Ankara

Ankara, CHP’li Sarıbal: Çiftçinin Banka Borcu 275 Kat Arttı

Ankara, CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, çiftçinin bankalara olan tarımsal kredi borcunun 2004’ten Haziran 2026’ya kadar 275 kat arttığını belirterek, “Çiftçi perişan. Hem de üreterek perişan” dedi. Sarıbal; şeftali, kayısı, kuru üzüm, zeytinyağı ve turşuluk biber üreticilerinin yaşadığı sorunlara dikkat çekerek iktidara destek, taban fiyat ve alım güvencesi çağrısında bulundu.

Ankara, CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, çiftçinin bankalara olan tarımsal kredi borcunun 2004’ten Haziran 2026’ya kadar 275 kat arttığını belirterek, “Çiftçi perişan. Hem de üreterek perişan” dedi. Sarıbal; şeftali, kayısı, kuru üzüm, zeytinyağı ve turşuluk biber üreticilerinin yaşadığı sorunlara dikkat çekerek iktidara destek, taban fiyat ve alım güvencesi çağrısında bulundu.

Çiftçinin Borcu 1 Trilyon 459 Milyar Liraya Ulaştı

CHP Genel Başkan Yardımcısı Orhan Sarıbal, düzenlediği basın toplantısında tarım sektörünün içinde bulunduğu ekonomik tabloyu değerlendirdi. Gıdaya erişimin temel bir hak olduğunu vurgulayan Sarıbal, tarımsal üretimin sürdürülebilmesi için çiftçinin de korunması gerektiğini söyledi.

Sarıbal’ın verdiği bilgilere göre çiftçinin bankalara olan tarımsal kredi borcu 2004 yılında 5,3 milyar TL iken Haziran 2026’da 1 trilyon 459 milyar TL’ye yükseldi. Aynı dönemde tarımsal desteklerin 3,1 milyar TL’den 167,6 milyar TL’ye çıktığını belirten Sarıbal, borcun 275 kat artmasına karşın desteklerdeki artışın 54 katla sınırlı kaldığını ifade etti.

2004’te çiftçinin banka borcunun tarımsal desteklerin 1,7 katı olduğunu kaydeden Sarıbal, bugün bu oranın 8,7 kata çıktığını belirtti. Takipteki tarım kredilerinin de bir yılda 7,7 milyar TL’den 25,5 milyar TL’ye yükseldiğini söyledi.

“Çiftçi Hem de Üreterek Perişan”

Çiftçinin üretim girdilerinin fiyatını belirleyemediğini savunan Sarıbal; mazot, gübre, tohum, fide, elektrik, sulama ve kredi faizlerinde üreticinin söz sahibi olmadığını dile getirdi.

Sarıbal, “Çiftçi perişan. Hem de üreterek perişan” diyerek kredi borçlarının çiftçiyi ağır bir baskı altında bıraktığını söyledi. Kredilerin tarımsal finansmanın merkezi olmaması gerektiğini belirten Sarıbal, çiftçinin faiz yükünden kurtarılması ve üretimini sürdürebilmesi için kamusal güvencelerin güçlendirilmesini istedi.

Üretim planlamasının çiftçi örgütleriyle birlikte yapılması gerektiğini savunan Sarıbal, stratejik ürünlerde taban fiyat ve alım garantisi uygulanması çağrısında bulundu.

Şeftali Üreticisi Maliyetin Altında Satış Yapıyor

Bursa, Mersin ve Denizli’de şeftali üreticilerinin maliyet baskısıyla karşı karşıya olduğunu belirten Sarıbal, Bursa’da kilogram maliyeti 20-25 TL’ye ulaşan sanayilik şeftalinin 5 TL’ye kadar düşen fiyatlarla alındığını söyledi.

Mersin’de maliyeti yaklaşık 15 TL olan sanayilik şeftalinin yine 5 TL’ye alınmak istendiğini aktaran Sarıbal, Denizli’nin Çivril ilçesinde ise kilogram maliyeti yaklaşık 22 TL olan sofralık şeftalinin 15 TL’ye kadar gerilediğini belirtti.

Üreticinin ürünü sattığında da dalında bıraktığında da zarar ettiğini ifade eden Sarıbal, uzun yıllar emek verilerek oluşturulan bahçelerin korunması gerektiğini söyledi.

Malatya’da 168 Çiftçi Selden Zarar Gördü

Malatya’da etkili olan sağanak ve sel nedeniyle kayısı üreticilerinin ciddi zarar gördüğünü belirten Sarıbal, 168 çiftçinin selden etkilendiğini, 3 ev, 2 ahır ve 2 deponun hasar gördüğünü açıkladı.

Sarıbal, kurutulmak üzere serilen 400 tondan fazla kayısının telef olduğunu belirterek, zarar tespit çalışmalarının hızla tamamlanmasını istedi.

Üreticinin yalnızca faizli borç ertelemesiyle desteklenmesinin yeterli olmayacağını savunan Sarıbal, doğrudan zarar ödemesi, karşılıksız destek ve borçların faizsiz şekilde yeniden yapılandırılması çağrısında bulundu.

Kuru Üzümde Taban Fiyat Çağrısı

Kuru üzüm üreticisinin de fiyat belirsizliği nedeniyle zor durumda olduğunu belirten Sarıbal, Türkiye’de yılda yaklaşık 250-300 bin ton kuru üzüm üretildiğini, bunun yaklaşık 150 bin tonunun ihraç edildiğini söyledi.

Çiftçiler Sendikasının 2026 yılı için kuru üzümün çıplak maliyetini 93 TL olarak hesapladığını aktaran Sarıbal, üreticinin emeği ve insanca yaşam payı eklendiğinde referans fiyatın 151,50 TL’ye ulaştığını ifade etti.

TMO’nun yeni sezon fiyatını bir an önce açıklaması gerektiğini belirten Sarıbal, kuru üzüm fiyatının 150 TL’nin altında olmaması gerektiğini söyledi. TARİŞ gibi üretici kuruluşlarının da yeniden güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Zeytinyağı İhracatında Ek Vergi Tepkisi

ABD’nin Türkiye’den ithal edilen zeytin ve zeytinyağına yüzde 12,5 oranında ek gümrük vergisi getirmesini de değerlendiren Sarıbal, kararın üretici ve ihracatçı üzerinde yeni bir baskı oluşturduğunu söyledi.

Türkiye’nin zeytinyağı ihracatında ABD pazarının önemli bir yere sahip olduğunu belirten Sarıbal, dış ticaret politikasının yerli üreticiyi koruyacak şekilde yeniden ele alınması gerektiğini ifade etti.

Zeytinyağının dökme olarak düşük fiyatlarla ihraç edilmesi nedeniyle katma değerin başka ülkelerde kaldığını savunan Sarıbal, Türkiye’nin markalaşmaya ve üreticinin ihracat gelirinden daha fazla pay almasına yönelik politikalar geliştirmesi gerektiğini söyledi.

Turşuluk Biber Üreticisi de Maliyet Baskısı Altında

Balıkesir’in Deliklitaş ve Yaylacık mahallelerinde turşuluk biber üreten çiftçilerin de düşük alım fiyatlarıyla karşı karşıya olduğunu belirten Sarıbal, ürünün kilogramının 35-40 TL seviyelerinde alıcı bulabildiğini, üreticinin ise maliyetlerini karşılayabilmek için en az 70 TL fiyat beklediğini söyledi.

Mazot ve gübre maliyetlerinin yüzde 50-60, işçilik ve diğer üretim giderlerinin ise yüzde 40-50 arttığını belirten Sarıbal, üreticinin az sayıdaki alıcının belirlediği fiyatlara mahkûm edilmemesi gerektiğini vurguladı.

“Bu Düzen Böyle Gitmez”

Tarım sektörünün kredi ve ithalat politikalarıyla değil; üretim planlaması, yeterli destek, taban fiyat, alım garantisi ve güçlü üretici örgütleriyle ayakta tutulabileceğini belirten Sarıbal, çiftçinin sahipsiz bırakıldığını savundu.

Sarıbal, “Bu ülkenin çiftçisi onurludur. Yazın sıcağında, kışın soğuğunda üretmektedir ama sahipsiz bırakılmıştır. Bu düzen böyle gitmez ve gitmeyecek” ifadelerini kullanarak, üreticiyi ve tarımsal kaynakları merkeze alan yeni bir tarım politikasına ihtiyaç olduğunu söyledi.