Hürmüz Boğazı'ndaki enerji krizi Asya ekonomilerini ve günlük yaşamı sarstı

Hürmüz Boğazı'ndaki fiili kapanma sonrası enerji arzı kesilen Asya ülkelerinde; yakıt karnesi, uzaktan çalışma ve sanayide üretim durdurma kararları alındı. Çin’den Hindistan’a, Filipinler’den Sri Lanka’ya kadar geniş bir coğrafyada ulusal acil durum tedbirleri devreye girdi.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının ardından küresel ticaretin en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan fiili kapanma, rotasını bu bölgeye çeviren Asya ülkelerinde ağır bir enerji krizine yol açtı. Boğazdan geçen petrol ve doğal gazın yaklaşık %90’ını ithal eden bölge ülkeleri; artan maliyetler ve tedarik kesintileri nedeniyle günlük yaşamı kısıtlayan radikal önlemler almak zorunda kaldı.

Hükümetler yakıt tasarrufu sağlamak adına çalışma saatlerini daraltırken, çok sayıda ülkede uzaktan çalışma sistemine geçildi ve eğitim kurumlarında zorunlu tatil kararları uygulandı. Enerji rezervi güçlü olan Çin’de dahi akaryakıt fiyatlarının %20 oranında artması, piyasalardaki baskıyı artırdı.

Filipinler’de Ulusal Acil Durum İlan Edildi

Krizin en derin hissedildiği ülkelerin başında gelen Filipinler’de hükümet, süreci yönetebilmek adına "Ulusal Acil Durum" ilan etti. Özellikle ulaşım sektörünün durma noktasına geldiği ülkede, başkent trafiğinin ana unsuru olan "jeepney" sürücülerinin gelirleri %75 oranında azaldı. Maliyetleri karşılayamayan sürücüler kontak kapatırken; tarım ve balıkçılık sektörleri de yüksek yakıt fiyatları nedeniyle üretim faaliyetlerini askıya aldı. Hükümetin devreye aldığı nakit yardım planı ise kamuoyu tarafından yetersiz bulundu.

Hindistan’da Sanayi ve Restoran Sektörü Darbe Aldı

Enerji bağımlılığı yüksek olan Hindistan’da, özellikle gaz tedarikindeki aksama sanayi üretimini vurdu. Gujarat eyaletinde gaz arzının kesilmesiyle seramik sektörü üretimi bir ay süreyle durdurma kararı aldı. Bu karar, bölgedeki yaklaşık 400 bin çalışanı işsizlik riskiyle karşı karşıya bıraktı.

Likit petrol gazı (LPG) ihtiyacının %60’ını ithal eden ve bu sevkiyatın neredeyse tamamını Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiren Hindistan’da, mutfak tüpü kuyrukları oluştu. Mumbai gibi metropollerde restoranların %20’si faaliyetlerini durdururken, açık kalan işletmelerin enerji tasarrufu için menülerinden uzun sürede pişen yemekleri çıkardığı bildirildi.

Tayland, Sri Lanka ve Myanmar’da Kısıtlama Dönemi

Tayland hükümeti, enerji tüketimini minimize etmek için kamu kurumlarına evden çalışma talimatı verirken, klimaların 26-27 derecenin altına düşürülmemesini istedi. Kamu yayıncısı Thai PBS sunucularının yüksek sıcaklığa rağmen stüdyoda ceketle yayın yapması, ülkedeki tasarruf seferberliğinin sembolü oldu.

Ekonomik toparlanma sürecindeki Sri Lanka’da ise akaryakıt kotası (rasyon) sistemine geri dönüldü ve çarşamba günleri resmi tatil ilan edildi. İç savaşın sürdüğü Myanmar’da ise "tek-çift plaka" benzeri gün aşırı yakıt alım sistemi uygulanmaya başlanırken, yetkililer bölgede karaborsa faaliyetlerinin artabileceği konusunda uyarılarda bulundu.

Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın ne kadar süreceğine dair belirsizlik sürerken, Asya genelindeki yetkililer krizin uzaması halinde daha sert tedbirlerin ve ek kısıtlamaların gündeme gelebileceğini ifade ediyor. Bölgedeki enerji arz güvenliği, küresel jeopolitik gelişmelere bağlı olarak kritik seviyesini koruyor.