Ruhittin Sönmez

PUTİN ERDOĞAN'A ÖĞÜT VERDİYSE...

Ruhittin Sönmez'in 'PUTİN ERDOĞAN'A ÖĞÜT VERDİYSE...' adlı köşe yazısı

Ruhittin Sönmez

Rusya devlet başkanı V. Putin ile T.C. Cumhurbaşkanı R.T. Erdoğan şu sıralar tam birer kanka görünümündeler.

Putin, Erdoğan'ın seçimi kazanması için destek oldu. Seçim öncesi doğalgaz ödemelerini erteledi. İnşaatı devam eden nükleer santral ile alakalı, (teknik olarak pek de anlamlı olmayan), bir tören düzenlenmesine katkı verdi.

Rusya'nın bir yandan Ukrayna ile devam eden savaşı, diğer taraftan sıcak denizlere indiği Suriye'de kalıcı olması ve NATO devletlerinin uyguladığı ambargolar sebebi ile Türkiye'ye ihtiyacı var.

Türkiye, Rusya için bir enerji koridoru olmanın yanında, NATO içinde iken S400 hava savunma sistemi alan bir ülke. Türkiye (doğalgaz, petrol ve nükleer) enerjide büyük ölçüde Rusya'ya bağımlı.

Bu özel şartların yanında iki ülke liderinin yönetim tarzında da benzerlikler olması da önemli.

Putin ve Erdoğan anayasalarında yazan "iki defadan fazla Cumhurbaşkanı seçilemez" kuralını delmiş iki lider.

****

Fakat Putin, Erdoğan gibi, kendini "ekonomist" olarak görmediği için olsa gerek, Rusya Merkez Bankası'nın işlerine karışmıyor. Gerçi O da kritik bir dönemde Rusya Merkez Bankasına talimat vererek müdahale etmiş fakat daha sonra işler kötü gidince Merkez Bankası'nın bağımsız olması gerektiğini anlayarak müdahaleden vazgeçmişti.

Rusya Merkez Bankasının başına da "söz dinleyen" değil, işin gereğini yapmakta ısrarlı olabilecek bağımsız bir yönetim getirmişti.

07.01.2022 tarihinde Putin, Rusya iş dünyasından Merkez Bankasının kararlarına yönelik eleştirilerle ilgili şunları söyledi:

"Elbette her gün reel sektör temsilcileriyle irtibat halindeyim. Merkez Bankası'na yönelik görüşlerini ve argümanlarını biliyorum. Faiz artırımı ile ilgili ekonomide yaşanan memnuniyetsizliğin farkındayım. Ama bu yapılmazsa TÜRKIYE'DEKI PROBLEMIN AYNISINI YAŞAYABILIRIZ. Bu ciddi bir sorun."

"Tabi ki bu enstrümanlar dikkatlice kullanılmalı ama Merkez Bankası BAĞIMSIZ bir politika izliyor. Bu size garip gelebilir ama ben Merkez Bankası politikalarına karışmıyorum."

Acaba Putin bu konuda Erdoğan'a bir öğüt vermiş olabilir mi?

***********************

ERDOĞAN EKONOMİ YÖNETİMİNE KARIŞMADAN DURABİLİR Mİ?

Türkiye'de yaşanan ağır krizin bu boyuta gelmesinin temel sebebi, tek adamın yönetim anlayışı.

Erdoğan "söz dinleyen" Bakanlar ve Merkez Bankası Başkanları ile çalışmayı tercih etti. Söz dinlemeyenleri hemen görevden aldı. Arkalarından da onları küçük düşürücü sözler sarf etti. Mehmet Şimşek de bunlardan biri idi.

Erdoğan, BDDK, TÜİK gibi bağımsız olması gereken kurumların güvenilir ve öngörülebilir kararlar almasına mâni oldu.

Şimdi ekonomi uçurumun kenarına gelince, İngiltere'den Mehmet Şimşek'i getirterek Ekonomi Bakanı, ABD'den Hafize Gaye Erkan'ı getirterek Merkez Bankası Başkanı yaptı. Ekonomiyi bu ikiliye teslim etti.

Erdoğan ile bu ikilinin ekonomik görüşleri birbirine tam anlamıyla zıt. Ama ekonomi o kadar kötü durumda ki bu atamaları yapmaya mecbur kaldı.

Erdoğan'ın Mehmet Şimşek'e görev verirken, "2 yıl işlerine karışmayacağına, ekonomide tam yetkili olacağına" dair söz verdiği söyleniyor.

Şimdi ekonomi ile alakalı yorum yapan herkesin merak ettiği konu bu.

· Böyle bir söz verdiyse niye iki yıllık bir söz verdi?

· Erdoğan bu sözünü tutacak mı?

· Mehmet Şimşek ekonomide yapmak istediklerini yapabilecek yetkiye sahip mi, Merkez Bankası bağımsız karar alabilecek mi?

· Erdoğan'dan da (Putin gibi) "bu size garip gelebilir ama ben Merkez Bankası politikalarına karışmıyorum" sözünü duyabilecek miyiz?

Böyle bir söz duyarsam gerçekten bana çok garip gelecektir ama kesinlikle mutlu olacağım.

***********************

BAŞARISIZ KAVCIOĞLU'NA ÖDÜL

Önceki Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu bu görevi sırasında çok başarısız oldu. Merkez Bankası asli görevi olan enflasyonu düşüremediği gibi patlattı. Rezervleri eksi 70 Milyar mertebesine gelecek şekilde erittiği halde döviz kurlarının yükselişine (TL'nin değer kaybına) mâni olamadı. Başarısız bir Merkez Bankası Başkanının BDDK Başkanlığına getirilmesi anlaşılır gibi değil.

Kavcıoğlu'nu BDDK Başkanı yapmış olmasının, Erdoğan'ın Şimşek ve Erkan'a müdahale etmeme ihtimalini zayıflattığı bir gerçek. Üstelik Erdoğan, Şimşek'in açıkladığı yeni rotayı desteklediğine dair hala bir söz sarf etmedi.

Birçok yorumcu, yeni ekonomi yönetimi gibi, "rasyonel/ akla ve bilime uygun" politikalar uygulamaya çalışan Merkez Bankası E. Başkanı Naci Ağbal ve Ekonomiden sorumlu E. Bakan Lütfi Elvan ikilisinin kısa sürede görevlerinden alınmalarını hatırlatıyorlar.

Mehmet Şimşek ve Gaye Erkan'ın da, yurtdışından 50 Milyar dolar kadar borç bulmasından sonra, yerel seçimlerden önce görevlerinden alınacağını iddia ediyorlar.

Böyle olursa, "hastanın ameliyat masasında terk edilmesi" gibi bir durum ortaya çıkacaktır. İnsanlarımızın yaptığı fedakarlıklar ve çektiğimiz acılar boşa gidecektir.

***********************

YAPISAL REFORMLAR ŞART

Mehmet Şimşek'in alacağı tedbirler geniş halk kesimleri için çok can yakıcı olacak.

Para politikalarındaki yeni uygulamalarla mali yapıda iyileştirmeler sağlanabilir. Ancak ekonomide kalıcı iyileşme için hukuk ve yönetim anlayışında köklü değişimler şart.

Seçimden sonra "güçlendirilmiş parlamenter sisteme geçme" ümidinin kalmadığı, muhalefetin motivasyonunun azaldığı bir ortam var.

Bu yüzden Erdoğan artık daha da radikalleşme eğilimine girebilir.

Tek adamın gücünü pekiştirecek, kendisine ömür boyu seçilme imkanını getirecek anayasal değişiklikleri de yapmak isteyecektir.

Yapabilirse, tam olarak tipik bir Ortadoğu ülkesine döneriz. Kurumların çalışmadığı, kuralların herkese eşit olarak uygulanmadığı, ortak akıl yerine tek adamın aklı ile yönetilen devletlerin hali ortada. "Şeffaflık, tutarlılık, öngörülebilirlik ve uluslararası normlara uygunluk ilkelerinden" sapmış Türkiye'nin de.

Hukuk güvenliği içinde olmayan, öngörülemez bir devlette ekonomi iyileştirilemez.

Bu konular güçlü bir ekonominin olmazsa olmaz şartlarıdır. Güçlü bir ekonomi için çağdaş demokrasi standartlarına erişme çabasının işareti olan reformlar gerekli.

Fakat bu reformları yapmaya önce Erdoğan'ın niyetinin, sonra da Mehmet Şimşek'in yetkisi ve becerisinin olması gerekiyor.

Bu içerik size ne hissettirdi?

  • 0
    SEVDİM
  • 0
    ÜZÜLDÜM
  • 0
    KIZDIM
  • 0
    ŞAŞIRDIM
  • 0
    BEĞENDİM
  • 0
    BEĞENMEDİM
  • 0
    GÜLDÜM
  • 0
    ALKIŞ

Yorumlar (0)

Bu içerik ile ilgili henüz yorum yazılmamış

Ruhittin Sönmez Diğer Yazıları

19
KASIM

2026

Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkileri (2)

Ruhittin Sönmez'in “Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkileri (2)" adlı köşe yazısı. Devamı

16
KASIM

2026

Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkiler (1)

Ruhittin Sönmez'in “Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkiler (1)" adlı köşe yazısı. Devamı

09
KASIM

2026

Bir eski bakanın hikayesi

Ruhittin Sönmez'in “Bir eski bakanın hikayesi" adlı köşe yazısı. Devamı

05
KASIM

2026

Organize suç yapılanması tespit edildiyse...

Ruhittin Sönmez'in “Organize suç yapılanması tespit edildiyse..." adlı köşe yazısı. Devamı

02
KASIM

2026

Neyi niçin nasıl yazıyorum?

Ruhittin Sönmez'in “Neyi niçin nasıl yazıyorum?" adlı köşe yazısı. Devamı

30
EKİM

2026

Yetkisi çok ama sorumlu değil

Ruhittin Sönmez'in “Yetkisi çok ama sorumlu değil " adlı köşe yazısı. Devamı

26
EKİM

2026

Fon dolandırıcılığı bireysel mi organize suç örgütü işi mi

Ruhittin Sönmez'in “Fon dolandırıcılığı bireysel mi organize suç örgütü işi mi" adlı köşe yazısı. Devamı

22
EKİM

2026

Çürüyen dokular

Ruhittin Sönmez'in “Çürüyen dokular" adlı köşe yazısı. Devamı

19
EKİM

2026

Halkı yanıltıcı bilgiyi yayma hakkı

Ruhittin Sönmez'in “Halkı yanıltıcı bilgiyi yayma hakkı" adlı köşe yazısı. Devamı

12
EKİM

2026

Hiçbir şey yasadışı değildi, çünkü artık yasa diye bir şey yoktu

Ruhittin Sönmez'in “Hiçbir şey yasadışı değildi, çünkü artık yasa diye bir şey yoktu" adlı köşe yazısı. Devamı

İlgili Haberler

Son dakika Resmi Gazete’de Peş Peşe Kararlar! 4 Üst Düzey İsim Görevden Alındı
Siyaset

Son dakika Resmi Gazete’de Peş Peşe Kararlar! 4 Üst Düzey İsim Görevden Alındı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan atama kararlarıyla 4 üst düzey isim görevden alındı, 3 yeni atama yapıldı. Bakanlıklar ve kamu kurumlarındaki görev değişikliklerinde kimlerin görevden alındığı ve yerlerine kimlerin atandığı belli oldu.

Erdoğan’dan Emeklilere Yılbaşından Önce İyileştirme Müjdesi: 17 Milyonu Aşkın Emekliyi Kapsayacak
Siyaset

Erdoğan’dan Emeklilere Yılbaşından Önce İyileştirme Müjdesi: 17 Milyonu Aşkın Emekliyi Kapsayacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti Grup Toplantısı’nda emeklilere yönelik yeni düzenlemenin yılbaşından önce hayata geçirileceğini açıkladı. Fon tasfiyesine ilişkin son verileri de paylaşan Erdoğan, 371 bin 21 yatırımcının ana parasını aldığını, toplam ödemelerin ise 161 milyar liraya ulaştığını bildirdi.

Erdoğan’dan Üniversiteli Gençlere Mesaj: "Türkiye’nin Geleceği Sizlersiniz”
Siyaset

Erdoğan’dan Üniversiteli Gençlere Mesaj: "Türkiye’nin Geleceği Sizlersiniz”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti Gençlik Kolları Üniversiteli Gençlik Buluşması’nda yaptığı konuşmada gençlere seslendi

Erdoğan’dan Filistin’in 38’inci Kuruluş Yıl Dönümüne Kutlama Mesajı
Siyaset

Erdoğan’dan Filistin’in 38’inci Kuruluş Yıl Dönümüne Kutlama Mesajı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Filistin Devleti’nin kuruluşunun 38’inci yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı mesajda, Türkiye’nin Filistin’in bağımsızlığı ve egemenliği için mücadelesini sürdüreceğini vurguladı.

Erdoğan’dan KKTC’nin 43. Kuruluş Yıl Dönümüne Mesaj: “Kıbrıs’ı Asla Yalnız Bırakmayacağız”
Siyaset

Erdoğan’dan KKTC’nin 43. Kuruluş Yıl Dönümüne Mesaj: “Kıbrıs’ı Asla Yalnız Bırakmayacağız”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin 43. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı mesajda Türkiye’nin Kıbrıs Türk halkına desteğinin süreceğini vurguladı.

Türkiye ile Katar Arasında 5 Yeni Anlaşma: Karşılıklı Savunma Anlaşması İmzalandı
Siyaset

Türkiye ile Katar Arasında 5 Yeni Anlaşma: Karşılıklı Savunma Anlaşması İmzalandı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani'nin görüşmesinde ikili ilişkiler ve bölgesel gelişmeler ele alındı.