Küresel petrol piyasasında savaş alarmı Brent petrol 116 doları aştı

Orta Doğu'da genişleyen askeri operasyonlar ve Hürmüz Boğazı'ndaki trafik aksamaları nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı 116 doların üzerine çıktı. 28 Şubat'tan bu yana fiyatlarda yüzde 60 artış yaşanırken, ABD yönetimi enerji altyapısına yönelik operasyon için 6 Nisan tarihini işaret etti.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının etki alanını genişletmesi, küresel enerji piyasalarında sert fiyat hareketlerini beraberinde getirdi. Küresel petrol piyasaları için temel gösterge kabul edilen Brent petrol, haftaya güçlü bir yükseliş ivmesiyle başlayarak varil başına 116 dolar seviyesini geride bıraktı.

Uzmanlar, bölgedeki askeri gerilimin düşmemesi halinde fiyatlardaki yukarı yönlü seyrin devam edebileceği konusunda uyarılarını sürdürüyor. Finans piyasaları da söz konusu gerilimden olumsuz etkilendi; sabah saatlerinde Japonya’nın Nikkei 225 ve Güney Kore’nin KOSPI endekslerinde yüzde 4’ü aşan değer kayıpları kaydedildi.

Hürmüz Boğazı’nda Gemi Trafiği Durma Noktasına Geldi

Gerilimin stratejik merkez üssü haline gelen Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin ciddi ölçüde aksadığı bildirildi. Dünya genelindeki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği güzergahın, İran tarafından fiilen kapatılması küresel arz endişelerini tetikledi.

Denizcilik istihbarat verilerine göre, çatışma dönemi öncesinde günlük ortalama 120 geminin geçiş yaptığı boğazdan, mevcut durumda yalnızca 4 ila 5 geminin geçişine izin veriliyor. Pakistan ve Malezya ile yapılan özel diplomatik anlaşmalar çerçevesinde sınırlı sayıda geminin geçişi sağlansa da, toplam trafik hacminin normal seviyelerin oldukça altında kaldığı ifade ediliyor.

Çatışmaların Başlangıcından Bu Yana Yüzde 60 Artış

28 Şubat tarihinde başlayan askeri çatışmaların ardından geçen süreçte, petrol fiyatlarında toplamda yaklaşık yüzde 60 oranında bir artış yaşandı. Fiyatlardaki bu yükseliş ivmesi, Tahran yönetiminin ABD’nin olası bir kara harekatına karşı hazırlıklı olduğunu açıklamasının ardından daha da hız kazandı.

Bölgedeki gerilim, İran destekli Husi milislerinin İsrail’e yönelik füze saldırıları ve İsrail’in Güney Lübnan’daki operasyonlarını genişletme kararıyla çok cepheli bir boyuta ulaştı. Tahran yönetimi, bölgedeki ABD birliklerinin hedef alınabileceği ve müttefiklerin "cezalandırılacağı" yönündeki açıklamalarını yinelerken, bu durum piyasalardaki belirsizliği en üst seviyeye taşıdı.

Diplomatik Çıkmaz ve 6 Nisan Uyarısı

ABD Başkanı Donald Trump, konuya ilişkin yaptığı son açıklamada 6 Nisan tarihine dikkat çekti. Trump, İran’ın belirtilen tarihe kadar su yolu üzerindeki kontrolünden vazgeçmemesi durumunda, ülkenin enerji altyapısının doğrudan hedef alınabileceğini duyurdu.

Krizin çözümü için Pakistan arabuluculuğunda bir anlaşma ihtimali gündeme gelse de taraflar arasındaki görüş ayrılıkları devam ediyor. ABD yönetimi anlaşmanın yakın olabileceğini ifade ederken, Tahran yönetimi mevcut teklifleri reddetti. İran tarafı, herhangi bir uzlaşma için savaş tazminatı ödenmesini ve Hürmüz Boğazı üzerindeki haklarının resmen tanınmasını şart koşuyor.