Ankara, DEM Parti’nin Belediyelerinde Disiplin Süreci: İhraçlar, İstifalar ve AK Parti’ye Geçişler

DEM Parti’nin 31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ardından kazandığı belediyelerde yaşanan yönetim tartışmaları, son dönemde uygulanan disiplin süreçleriyle yeni bir boyut kazandı. Parti yönetiminin belediyelerdeki uygulamaları mercek altına aldığı süreçte bazı eşbaşkanlar ihraç edilirken, bazı isimler görevlerinden istifa etti. Partiden ayrılan veya ihraç edilen bazı belediye başkanlarının AK Parti’ye katılması ise dikkat çekti.

Parti Yönetimi Belediyelerde Denetimi Artırdı

DEM Parti, yerel yönetimlerde ortaya çıkan sorunların tespit edilmesi ve parti politikalarıyla uyumun sağlanması amacıyla kapsamlı bir inceleme süreci başlattı. “Kendi eksikliklerimizi ortaya çıkaralım” yaklaşımıyla yürütülen çalışmalarda, belediye başkanları ve yerel yöneticilerin yönetim anlayışları, parti disiplini ve karar alma süreçlerine uyumu değerlendiriliyor.

Parti yönetimi, komün yaşamı ve kolektif yönetim anlayışına aykırı uygulamaların yanı sıra yolsuzluk, rant ve özel çıkar ilişkileri iddialarını da inceleme kapsamına aldı. Yerel yönetim komisyonları aracılığıyla sürdürülen çalışmalar sonucunda bazı belediye başkanları hakkında disiplin işlemleri uygulanmaya başladı.

Diyarbakır’da Eşbaşkanlar Hakkında Soruşturma

Son dönemdeki örneklerden biri Diyarbakır’da yaşandı. Yenişehir, Hani ve Dicle belediyelerindeki bazı eşbaşkanlar hakkında parti disiplini ve yönetim anlayışları gerekçesiyle soruşturma başlatıldığı bildirildi.

Yenişehir Belediyesi Eşbaşkanları Safiye Akdağ ve Mehmet Ergün, Dicle Belediyesi Eşbaşkanı Hacı Akengin ile Hani Belediyesi Eşbaşkanı Besile Narin’in geçici olarak parti çalışmalarından uzaklaştırıldığı öne sürüldü. Ancak Yenişehir Belediyesi, Akdağ ve Ergün hakkında ortaya atılan uzaklaştırma iddiasını doğrulamadı ve iki eşbaşkanın yıllık izin kullandığını açıkladı.

Tatvan Belediye Eşbaşkanı Mümin Erol da daha önce disiplin soruşturması kapsamında geçici olarak parti çalışmalarından uzaklaştırılmıştı. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Doğan Hatun ise “geri çekilme” ilkesini gerekçe göstererek görevinden ayrıldı.

Kızıltepe’de Kesin İhraç Kararı

Mardin Kızıltepe Belediye Eşbaşkanı Zeyni İpek hakkında yürütülen disiplin süreci ise kesin ihraç kararıyla sonuçlandı. DEM Parti, İpek’i parti tüzüğü, programı ve siyasi paradigmasıyla bağdaşmayan tutumlar sergilediği gerekçesiyle ihraç etti.

Partinin açıklamasında İpek hakkında toplumsal ahlakla bağdaşmayan ilişkiler, parti ilkelerine aykırı uygulamalar, rant çevreleriyle hareket etme, belediye başkan yardımcılarının görevden alınması ve demokratik karar mekanizmalarının işletilmemesi gibi çeşitli iddialar sıralandı.

İpek’in soruşturma devam ederken istifa ettiğini açıklamasına rağmen, parti yönetimi disiplin süreci tamamlanıncaya kadar bu istifanın kabul edilemeyeceğini bildirdi. İhraç kararının ardından DEM Parti Mardin İl Örgütü de İpek’e belediye başkanlığından ayrılması çağrısında bulundu.

İdil’de Yüzde 71 Oyla Seçildi, Ardından Partiden İhraç Edildi

Şırnak’ın İdil ilçesinde de benzer bir süreç yaşandı. 31 Mart 2024 seçimlerinde DEM Parti adayı olarak yüzde 71,27 oy alan Türkan Kayır, yaklaşık sekiz ay sonra partiden ihraç edildi.

DEM Parti, Kayır’ın belediyeyi parti ilkeleriyle örtüşmeyen bir anlayışla yönettiğini ve parti tarafından oluşturulan demokratik karar mekanizmalarını işletmediğini savundu. Kayır hakkında ayrıca halkın ihtiyaçlarını öncelemeyen ve belediyede kişisel ilişkilere dayalı bir yönetim anlayışı oluşturduğu yönünde eleştiriler dile getirildi.

İhraç edilen Kayır daha sonra AK Parti’ye katıldı. Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kayır’a parti rozetini taktı. Böylece Kayır, AK Parti’ye geçen ilk Süryani belediye başkanı oldu.

Birecik’te “Dışarıdan Yönetim” İtirazı

Şanlıurfa’nın Birecik ilçesinde DEM Parti’den seçilen Mehmet Begit de partiyle yollarını ayıran isimler arasında yer aldı. Begit, dört belediye meclis üyesiyle birlikte partisinden istifa ederken, kararının gerekçesini belediyenin “dışarıdan yönetilmek istenmesi” olarak açıkladı.

Birecik’i ilçe halkıyla birlikte yönetmek istediğini belirten Begit, hiçbir siyasi iradenin halkın iradesinin üzerinde olamayacağını savundu. Görevine bağımsız olarak devam edeceğini açıklayan Begit, daha sonra AK Parti’ye katıldı.

İhraç ve İstifalar Farklı Belediyelere de Yayıldı

DEM Parti’deki disiplin süreci yalnızca birkaç belediyeyle sınırlı kalmadı. Batman’ın Beşiri ilçesine bağlı İkiköprü Belde Belediye Başkanı İbrahim Karabulut partisinden ayrılırken, Tatvan Belediye Eşbaşkanı Mümin Erol geçici olarak parti çalışmalarından uzaklaştırıldı.

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Doğan Hatun’un istifasının yanı sıra Mardin Kızıltepe Belediye Eşbaşkanı Zeyni İpek ve Şırnak Silopi Belediye Eşbaşkanı Jiyan Ormanlı da partiyle yolları ayrılan isimler arasında yer aldı. 2024 yerel seçimleri öncesinde Batman Belediyesi Eşbaşkan adayı olarak gösterilen Mehdi Öztüzün de ihraç edilen isimler arasında bulunuyor.

Silopi’de “Tek Yetkili” Tartışması

Silopi Belediye Eşbaşkanı Jiyan Ormanlı’nın ihracı da parti içindeki yönetim anlayışı tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. DEM Parti Merkez Disiplin Kurulu, Ormanlı’yı 6 Ağustos’ta “kolektif yönetim anlayışına aykırı davrandığı” gerekçesiyle ihraç etti.

Parti yönetimi, Ormanlı’nın göreve başladığı tarihten itibaren kendisini belediyede “tek yetkili” konumuna getirdiğini ve yapılan uyarılara rağmen bu yaklaşımını değiştirmediğini ileri sürdü.

DEM Parti’nin Yerel Yönetim Modeli Yeniden Tartışılıyor

Belediyelerde peş peşe yaşanan soruşturmalar, ihraçlar ve istifalar, DEM Parti’nin yerel yönetim anlayışında daha sıkı bir denetim dönemine girdiği yorumlarına neden oldu.

Parti yönetimi bir yandan kolektif yönetim, demokratik karar alma ve parti ilkelerine bağlılık üzerinde dururken, diğer yandan kadın kooperatifleri ve yerel ekonomik yapıları güçlendirmeye yönelik uygulamalarla kendi yerel yönetim modelini geliştirmeyi hedefliyor.

Ancak seçimlerin ardından bazı belediye başkanlarının kısa süre içerisinde partiyle yollarını ayırması ve iki belediye başkanının AK Parti’ye geçmesi, DEM Parti’de aday belirleme, belediye yönetimlerinin denetimi ve eşbaşkanlık sisteminin işleyişine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.

Ortaya çıkan tablo, DEM Parti açısından yalnızca belediye başkanlarıyla parti yönetimi arasındaki anlaşmazlıklarla sınırlı görünmüyor. Yaşanan gelişmeler, seçimle iş başına gelen belediye başkanlarının bireysel siyasi iradesi ile partinin kurumsal karar ve yönetim anlayışı arasındaki sınırların nasıl belirleneceği sorusunu da yeniden gündeme taşıyor.