Bülent Okunakol

Türkiye kurulan tuzaklar ve Demokrasimizin kara lekesi 12 Eylül Askeri Darbesi 2 -

Bülent Okunakol'un Ülkemize kurulan tuzaklar ve Demokrasimizin kara lekesi 12 Eylül Askeri Darbesi " adlı yazısı

TÜRKİYE ÜZERİNE KURULAN TUZAKLAR VE DEMOKRASİMİZİN KARA LEKESİ 12 EYLÜL ASKERİ DARBESİ - 2 -

Değerli Okuyucularım,
" Ülkemize kurulan tuzaklar ve Demokrasimizin kara lekesi 12 Eylül Askeri Darbesi " adlı yazımıza devam ediyoruz.

12 Eylül 1980 Harekâtı veya Bayrak Harekâtı,Türk Silahlı Kuvvetlerinin 12 Eylül 1980 tarihinde Türkiye'de emir komuta zinciri içinde gerçekleştirdiği askerî bir darbedir.

27 Mayıs Darbesi ve 12 Mart Muhtırası'nın ardından Türkiye Cumhuriyeti tarihinde Silahlı Kuvvetlerin yönetime karşı gerçekleştirdiği üçüncü ve son başarılı açık müdahaledir.

Dilerseniz öncelikle ülkemizi bir askeri darbeye götüren nedenler ve sonuçları üzerinde duralım.

12 Eylül Darbesine giden süreçte;
Sağ-sol çatışması - anarşi, etniksel ve mezhepsel bölücülük... Suikastlar,
Katliamlar,
Cumhurbaşkanı seçimi krizi,
Siyasi, sosyal ve ekonomik istikrarsızlık...
Baş rolü oynamıştır.

12 Eylül 1980 gecesi Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından saat 03.00'te TRT, PTT ve diğer iletişim dairelerine el konularak başlayan askerî müdahale; İçişleri Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Başbakan Süleyman Demirel'in konutu ve diğer hedeflerin de sorunsuz olarak ele geçirilmesiyle saat 04.00' te radyolardan tüm ülkeye duyuruldu. İlk bildiride, "Girişilen harekâtın amacı; ülke bütünlüğünü korumak, millî birlik ve beraberliği sağlamak, muhtemel bir iç savaşı ve kardeş kavgasını önlemek, devlet otoritesini ve varlığını yeniden tesis etmek ve demokratik düzenin işlemesine mâni olan sebepleri ortadan kaldırmaktır. " ifadelerine yer verildi.

Saat 13.00' te ise; Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren, canlı yayında yaptığı uzun bir radyo ve televizyon konuşmasıyla müdahalenin gerekçelerini ve amaçlarını anlattı. TV ve Radyodan sık sık tekrar edilen
Evren'in o anlarda ki konuşmaları, gözümde dün gibi canlanır, ses tonu hâlâ kulaklarımda çınlar, aşinalığını korur.
O günlerde Kenan Evren, konuşurken; O'na ve Milli Güvenlik Konseyi Üyelerine karşı dile getirilen minnet duygularını ve edilen duaları hiç unutmam.

Öyle ya;
Ülke korkunç bir kaotik ortamdan çıkmış, yeniden can ve mal güvenliğine kavuşmuş, silahlar susmuş, kardeş kavgası sona ermiş, huzur ve güven iklimi hakim olmuştu vatanın her köşesinde..

Nasıl dua edilmesin ?
Nasıl minnetle alkışlanmasın ?
O günlerde başta ihtilalin Kudretli Lideri Kenan Evren ve Kuvvet Komutanları birer Kahraman, birer kurtarıcı olarak görülüyordu.
Öyle ki; Kenan Evren 'i 2. Atatürk olarak adlandıranlar dahi vardı !

( Kadere bakın ki; o günün Kahramanları, aynı ülkede gün gelecek birer " hain " olarak yargılanacak, öldükleri zaman kendilerine 12 Eylül 1980 Askerî Darbesinde gözyaşları içinde dua eden, minnetle alkışlayan halktan, cenazelerine katılan bile olmayacak, Devlet Erkanı, Siyasiler bile rağbet etmeyecek, sadece Ordu Mensupları ve bir kaç şahıs iştirak edecektir !
Nedenlerine ileri safhada devam edelim inşaallah !..)

Müdahale sonucu Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Süleyman Demirel'in başbakan olduğu hükûmetin faaliyetine son verildi, parlamento üyelerinin dokunulmazlığı kaldırıldı, ülkenin her yerinde sıkıyönetim ilan edildi, yurt dışına çıkışlar yasaklandı. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren devlet başkanı oldu. Yasama yetkisini kullanmak üzere Kenan Evren başkanlığında Kuvvet Komutanları ve Jandarma Genel Komutanı'ndan oluşan Millî Güvenlik Konseyi kuruldu.

Siyasi partiler lağvedildi. Parti liderleri önce askerî üslerde gözetim altında tutuldu, sonra serbest bırakıldı, bir süre sonra ise bazıları yargılandı. 12 Mart 1971 Muhtırası sonrasında değiştirilen 1961 Anayasası uygulamadan kaldırıldı ve Türkiye siyasetinin yeniden tasarlandığı bir askerî dönem başladı. Anayasa hazırlandı, 7 Kasım 1982 günü halkoyuna sunuldu, %91,37 oy oranı ile 1982 Anayasası ve Kenan Evren'in cumhurbaşkanlığı kabul edildi.

Darbe sonrası; resmî rakamlara göre 650.000 kişi gözaltına alınmıştı. 230.000 kişi askerî mahkemelerce yargılandı. Cezaevlerinde ise işkence sonucu 171 kişi olmak üzere yaklaşık 300 kişi ölmüş, 48 kişi 24'ü adli suçlu, 15'i sol görüşlü, 8'i sağ görüşlü gencimizin, 1 ASALA militanının idam edildiği, 1.683.000 kişinin ise fişlendiği kaydedilmişti.

SİYASİ İSTİKRARSIZLIKLAR

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 25 Mart 1980'de ilk turunu yaptığı cumhurbaşkanlığı seçimini 124 tur oylama yaptığı hâlde darbe gününe kadar sonuçlandıramayarak halkta demokratik yollarla ülkenin düzlüğe çıkamayacağı inancı güç kazanmış, halkın siyasilere olan güveni sarsılmış, toplum psikolojisinde darbeye zemin hazırlanmıştır !

EKONOMİK SEBEPLER
24 OCAK KARARLARININ ETKİSİ

12 Eylül öncesi dönemin son Başbakanı Süleyman Demirel'in, "70 sente muhtacız." sözü ile özetlenen dış ticaret açığındaki artış ve döviz darboğazı; yüksek enflasyon, işsizlik, kıtlıklar vb... sorunlar darbenin ekonomik sebeplerini oluşturduğu iddiasında bulunuldu.

Milliyetçi Cephe Hükûmeti tarafından 24 Ocak 1980 tarihinde ekonomik literatüre geçen ve yapısal dönüşümleri içeren program,
Süleyman Demirel'in 1979 yılında Başbakanlık müsteşarlığında göreve getirdiği Turgut Özal tarafından yeni bir ekonomik istikrar programı olarak yürürlüğe sokulmuştu.

24 Ocak kararlarıyla, Türk Lirası'nın değeri düşürülerek dış ticaret teşvik edildi. İhracata Dayalı Büyüme benimsendi. İthalat kısıtları esnetildi ve ihracat devlet destekleriyle ödüllendirildi.

Fiyat Serbestisi getirildi. KİT (Kamu İktisadi Teşebbüsü) ürünlerine zam yapıldı, sübvansiyonlar (devlet desteği) büyük ölçüde kaldırıldı. Faiz ve Döviz Politikasında; faizler serbest bırakıldı, yabancı sermaye yatırımları teşvik edildi.

Kararların getirdiği sert ekonomik tedbirlerin ve radikal sosyal değişimlerin, demokratik ortamda o dönemin güçlü işçi sendikalarının tepkileri altında yürürlüğe konmasının zor olduğu uzmanlarca dile getirilmiştir. Dolayısıyla gayri demokratik bir sistemle yani bir askeri müdahaleyle bunu mümkün kılmak kolaydı.

Bu 24 Ocak kararlarının Cunta Hükümetinin döneminde de uygulanmasına devam edilmesi bunun en ciddi delili olarak gösterilmiştir.

Uygulanan bu ekonomik paketle ekonomik bunalım giderek arttı. 24 Ocak kararlarından sonra gübreye % 500-800 arasında, elektriğe %78, İstanbul şehir vapurları yolcu ücretlerine %100, et ve et ürünlerine %100, sakatata % 200, lastik fiyatlarına % 52 oranında zam yapıldı. Bu zamlar büyük tepki çekti.

Ülkede sosyal ve ekonomik krizi zirveye taşıyan bu gelişmelerin
12 Eylül Askeri Darbesi'nin ana sebeplerinden biri olarak gösterilmesi;
IMF ve OECD gibi uluslararası kuruluşların desteğiyle ve talepleri doğrultusunda hazırlanan
24 Ocak kararlarının sahibi Özal'ın özellikle bu göreve getirildiği kuşkularını da akla getirmedi değil !

Bu kararlar sonrası artık beynelminel sermayenin Türk Ekonomik Politikalarında çok etkin rol oynamasına izin verilmiş, tabiri caizse; Türkiye, ekonomik olarak " paçayı kaptırmıştır !.."

GÜVENLİK SORUNLARI

Türkiye'de 1970'li yıllarda sağ-sol çatışması binlerce kişinin ölümüne neden oldu.1978'den sonra çatışmalar daha da şiddetleniyor, Doğu'da da Apocular olarak bilinen PKK kurulup saldırılara başlamıştı. Böylelikle Eylül Darbesi'ne giden süreç ivme kazandı. Bu dönem bir nevi " örtülü iç savaş " olarak da tanımlanmıştı.. 4.000'den fazla kişinin öldüğü açıklanmıştı !

12 Eylül öncesinde cezaevlerinden sık sık siyasi suçlu kaçışları, oluyor, ülke bu haberler ile çalkanıyordu !

DARBENİN ÖNE ÇIKAN BAŞLIKLARIYLA KISACA SONUÇLARI

Sağ-sol çatışması bitirildi.
Enflasyon düşürüldü.
Eğitim-öğretim kesintisiz yapıldı.
1981 yılı Atatürk Yılı ilan edildi ve yıl boyunca kutlandı.
12 Eylül öncesinin siyasi partileri temelli kapatıldı.
Yükseköğretim Kurulu kuruldu.
Cumhuriyet Senatosu kaldırıldı, tek meclis sistemine dönüldü.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik çıkarıldı. Başörtüsü yasağı getirildi.
1982 Türkiye Anayasası hazırlandı, 7 Kasım 1982'de yapılan halk oylamasında %91,37 oy oranı ile kabul edildi.
Kürtaj yasağı kaldırıldı.
%10 luk seçim barajı sistemi getirildi.
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu kuruldu.

NEDENLER - NEDENLER !

Askeri müdahalenin nedenleri arasında Millî Selamet Partisi'nin Konya
Mitingi'de gösterilmişti. İddialara göre; "Kudüs Mitingi " olarak da bilinen bu mitingde İstiklal Marşı sırasında yerlere oturan gruplar olmuş, İstiklâl Marşı yuhalanmış, Erbakan ve diğer Millî Selamet Partili kişiler kortej hâlinde Arapça pankartlarla yürümüşlerdir. Miting sırasında sürekli Şeriat çağrısı yapılmış, devlet protesto edilmiştir. Kenan Evren, bu hadiseyi öğrendikten sonra "çok öfkelendiklerini " ifade ederek; bu mitingi " 31 Mart Vakası" provası ! olarak gördüklerini ifade etmiştir.

Daha sonra Erbakan bu olayların, kendilerinin bilgisi dışında sergilenen
provakatif eylemler olduğuna dair açıklamalarda bulunmuştur.

Askerî Darbeye zemin hazırlayan en büyük etkenlerden, provakatif bir eylem olduğu sonradan anlaşılan Konya Mitingine ülkemizin her yanından katımlar olduğu gibi ilçemizden de Millî Selamet Partili şahıslardan da iştiraklar olmuş, bu eyleme katılan şahısların 12 Eylül sonrası evlerinden toplanarak tutuklandıklarını hatırlıyorum.

Devam etmek ümidiyle....