın çıktıktan sonra, itfaiye raporunda tespit edilen eksiklikler çok feci bir şekilde doğrulandı. Ve... Bu itfaiye personeli ilk gözaltına alınanlardan oldu. (Tutuklama gerekçesini henüz bilmiyoruz.)

Tam Aziz Nesin'lik bir ülke olduk.

İşini tam ve eksiksiz olarak yapan kamu görevlilerine haddini bildirelim ki geride kalanlara da ders olsun.

Ruhittin Sönmez

23 Ocak 2025