Ruhittin Sönmez

Hukukun bittiği yerde seçimin meşrutiyeti

Ruhittin Sönmez'in “Hukukun bittiği yerde seçimin meşrutiyeti” adlı köşe yazısı.

Ruhittin Sönmez

HUKUKUN BİTTİĞİ YERDE SEÇİMİN MEŞRUİYETİ

"2028 yılında Sayın Cumhurbaşkanımızı tekrar seçmek için bir seçim düzenlenecek."

Bu söz Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından 18 Eylül 2026’da Adana’daki AKP teşkilat toplantısında sarf edildi. Bu tek cümle bile Türkiye’de devlet düzeninin ve yargının geldiği noktayı özetlemeye yeter sanıyorum.

Sıradan bir parti yöneticisi bu cümleyi kursa, “taraftarlarında coşku yaratmak için söylemiştir” deyip geçebilirsiniz. Ancak bu sözleri sarf eden kişi, Anayasa’ya göre hâkim ile savcıların terfi, tayin ve disiplin işlerini yöneten Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun da (HSK) Başkanı olan Adalet Bakanı'dır.

Anayasa’nın 79. maddesine göre seçimler, yargı organlarının genel yönetim ve denetimi altında yapılır. İl ve ilçe seçim kurullarının başında hâkimler oturur. Sandık kurullarının idari denetimini kamu görevlileri yürütür.

Peki, bu hâkimlerin ve memurların amiri durumundaki Adalet Bakanı çıkıp, "Biz bu seçimi falan kişiyi tekrar seçtirmek için yapıyoruz" anlamında konuşursa ne olur?

Bu beyan “doğrudan bir ihsas-ı rey” olarak algılanabilir. Seçimi yönetecek ve sandık sonuçlarına yönelik itirazları karara bağlayacak hâkimler üzerinde kurumsal baskı etkisi yapar. Sandık başındaki kamu memurları için ise yukarıdan gelen açık bir "talimat" algısı yaratır.

Futbol karşılaşmasında hakem komitesinin başındaki yetkilinin maça çıkmadan önce "Bu maçı A takımı kazansın diye oynatacağız" demesinden ne farkı vardır bunun?

Dilerim, Adalet Bakanı bir “dil sürçmesi” sonucu bu sözü söylemiş olsun.

*******************************

YARGISAL MÜDAHALELER VE MÜHÜRSÜZ OYLAR MESELESİ

Aslında Adalet Bakanının bu beyanını, çoğu vatandaşımız, “yargının iktidar lehine araç olarak kullanılması” çizgisinin bir parçası olarak değerlendirebilir.

Daha önce de yazdığım bir konuyu hatırlatayım: Yargıtay Onursal Başkanı Prof. Dr. Sami Selçuk, 2017 Referandumu için yaptığı tarihi tespitte, YSK’nın mühürsüz oyları geçerli sayan kararının bir "yetki gaspı" olduğunu ve hukuk dünyasında "yokluk" yaptırımıyla karşılanması gerektiğini vurgulamıştı. Çünkü, mealen, YSK bir yargılama organı değil, yönetsel (idari) bir kuruldur; kanun maddesini fiilen ortadan kaldıramaz demişti.

Görünüşe göre aynı mantık derinleşerek devam ediyor. Siyasi partilerin kongre ve kurultaylarını denetleme yetkisi yasalarımıza göre YSK’ya verilmiştir. (YSK'nın yetkisini savunmak her kararını doğru saymak değildir.) Buna rağmen Asliye Hukuk ve İstinaf Mahkemeleri kanalıyla muhalefet partilerinin iç işlerine doğrudan müdahale ediliyor.

İstinaf Mahkemesi’nin tedbir kararıyla CHP’nin seçilmiş yönetimi yerine Kılıçdaroğlu ve ekibinin getirilmesi, partinin bölünerek Yeni Parti’nin kurulması bir demokratik ülkede olmaz işlerdendir.

Ayrıca muhalif belediye başkanlarının adli kararlarla tutuklanıp belediyelerin kayyıma veya AKP’ye devredilmesi tam da bu sürecin ürünü olduğu kanaatini oluşturuyor. Bunca ağır ekonomik, hukuki, idari sorunlara rağmen muhalefet partilerinden milletvekili ve belediye başkanlarının iktidar partisine transferi hayatın olağan akışına aykırıdır. Ama bu tür “milli irade gaspı” olaylarına artık Türkiye’de şaşırmıyoruz.

İşine gelmeyince, “AYM (ve AİHM) kararlarına saygı da duymuyorum, uygulamıyorum da” diyen iktidar kanadı, kendi lehine olduğunda YSK kararlarını "kesin ve tartışılmaz" diye savunuyor. Yetkisiz mahkemelerin muhalefeti felç eden kararlarını "yargıya saygı" kılıfıyla ambalajlıyor.

*******************************

HUKUKSUZLUĞUN AĞIR FATURASI: SERMAYE KAÇIŞI

Yargının siyasete müdahaleleri, muhalefetin bölünüp etkisizleştirilmesi ve Adalet Bakanı’nın "Cumhurbaşkanımızı tekrar kazandırmak için seçim yapacağız" mantığıyla gidilecek bir seçimde, Erdoğan veya AKP tekrar kazansa ne olur?

İktidar cephesi açısından cevap basit: "Atı alan yine Üsküdar’ı geçecek". Sonuç tescil edilecek, iktidar muhafaza edilecek ve yapılan “meşruiyet” eleştirileri umursanmayacak.

Fakat iktidarın umursamadığı o meşruiyet krizi ve hukuksuzluk düzeni, milletimize ve ekonomiye çok ağır bir fatura çıkarıyor. Taha Akyol'un dikkat çektiği somut rakamlara bakalım:

22 Milyar Dolarlık Sermaye Kaçışı: İsmet Özkul’un verileriyle ortaya koyduğu üzere; Temmuz 2026 itibarıyla son 12 ayda Türkiye'ye giren yabancı sermaye 38 milyar dolar iken, yerleşiklerin dışarı çıkardığı kaynak 60 milyar doları buldu. Hukuk güvenliğinin kalmadığı ülkeden (tek sebep değil) 21,9 milyar dolar net sermaye çıkmıştır. Yatırımcı çekeceğiz derken eldeki sermaye ülkeyi terk etmektedir.

Sıfırlanan Kredibilite ve Çöken Üretim: Prof. Selva Demiralp’in tespitiyle; 2002-2004 arasında yapısal reformlar ve hukuk/kurum güvenliğiyle enflasyon %73’ten %9’a inmişken, Mehmet Şimşek’in 3 yılında enflasyon %38’den ancak %32’ye inebilmiştir. Çünkü hukuk güvenliği ve kurum bağımsızlığı olmadan sadece teknik adımlarla kredibilite sağlanamamaktadır.

Mazot 100 Lira, Sanayi İflasta, Tarım Çöküşte: Akaryakıtın litresinin 100 TL'ye dayanmasıyla sanayici ve çiftçi feryat etmektedir. Köklü sanayi kuruluşları kapanmakta, Türk tekstil fabrikaları üretimlerini Mısır’a kaydırmaktadır. Tarımda girdi fiyatları %32 artarken ürün fiyatları %9,55 arttı.

Hukuku iktidarın çıkarlarına göre esnetmek kısa vadede seçim kazandırabilir. Ancak hukukun güvenilirliği kalmadığında, iktidar kendi dayandığı zemini de zayıflatır.

Adalet Bakanı’nın ilan ettiği yöntemle girilecek bir seçimden başarı çıkabilir ama seçimi kazanmak meşru bir yönetim kurmaya yetmez.

Hukukun yok edildiği bir ülkede yabancı sermaye durmaz. Risk primi artar, ancak çok yüksek faizle borçlanabilir. Enflasyon düşmez. Dış finansman bulamayan, yüksek risk primi ödeyen bir ekonomi; cari açığını kapatmakta ve borçlarını ödemekte zorlanır.

"Siyasi ve hukuki öngörülemezlik" sıcak parayı kaçırır. Sadece sıcak para ve yerli sermaye değil, nitelikli insan gücü, genç nüfus ve yetişmiş beyinler ülkeyi terk eder.

Hukuku rafa kaldırarak elde edilen zaferlerin ağır bedelini genellikle koltuk sahipleri ödemez. Bu bedeli mazotu 100 liradan alan vatandaş, fabrikası kapanan sanayici, ürünlerini satamayan çiftçi, iş bulamayan veya asgari ücrete talim eden işçi ve çoğunluğu yoksullaşan 85 milyon vatandaş ödeyecek.

Ruhittin Sönmez

21.09.2026

Bu içerik size ne hissettirdi?

  • 0
    SEVDİM
  • 0
    ÜZÜLDÜM
  • 0
    KIZDIM
  • 0
    ŞAŞIRDIM
  • 0
    BEĞENDİM
  • 0
    BEĞENMEDİM
  • 0
    GÜLDÜM
  • 0
    ALKIŞ

Yorumlar (0)

Bu içerik ile ilgili henüz yorum yazılmamış

Ruhittin Sönmez Diğer Yazıları

19
KASIM

2026

Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkileri (2)

Ruhittin Sönmez'in “Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkileri (2)" adlı köşe yazısı. Devamı

16
KASIM

2026

Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkiler (1)

Ruhittin Sönmez'in “Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkiler (1)" adlı köşe yazısı. Devamı

09
KASIM

2026

Bir eski bakanın hikayesi

Ruhittin Sönmez'in “Bir eski bakanın hikayesi" adlı köşe yazısı. Devamı

05
KASIM

2026

Organize suç yapılanması tespit edildiyse...

Ruhittin Sönmez'in “Organize suç yapılanması tespit edildiyse..." adlı köşe yazısı. Devamı

02
KASIM

2026

Neyi niçin nasıl yazıyorum?

Ruhittin Sönmez'in “Neyi niçin nasıl yazıyorum?" adlı köşe yazısı. Devamı

30
EKİM

2026

Yetkisi çok ama sorumlu değil

Ruhittin Sönmez'in “Yetkisi çok ama sorumlu değil " adlı köşe yazısı. Devamı

26
EKİM

2026

Fon dolandırıcılığı bireysel mi organize suç örgütü işi mi

Ruhittin Sönmez'in “Fon dolandırıcılığı bireysel mi organize suç örgütü işi mi" adlı köşe yazısı. Devamı

22
EKİM

2026

Çürüyen dokular

Ruhittin Sönmez'in “Çürüyen dokular" adlı köşe yazısı. Devamı

19
EKİM

2026

Halkı yanıltıcı bilgiyi yayma hakkı

Ruhittin Sönmez'in “Halkı yanıltıcı bilgiyi yayma hakkı" adlı köşe yazısı. Devamı

12
EKİM

2026

Hiçbir şey yasadışı değildi, çünkü artık yasa diye bir şey yoktu

Ruhittin Sönmez'in “Hiçbir şey yasadışı değildi, çünkü artık yasa diye bir şey yoktu" adlı köşe yazısı. Devamı

İlgili Haberler

TİGAD Başkanı Okan Geçgel:Basına Uzanan Yumruk Siyasetin Çürüyen Dilinin Aynasıdır
3. Sayfa

TİGAD Başkanı Okan Geçgel:Basına Uzanan Yumruk Siyasetin Çürüyen Dilinin Aynasıdır

TİGAD Genel Başkanı Okan Geçgel, siyasette giderek sertleşen dilin toplumu gerdiğini belirterek, basın mensuplarına yönelik saldırıların demokrasiye zarar verdiğini söyledi. Gazetecilere yönelik şiddetin kabul edilemez olduğunu vurgulayan Geçgel, “Basına uzanan el, milletin haber alma hakkına uzanmıştır” ifadelerini kullandı.

Isparta-Antalya yolunda kaza! 1’i Ağır 2 kişi yaralandı
3. Sayfa

Isparta-Antalya yolunda kaza! 1’i Ağır 2 kişi yaralandı

Burdur'un Ağlasun ilçesinde tır ile otomobilin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında 1'i ağır 2 kişi yaralandı.

Ankara Çankaya’nın Görme Engelli Futbol Takımından Namağlup Şampiyonluk
Yerel Yönetim

Ankara Çankaya’nın Görme Engelli Futbol Takımından Namağlup Şampiyonluk

Ankara Çankaya Belediyesi Görme Engelliler Spor Kulübü, 2026 sezonunu yenilgi almadan tamamlayarak Türkiye şampiyonu oldu.

Ankara Çankaya’da Vergi Ödemeleri İçin Son Tarih 30 Kasım
Yerel Yönetim

Ankara Çankaya’da Vergi Ödemeleri İçin Son Tarih 30 Kasım

Ankara Çankaya Belediyesi, 2026 yılı emlak ve çevre temizlik vergisi ikinci taksit ödemelerinde sürenin 30 Kasım’da dolacağını duyurdu.

Ankara Çankaya Belediyesi COP31’de İklim Mücadelesini Anlatacak
Yerel Yönetim

Ankara Çankaya Belediyesi COP31’de İklim Mücadelesini Anlatacak

Ankara Çankaya Belediyesi, COP31 kapsamında iklim değişikliğiyle mücadele, kentsel dirençlilik ve sürdürülebilir kent politikalarına yönelik çalışmalarını uluslararası katılımcılarla paylaşacak.

29. Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali Başlıyor: 10 Gün Boyunca Sahne Sanatları Başkentte Buluşacak
Yerel Yönetim

29. Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali Başlıyor: 10 Gün Boyunca Sahne Sanatları Başkentte Buluşacak

Ankara “Yaşanılabilir Bir Dünya İçin Sanat” temasıyla düzenlenen 29. Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali, 20-30 Kasım tarihleri arasında tiyatroseverleri ağırlayacak.