Ankara

CHP Dış Politika Kurulu’ndan Jeopolitik Gerilimler ve Güvenlik Politikalarına İlişkin Değerlendirme

CHP Dış Politika Kurulu, 2 Ekim 2026 tarihli toplantısında dünyada artan jeopolitik gerilimler, Rusya-Ukrayna Savaşı, Karadeniz güvenliği, Orta Doğu’daki gelişmeler, Irak, Yunanistan ve Türkiye’nin hava savunma kapasitesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Ankara CHP Dış Politika Kurulu, 2 Ekim 2026 tarihli toplantısında dünyada artan jeopolitik gerilimler, Rusya-Ukrayna Savaşı, Karadeniz güvenliği, Orta Doğu’daki gelişmeler, Irak, Yunanistan ve Türkiye’nin hava savunma kapasitesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Kurulun değerlendirmesinde, güvenlik politikalarının giderek daha endişe verici bir seyir izlediği belirtilirken, farklı bölgelerde yaşanan çatışmaların yeni bir uluslararası düzen oluşana kadar küresel ölçekte kaos ve belirsizlik yaratabileceği ifade edildi.

Üçüncü Dünya Savaşı Riskine Dikkat Çekildi

CHP Dış Politika Kurulu, İran-ABD/İsrail savaşının konvansiyonel çatışma sınırlarından nükleer aşamaya kadar genişleme ihtimaline dikkat çekti. Diğer güçlerin çatışmaya dahil olması, Babülmendep ve Kızıldeniz’de yaşanabilecek gerilimlerin büyümesi, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın komşu ülkelere ve NATO’ya yayılması ihtimalleri değerlendirmeye alındı.

Baltık Bölgesi ve Kaliningrad’ın çeşitli sahte bayrak operasyonlarıyla silahlı çatışmanın içine çekilmesinin de ihtimal dışı olmadığı belirtilerek, yeni bir uluslararası düzen oluşuncaya kadar ortaya çıkabilecek farklı senaryolara karşı hazırlık yapılması gerektiği kaydedildi.

Rusya-Ukrayna Savaşı ve Karadeniz Güvenliği

Kurul, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sahadaki gelişmelerden bağımsız olarak mümkün olan en kısa sürede müzakereler yoluyla bir güvenlik anlaşmasına bağlanması gerektiğini bildirdi.

NATO’nun savaşın tarafı olmamasının önemine dikkat çekilirken, Karadeniz’de Türk deniz ticaret filosu ve denizcilerin güvenliğinin sağlanması için proaktif adımlar atılması gerektiği vurgulandı.

Mekke Anlaşması ve Suudi-Husi Gerilimi

İran’ın Mekke Anlaşması’na ilişkin destekleyici açıklamaları olumlu karşılanırken, Mısır’ın da sürecin başlangıcından itibaren anlaşmada yer alması yönündeki beklentinin devam ettiği belirtildi.

Kurul, 8 Eylül’deki Üçlü El-Alamein Deklarasyonu ile 23 Eylül’de Mısır, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi savunma bakanlarının yayımladığı ortak bildirinin dikkatle izlenmesi gerektiğini değerlendirdi.

Henüz yürürlüğe girmemiş ve müzakereleri tamamlanmamış Mekke Anlaşması Taslağı’nın Suudi-Husi uzlaşmazlığını çözme kapasitesinin sınırlı olduğuna dikkat çekilerek, sorunun diplomatik yollarla çözülmesine özen gösterilmesi gerektiği ifade edildi.

Basra Körfezi’nde Ateşkes Umudu

CHP Dış Politika Kurulu, ABD-İran çatışmasının önerilen 7 günlük ateşkes ve ardından gerçekleştirilecek müzakereler yoluyla çözülebileceğine ilişkin umudun korunduğunu bildirdi.

Baltık ve Kaliningrad İçin “Aşırılıklardan Kaçınılmalı” Mesajı

Baltık Bölgesi ve Kaliningrad konusunda NATO içerisindeki caydırıcılık faaliyetlerine katılım sağlanırken, ittifakın olası aşırılıklarının önlenmesi gerektiği belirtildi.

Bu yaklaşımın Türkiye’nin çıkarlarının ve Rusya ile ilişkilerinin zarar görmemesi açısından gerekli olduğu kaydedildi.

Irak’ta Türk Askeri Varlığına Kademeli Çekilme Desteği

Kurul, ABD’nin Irak’tan çekilmesi ile Irak’ın egemenliği ve toprak bütünlüğünü yeniden güçlendirmeye yönelik gelişmeleri olumlu değerlendirdi. Bu gelişmelerin ülkedeki yatırım ortamına da katkı sağlayabileceği ifade edildi.

Başika’daki Türk askeri varlığının, Irak kaynaklı askeri tehdidin azalmasına bağlı olarak kademeli biçimde geri çekilmesinin desteklendiği belirtildi. Diğer silahlı grupların ve Haşdi Şabi unsurlarının silahsızlandırılmasının da bu beklentiyi güçlendireceği kaydedildi.

Kerkük-Yumurtalık Boru Hattı anlaşmazlığının barışçıl yollarla çözülmesi gerektiği belirtilirken, hattın kapasitesinin 750 bin varil/güne çıkarılmasının, Irak Kalkınma Yolu Projesi ve diğer iş birliği alanlarının geliştirilmesine katkı sağlayacağı ifade edildi.

Yunanistan’a İlişkilerde Çelişki Vurgusu

CHP Dış Politika Kurulu, Yunanistan’ın Türkiye ile güven artırıcı önlemler kapsamında yürüttüğü faaliyetlerle Ege ve Kıbrıs politikaları arasında çelişki bulunduğunu savundu.

Yunanistan’ın Ege’de resen deniz parkları ilan etmesi, mekânsal planlama faaliyetleri, adaların silahlandırılması ve deniz yetki alanlarına ilişkin iddiaları eleştirilirken, Kıbrıs’ta 52 yıldır devam eden barış ve istikrar ortamını zedeleyebilecek adımlar atıldığı belirtildi.

GKRY’nin cesaretlendirilmesi ve Türkiye aleyhine ittifaklar kurulmasına yönelik girişimlerin de ikili ilişkiler açısından dikkate alınması gerektiği ifade edildi.

Hava Savunmasında S-400 Vurgusu

Kurulun değerlendirmesinde Türkiye’nin hava sahasının korunmasına da geniş yer verildi. Ukrayna, İran, İsrail ve Suudi-Husi çatışmalarının, hava sahasının güçlü hava savunma sistemleriyle korunmasının önemini ortaya koyduğu belirtildi.

Türkiye’nin envanterindeki en etkili hava savunma sistemlerinden birinin S-400 olduğu ifade edilerek, bu sistemlerin F-35 veya başka bir gerekçeyle elden çıkarılmasının Türk hava sahasında telafisi mümkün olmayan boşluklar oluşturacağı savunuldu.

KAAN ve Eurofighter Vurgusu

Türkiye’nin hava savunma ve savaş uçağı ihtiyacını KAAN milli savaş uçağı ve Eurofighter tedarikiyle programladığı belirtilen değerlendirmede, F-35’in Türkiye’nin proje dışı bırakılmasının ardından geçen süreçte performansının ve kullanım imkanlarının değiştiği savunuldu.

Kurul, F-35’in yeniden Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine alınmasının pratik nedenlerle mümkün görülmediğini belirterek, S-400’lerin elden çıkarılması seçeneğinin bir daha gündeme getirilmemesinin Türkiye açısından “hayati çıkar” olduğu değerlendirmesinde bulundu.