Ruhittin Sönmez

Sadece enflasyonu çözememiş

Ruhittin Sönmez'in 'Sadece enflasyonu çözememiş' adlı köşe yazısı

Ruhittin Sönmez

Ekonomiden Sorumlu Bakan Nureddin Nebati "ekonominin tek problemi kaldı, enflasyon" demiş. Demek ki ekonominin bütün sorunları çözülmüş, sadece enflasyon gibi "küçücük" bir sorun kalmış.

"Okullar olmasa eğitimi ne güzel yönetirdim" diyen Osmanlı'nın Maarif Bakanı aklıma geldi. Bakan Nebati de "Şu enflasyon da olmasa ekonomiyi ne güzel yönetirdim" diye tarihe geçebilir.

Bakan Nebati'ye göre, dış ticaret açığı ve cari açık sorunumuz herhalde bitmiş olmalı. Oysaki resmi rakamlara göre 2021 yılı cari açığı 12 Milyar dolar iken 2022 ilk 11 ay rakamlarına göre cari açık 45 Milyar dolara çıktı.

Üstelik Türkiye ekonomisine "kaynağı belirsiz giriş" olarak ifade edilen net hata noksan kalemi Ocak- Kasım döneminde 22 milyar 341 milyon dolara ulaştı.

Elbette bu farkı finanse etmek için dışarıdan alınan borçlara ödenen faiz de artmaya devam etti. Borç aldığımız 1000 dolar için 97,5 dolar tefeci faizi veren bir ülkeyiz. (Yunanistan bile 1000 dolar borç için sadece 41 dolar faiz ödemekte.)

2023 yılı bütçesine faize ayrılan kalem 566 Milyar TL. Maliye Bakanı bunu bilmez mi? Bilir ama "böyle küçük sorunları" dert etmediği belli.

Zaten bu iktidarın son on senesinde ortaya koyduğu plan ve programlardaki hedeflerin hiçbiri tutmadı. Hatta temel hedeflerin yarısına bile ulaşılamadı. Dünyanın 17. Büyük ekonomisi iken 21. Sıraya düştük. Bakan'ın övünmelerini işitenler Türkiye'yi dünyanın ilk on ülkesinden biri yaptıklarını zannedecek.

Bütçe Meclis'te kabul ettikten sonra kabul edilen EYT ve seçim ulufesi olarak dağıtılan diğer masraf kalemleri de ilave edilince makro hedeflerin tutması hiç mümkün değil.

Buna rağmen bütün bu temel sorunları ve bunlardan kaynaklanan enflasyon sanki çok basit bir sorunmuş gibi. Adeta enflasyon karşısında ezilen vatandaşlarımızla alay eder gibi bir üslupla konuşan bir ekonomi bakanımız var.

Bu kafadaki bir yönetim anlayışıyla bir düzelme olmasını beklemiyorum. Ama en azından seçim sonrası için muhalefetin güçlü ekonomi kadrosunu görünce umudumuz artıyor.

******************************

BOZULAN SADECE EKONOMİ DEĞİL

İktidar değiştiğinde, bozulan sadece ekonomi olsaydı düzelmesi için gereken zaman çok fazla olmayabilirdi. 4 yıldır süren ekonomik krizin sebebi olan zihniyet değiştikten sonra 1-2 yıl gibi makul bir sürede aklın ve bilimin gereği yapılır ve işler yoluna girerdi.

Ama Turgut Özal'ın tabiri ile "orta direk" dediğimiz toplumun orta kesimi eridi. Çok az bir kısmı en üst gruba terfi ederken çok büyük kısmı en alt gelir grubuna inecek şekilde fakirleşti.

Çalışanların maaş ve ücret ortalaması asgari ücret mertebesine doğru indi. Yani toplumun yarıdan fazlası yoksulluk sınırının altında. Gıda ve barınma gibi en temel ihtiyaç malzemelerine erişmekte zorlanan milyonlarca insanımız var.

Artık çocuklar, anne babalarından karne hediyesi olarak, bisiklet, bilgisayar vb hediyeler değil, "et" ister hale geldi.

Ama kimse endişe etmesin, ekonomiyi yöneten bakanımızın gözleri ışıl ışıl. Sadece enflasyon kalmış çözemediği.

Seçim öncesi verilen maaş artışları, EYT'lilerin maaşları, diğer yardım ve krediler erimeden yüksek moralle oy verin diye seçim tarihini de öne alacaklar.

Seçimden sonra "biz kazanırsak bir çaresini buluruz, muhalefet kazanırsa bizden sonra tufan" anlayışı bu.

******************************

ENFLASYON PÜSKÜLLÜ BELA

Ekonomi Bakanının küçümsediği enflasyon sadece ekonomik dengeleri bozmuyor. Enflasyon insanların ahlakını bozuyor.Toplumsal barışı dinamitliyor.

Esnaf, tüccar, üretici fırsatını bulan elindeki ürünlerin fiyatlarını kendi maliyetlerinin üstünde artırıyor. Vatandaş kötü örnekler üzerinden bütün satıcılara kızıyor.

Kiracısı ile sorun yaşamayan mülk sahibi, ev veya işyerinin sahibi ile çatışmayan kiracı yok gibi. Açılan tahliye davalarına ilk duruşma günü 9-10 ay sonrasına verilebiliyor. Bir kira tespit davası 3 senede sonuçlanmıyor.

Enflasyon belirsizlik ve öngörülemezlik demek. İnsanlar yeni bir iş ve yatırım için risk almak istemiyor. Bu yüzden üretim azalıyor, işsizlik artıyor.

Enflasyon güveni yok ediyor. Kullandığımız ve tükettiğimiz neredeyse hiçbir şey 3 sene öncesinin kalitesinde değil. Fakat fiyatları katlanmış durumda.

Süt ve süt ürünleri, et ve et ürünleri başta olmak üzere gıda ürünlerindeki sahtecilik ve hileler inanılmaz boyutta. İyi beslenmek için hem çok paranızın olması ve hem de güvenilir satıcı bulmanız lazım.

Kıyafet, mobilya vd her şeyin kalitesi eskisinden daha düşük. Çünkü üreticiler kendilerini toplumun ortalama alım gücüne uygun vasıfta üretim yapmak zorunda hissediyorlar.

İktidar baş edemediği veya seçim kazanmak için büyümesine göz yumduğu yüksek enflasyonu tercih ettiği için bu hayat pahalılığını ve toplumsal çürümeyi yaşıyoruz.

AKP iktidarının "Enflasyonlu Büyüme" dediği şey zehirli bir şişkinlikten ibaret.

Bu bakımdan sosyo-ekonomik tahribatın tedavisi zaman alacak.

 

Ruhittin Sönmez

23 Ocak 2023

Bu içerik size ne hissettirdi?

  • 0
    SEVDİM
  • 0
    ÜZÜLDÜM
  • 0
    KIZDIM
  • 0
    ŞAŞIRDIM
  • 0
    BEĞENDİM
  • 0
    BEĞENMEDİM
  • 0
    GÜLDÜM
  • 0
    ALKIŞ

Yorumlar (0)

Bu içerik ile ilgili henüz yorum yazılmamış

Ruhittin Sönmez Diğer Yazıları

19
KASIM

2026

Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkileri (2)

Ruhittin Sönmez'in “Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkileri (2)" adlı köşe yazısı. Devamı

16
KASIM

2026

Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkiler (1)

Ruhittin Sönmez'in “Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkiler (1)" adlı köşe yazısı. Devamı

09
KASIM

2026

Bir eski bakanın hikayesi

Ruhittin Sönmez'in “Bir eski bakanın hikayesi" adlı köşe yazısı. Devamı

05
KASIM

2026

Organize suç yapılanması tespit edildiyse...

Ruhittin Sönmez'in “Organize suç yapılanması tespit edildiyse..." adlı köşe yazısı. Devamı

02
KASIM

2026

Neyi niçin nasıl yazıyorum?

Ruhittin Sönmez'in “Neyi niçin nasıl yazıyorum?" adlı köşe yazısı. Devamı

30
EKİM

2026

Yetkisi çok ama sorumlu değil

Ruhittin Sönmez'in “Yetkisi çok ama sorumlu değil " adlı köşe yazısı. Devamı

26
EKİM

2026

Fon dolandırıcılığı bireysel mi organize suç örgütü işi mi

Ruhittin Sönmez'in “Fon dolandırıcılığı bireysel mi organize suç örgütü işi mi" adlı köşe yazısı. Devamı

22
EKİM

2026

Çürüyen dokular

Ruhittin Sönmez'in “Çürüyen dokular" adlı köşe yazısı. Devamı

19
EKİM

2026

Halkı yanıltıcı bilgiyi yayma hakkı

Ruhittin Sönmez'in “Halkı yanıltıcı bilgiyi yayma hakkı" adlı köşe yazısı. Devamı

12
EKİM

2026

Hiçbir şey yasadışı değildi, çünkü artık yasa diye bir şey yoktu

Ruhittin Sönmez'in “Hiçbir şey yasadışı değildi, çünkü artık yasa diye bir şey yoktu" adlı köşe yazısı. Devamı

İlgili Haberler

Faik Öztrak’tan Enflasyon Eleştirisi
Siyaset

Faik Öztrak’tan Enflasyon Eleştirisi

CHP TBMM Grup Başkanı Faik Öztrak, Ekim ayı enflasyon verilerini değerlendirerek ekonomi yönetimine yönelik eleştirilerde bulundu.

Türeli’den Hayat Pahalılığı Tepkisi: Vatandaşın Alım Gücü Geriliyor
Siyaset

Türeli’den Hayat Pahalılığı Tepkisi: Vatandaşın Alım Gücü Geriliyor

CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın Türeli, ekim ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasının ardından sosyal medya hesabından değerlendirmelerde bulundu. Enflasyon beklentilerinin gerçekleşen rakamların gerisinde kaldığını belirten Türeli, artan gıda fiyatlarının vatandaşların geçim koşullarını zorlaştırdığını ifade etti.

Fatih Karahan TBMM Komisyonunda Sunum Yaptı: Muhalefetten Merkez Bankası ve Hükümete Eleştiri
Siyaset

Fatih Karahan TBMM Komisyonunda Sunum Yaptı: Muhalefetten Merkez Bankası ve Hükümete Eleştiri

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Dr. Fatih Karahan, Meclise yakında gelecek hükümetin bütçesi öncesi TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Merkez Bankası’nın para politikası, enflasyon görünümü, finansal koşullar ve rezervlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Eylül Enflasyonu Yüzde 30’un Altına Geriledi
Ekonomi

Eylül Enflasyonu Yüzde 30’un Altına Geriledi

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre tüketici fiyatları eylül ayında aylık yüzde 1,84 arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 29,73 olarak gerçekleşerek Kasım 2021’den bu yana ilk kez yüzde 30’un altına indi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, verilerin ardından yaptığı değerlendirmede dezenflasyon sürecinin ulaştırma dışında genel olarak sürdüğünü belirtti.

DEVA Partili Ekmen: “Üç Yıldır Enflasyonla Mücadele Deniliyor, Vatandaşın Parası Erimeye Devam Ediyor”
Siyaset

DEVA Partili Ekmen: “Üç Yıldır Enflasyonla Mücadele Deniliyor, Vatandaşın Parası Erimeye Devam Ediyor”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, ağustos ayı enflasyon verilerini değerlendirerek ekonomi politikalarını eleştirdi. Ekmen, yıllık enflasyonun yüzde 31,79 seviyesinde olduğunu belirterek, “Enflasyon oranının düşmesiyle fiyatların düşmesi aynı şey değil” dedi.

Ağıralioğlu’ndan Enflasyon Tepkisi: “Siz Grafik Gösteriyorsunuz, Millet Fiş Gösteriyor”
Siyaset

Ağıralioğlu’ndan Enflasyon Tepkisi: “Siz Grafik Gösteriyorsunuz, Millet Fiş Gösteriyor”

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, X hesabından yaptığı paylaşımda açıklanan enflasyon verilerini değerlendirdi. Ağıralioğlu, yıllık enflasyonun yüzde 31,51 seviyesinde olduğunu belirterek, temel mal enflasyonundaki gerilemenin vatandaşın günlük yaşamındaki fiyat artışlarını yansıtmadığını savundu.