Taceddin Akbaş

Zincir marketlerin halkaları daha fazla uzatılmamalı ve çalışanları rahatlatılmalı!

Taceddin Akbaş'ın 'Zincir marketlerin halkaları daha fazla uzatılmamalı ve çalışanları rahatlatılmalı!' adlı köşe yazısı...

ZİNCİR MARKETLERİN HALKALARI DAHA FAZLA UZATILMAMALI VE ÇALIŞANLARI RAHATLATILMALI!

AVM’lerin ve benzer zincir mağazaların son durumlarını çok iyi bilmiyorum… Ancak oluşturulurken ki ya da açılırken ki ilk ve en büyük hedefleri, (adlarından da anlaşılabileceği gibi) 100 adet bir markete ulaşabilmek iken, bir anda ve yerden dolaman biter gibi bitmeye başlayan zincir marketlerin sayıları bugünlerde 10.000 (ON BİN)’lerle telaffuz olunuyor…

Merhum Başbakan ve Cumhurbaşkanlarımızdan Turgut Özal’ın başlattığı, sonra kurulan hükümetlerinde, AK Parti Hükümetlerinin de devam ettirdiği ‘Serbest Piyasa Ekonomisi’ avantajını fırsata çeviren ve halk arasında ‘3 harfliler’ olarak adlandırılan zincir marketler zincirlerine her gün bir halka daha ekliyorlar! Dolayısıyla da kârlarına kâr katıyorlar… Bizim kimsenin kazancında gözümüz olmadığı gibi, bahsime konu marketlerde çalışan bir yakınımız.. da yok! Ancak bu marketlerin bazıları birer tekel oluşturdukları, dolayısıyla da ürettikleri ve (fason olarak) ürettirdikleri ürünlerine gereğinden fazla zam yaptıkları-fâhiş fiyat uyguladıkları halde; marketlerinde az sayıda eleman çalıştırdıkları için, çalışanların oturmalarına dahî izin vermiyorlar ve ihtiyaçlarını gidermeleri, hattâ farz namazlarını eda etmeleri için bile yeterli süre vermiyorlarmış!

Mahalle Bakkallarının işlerine ket vuran, hattâ bazılarının kapanmalarına neden olan ismi lâzım değil zincir marketlerden alışveriş yapan herkesin gördüğü, duyduğu ve bildiği gibi buralarda çalıştırılan eleman-personel sayısı oldukça az oluyor… Yani koskoca bir markette ‘çalışan sayısı az olduğu için’ birkaç kasadan sadece bir tanesi çalışıyor… Çünkü, birçok vatandaşın veya müşterinin ve benim de görüp duyduğum gibi, kasiyerler çoğu zaman sorumlu ve asıl görevli oldukları kasalarının başında değil, ya depolardan araçlarla getirilen malları indirirlerken ya da reyonlarda veya raflarda düzenleme yapmaya çalışırlarken ya da sayım yaparlarken, bazen de temizlik yaparlarken gözüküyorlar!

Yani, birkaç istisnâsı hâriç bir zincir market çalışanı birkaç işi birden yapıyor. Meselâ bir kasiyer kasaya bakmanın, para tahsil etmenin yanı sıra reyonlar da veya rafları düzenlemede de mal indirip bindirme de hattâ temizlik işlerinde bile çalışıyor-çalıştırılıyor… Ama sadece bir kişilik maaş, onu da asgarîden alıyor!

BU MARKETLERDE ÇALIŞAN İNSANLAR ‘ROBOT DEĞİL’ ‘’ALIN TERLERİYLE PARA KAZANMAK’’ VE EVİNİ YERİNİ GEÇİNDİRMEK ZORUNDA OLAN FEDÂKAR KİŞİLERDİR! ONUN İÇİN BU İNSANLARIN DEĞERLERİ BİLİNMELİDİR

Zincir marketlerde ve sabahın 08’inden-9’undan gecenin 22’sine-23’üne kadar, haftada 6 gün ve dur durak bilmeden, hattâ hiç oturmadan ve belki de bir öğün bile sıcak yemek yemeden, çay kahve içmeden çalışan zincir marketlerin gencecik, birbirinden güzel bayanları ve yakışıklı delikanlıları, asgarî ücretle çalıştıkları gibi, fazla mesai ücreti de alamıyorlar! Dolayısıyla da sömürü çarkının dişlileri arasında ezim ezim eziliyorlar! Oysa onların hiçbiri bir robot veya yapay (ya da sivri) zekâ olmadıkları gibi, gördüğüm ve bildiğim kadarıyla hepsi birbirinden genç ama oldukça deneyimli-tecrübeli, fedâkâr, aynı zamanda birbirinden güzel, yakışıklı ve temiz giyimli kuşamlı, tatlı dilli, güler yüzlü ve olabildiğince de kibar insanlar…

Velhâsıl-ı kelâm; bahsime konu marketlerin sahibi olan holding veya şirketler, Ülkemizin ekonomik gelişmesinden ve maddi kazancının büyümesinden-artmasından aslan paylarını alıyorlar! Ki, benim aklıma gelen 5 şirketin yıllık ortalama geliri-kârı yüzde 20’lerde imiş. Yani, 5 firma Ülkemizin tüm gelirinin 5’te 1’inin, sahibi imiş!

Şu kadarını da hatırlatayım ki, meşru ve helâl daire de kalmak, kazancının zekâtını bihakkın vermek ve çalışanların haklarını terleri soğumadan vermek-ödemek şartıyla tüm kişilerin, grupların, şirketlerin veya holdinglerin yaptıkları işler mübah, kazançları helâldir, hattâ bu teşvik edilir! Çünkü bu konuda Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (sav) “Ticaret yapın, çünkü rızkın onda dokuzu ticarettedir! Ayrıca, mealen, “Doğru-dürüst ve güvenilir tâcirler-tüccarlar, peygamberler, sıddîklar (dosdoğru kimseler) ve şehitlerle beraber haşrolunur ve onlarla birlikte cennete girerler” buyuruyor! Dolayısıyla da ticaret yapmayı teşvik ve tavsiye ediyor… O nedenle, bizim inanç ve îmanımıza göre, ticaret yapmak iyidir-güzeldir, çalışanın hakkını teri soğumadan ve hak ettiği miktarda vermek ise çok daha iyidir, güzeldir, hattâ zorunludur!

Hülâsâ-i netice; ister zincir olsun, ister müstakil veya yekpare iş yapıyor olsun, işini iyi-güzel, helâl ve meşru yollardan yapan ve kendisi doğru dürüst çalıştığı gibi, çalıştırdığı elamanlarına da gereğinden fazla ya da taşıyamayacakları kadar yük yüklemeyen; teri soğumadan ve hak ettiği kadar ücret, gerekli hallerde de fazla mesai ücreti ve iş ikramiyesi veren tüm ticaret erbabı, Peygamberimiz (sav)’in buyurduğu ve müjdelediği gibi, bu dünya da sevgi ve saygıdeğer, öte dünyada ise peygamberlerle komşu olacaklar… O nedenle ben, ‘bir insana veya tüccara ya da işverene bundan daha büyük bir müjde, hattâ daha büyük bir hediye veya ikramiye sözü ve güvencesi verilmez herhalde!’ diyor, herkese saygılar, dün bayramlarını kutladığımız işçilerin bayramlarını bugün tekrar kutluyor, tamamına kazasız belasız günler diliyor, hepsine sevgiler sunuyorum.

UNUTMAYIN..! YAKTIĞINIZ CAN KADAR

CANINIZ YANACAK VE ÜZDÜĞÜNÜZ KADAR

ÜZÜLECEKSİNİZ! Hz. Muhammed (sav)

ÜZÜLME! HAKKINI YİYEN, GÖNLÜNÜ KIRAN,

GÜNAHINI ALAN, VEBÂLİNE GİREN, YILLARINI

ÇALAN, İNSANLAR OLACAK. BU HAYATTA VE

SONRA ŞU SÖZÜ GETİR AKLINA: ŞAHİDİ ALLAH

(c.c) OLANIN HAKKI KİMSE DE KALMAZ! Anonim

KÖTÜLER KENDİLERİNE TAHAMMÜL EDİLDİKÇE

DAHA ÇOK AZARLAR..! Tolstoy

BİR YERDEKİ ADALETSİZLİK, HER YERDEKİ

ADALETE TEHDİTTİR! Martin Luther King