DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Tarım ve Orman Bakanlığının bitkisel üretim desteklerindeki artışı “müjde” olarak duyurmasına tepki gösterdi. Karal, son iki yılda mazot ve gübre başta olmak üzere temel tarımsal girdilerde yaşanan artışın desteklerdeki yükselişin üzerinde kaldığını belirterek, “Çiftçinin desteğini artırdık diyorlar ama alım gücünün daha fazla düştüğünden bahseden yok” dedi.
“Destek Yüzde 50,4 Arttı Deniyor Ama Gerçek Artış Yüzde 18,4”
Tarım ve Orman Bakanlığı, 2025 üretim yılında 244 lira olan destek katsayısının 2026 yılı için 367 liraya çıkarıldığını ve artışın yüzde 50,4 olduğunu açıkladı.
Karal ise 2026 yılı destek katsayısının daha önce 310 lira olarak belirlendiğine dikkat çekerek, son düzenlemeyle yapılan ilave artışın 310 liradan 367 liraya yükseliş anlamına geldiğini ve bunun yüzde 18,4 seviyesinde kaldığını söyledi.
Karal, “Bakanlık desteği yüzde 50,4 artırdığını söyleyip bunu müjde diye sunuyor. Oysa 2026 için daha önce belirlenen 310 liralık tutar dikkate alındığında ilave artış yüzde 18,4. Çiftçi açıklanan yüzdeye değil, o destekle kaç litre mazot, kaç kilo gübre alabildiğine bakıyor” ifadelerini kullandı.
“Mazot Yüzde 108 Arttı, Destek Yüzde 50”
Motorin fiyatlarındaki artışa da dikkat çeken Karal, 29 Ağustos 2024'te 43,57 lira seviyesinde olan motorinin litre fiyatının 8 Eylül 2026 itibarıyla 90 liranın üzerine çıktığını belirtti.
İki yıllık dönemde motorin fiyatının yaklaşık yüzde 108 arttığını ifade eden Karal, destek katsayısındaki yüzde 50,4'lük artışın mazottaki yükselişin oldukça gerisinde kaldığını söyledi.
Karal, “Bakanlık destek katsayısını 244 liradan 367 liraya çıkardı; artış yüzde 50,4. Aynı dönemde çiftçinin traktörüne koyduğu mazot yüzde 108 arttı. Yani mazottaki artış, destek artışının iki katından fazla. Girdi maliyetlerini dikkate aldıklarını söylüyorlar ama rakamlar bunun tam tersini gösteriyor” diye konuştu.
“Destek Arttı Ama Alınabilen Mazot Azaldı”
Desteklerin yalnızca nominal tutarına değil, satın alma gücüne göre değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Karal, 244 liralık destekle Ağustos 2024 fiyatları üzerinden yaklaşık 5,6 litre mazot alınabildiğini, 367 liralık yeni destekle ise bugün yaklaşık 4 litre mazot alınabildiğini kaydetti.
Karal, “Desteğin üzerinde yazan rakam büyümüş ama çiftçinin eline geçen gerçek destek küçülmüş. Desteği yüzde 50 artırdık diyorsunuz ama o parayla alınabilen mazot yaklaşık yüzde 28 azalmış. Çiftçi için gerçek hesap budur” dedi.
“Gübre Fiyatları Neredeyse İki Katına Çıktı”
Gübre fiyatlarındaki artışın da desteklerdeki yükselişi geride bıraktığını belirten Karal, Ağustos 2024-Ağustos 2026 döneminde ÜRE, DAP ve 20.20.0 kompoze gübre fiyatlarının ortalama yaklaşık yüzde 96 arttığını söyledi.
Karal, “Gübre fiyatları iki yılda neredeyse iki katına çıktı, destek artışı ise yüzde 50’de kaldı. 244 lirayla yaklaşık 17 kilo ÜRE alınabilirken bugün 367 lirayla yaklaşık 13,4 kilo alınabiliyor. Yani destek rakamı büyüyor ama çiftçinin alım gücü küçülüyor” ifadelerini kullandı.
“Çiftçinin Beklediği Kâğıt Üzerindeki Rakamlar Değil”
İşçilik maliyetlerindeki artışın da destek artışını aştığını belirten Karal, elektrik başta olmak üzere diğer üretim giderlerinin üreticinin üzerindeki yükü artırmaya devam ettiğini dile getirdi.
Karal, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Rakamları büyütüp adına müjde demek kolay. Asıl olan, o desteğin çiftçinin tarlasındaki karşılığıdır. Bugün destek artıyor ama alınabilen mazot azalıyor, gübre azalıyor; işçilik ve diğer maliyetler üreticinin sırtında büyümeye devam ediyor. Çiftçinin beklediği kâğıt üzerinde büyük görünen rakamlar değil, üretimini sürdürebileceği gerçek bir destektir. Destek, çiftçiyi maliyetlere karşı koruyorsa destektir; gerisinde kalıyorsa kâğıt üzerindeki bir rakamdan ibarettir.”