Bazı sabahlar gözünüz açık ama bedeniniz kilitli kalır. Nefes almak zorlaşır, göğsünüzde baskı hissedersiniz. İşte bu durum, halk arasında “karabasan” olarak bilinen uyku felcidir. Peki, uyku felci nedir, neden olur ve nasıl geçer?
Tıpta sleep paralysis olarak geçen uyku felci, uykunun REM evresinde yaşanan kısa süreli hareketsizlik ve konuşamama durumudur. Kişi tamamen uyanık hisseder ancak vücudu hiçbir şekilde tepki vermez.
Çoğu kişi bu anı “kabus gibi” tarif eder. Genellikle 20 saniye ile birkaç dakika arasında sürer ama etkisi saatler boyu zihinde kalabilir.
Kilitlenmiş bir beden, sıkışan bir nefes ve gölgeler... Uyku felci yaşayanlar, çoğu zaman aşağıdaki belirtileri bir arada hisseder:
Vücutta tamamen hareketsizlik
Konuşamama
Göğüste baskı hissi
Nefes darlığı
Korku dolu halüsinasyonlar (gölge, fısıltı, bir varlık hissi)
Panik ve yoğun kaygı
Uyku felci sadece bir “uyku sorunu” değil; yaşam tarzının da bir göstergesi. İşte en sık rastlanan tetikleyiciler:
Düzensiz uyku: Gece geç saatlere kadar uyanık kalmak ya da sık sık uyanmak.
Stres ve anksiyete: Psikolojik baskı altında olan bireylerde daha sık görülür.
Uyku pozisyonu: Özellikle sırt üstü uyumak bu durumu tetikleyebilir.
Genetik faktörler: Ailede uyku felci geçmişi olanlarda risk daha yüksektir.
Uyku bozuklukları: Uyku apnesi ya da narkolepsi gibi hastalıklar da etkili olabilir.
Her ne kadar fiziksel olarak zararsız olsa da, uyku felci psikolojik anlamda yıkıcı olabilir. Sürekli tekrar etmesi, kişide uyku korkusu ve anksiyete geliştirebilir. Bu da gün içi performansı düşürür, yaşam kalitesini olumsuz etkiler.
Bazı basit ama etkili alışkanlıklar, bu rahatsızlığın önüne geçebilir:
Aynı saatlerde uyuyup uyanmaya özen gösterin.
Yatak odanızı karanlık, sessiz ve serin tutun.
Yatmadan önce telefon ve ekran süresini azaltın.
Yan yatış pozisyonunu tercih edin.
Gece öncesi sakinleştirici aktiviteler yapın (kitap okumak, meditasyon gibi).
Eğer uyku felci haftada birkaç kez tekrar ediyorsa, halüsinasyonlar rahatsız edici boyuta geldiyse veya günlük hayatı etkilemeye başladıysa, bir nöroloji ya da uyku bozuklukları uzmanına başvurulması önerilir.
Uyku felci ilk yaşandığında büyük bir panik yaratabilir. Ama unutulmamalı: Doğru bilgi, korkunun panzehiridir. Bu durumla yaşamayı öğrenmek ve baş etme yöntemlerini uygulamak mümkün. Her şeyden önemlisi, paniklememek ve kontrolü yeniden kazanmak.
Karacaören Baraj Gölü’nden paylaşılan görüntüler sosyal medyada gündem oldu.
Burdurlu öğretmenlerin Kaş’ta çektiği teke zortlatması videosu ilgi gördü.
Dereboğazı yolunda yeni önlemler alınsa da kalıcı çözüm bekleniyor.
Burdur Ağlasun’da öğrenciler harçlıklarını DMD hastası için topladı.
Doğal temizlik nedir? Sirke ve karbonat gerçekten işe yarıyor mu?
Sosyal medya içerikleriyle tanınan ve “ilyassmutluu” kullancı adlı Bucaklı fenomen Survivor hayali için Bucak’tan İstanbul’a yürümeye başladı.
Yorumlar (0)