Bülent Okunakol

Zengezur'da kim kazandı kim kaybetti

Bülent Okunakol'un 'Zengezur'da kim kazandı kim kaybetti' adlı köşe yazısı...

Değerli okuyucularım,
Bu yazımızda dünyanın ve ülkemizin gündemini işgal eden, en önemli konusu olan " Zengezur Koridorunu " ele alıyoruz.

Bilindiği üzere; tarihi Azerbaycan toprağı olan ve 1920’li yılların başında Ruslar tarafından Ermenistan’a verilen Zengezur, doğuyu, batıya bağlayan en stratejik yolun üzerinde bulunması sebebiyle her zaman küresel güçlerin ilgi odağında yer almaktadır. Aynı zamanda Anadolu Türklüğünü Türk dünyasına bağlayan bu bölge, Türkiye’nin de yüz yıllardır tarihi planları ve ilgi alanı içerisinde yer alıyor.

İkinci Karabağ Savaşı’nı bitiren 10 Kasım 2020’de imzalanan üçlü anlaşmada, Zengezur üzerinden geçen ve Azerbaycan’ı Nahçıvan’a, dolayısıyla Türkiye’ye bağlayan koridorun açılması maddesi yer alıyordu. Anlaşmaya göre buranın güvenliğini ise Ruslar sağlayacaktı.

Bu koridor öyle bir güzergahta bulunuyor ki; tıpkı bir Süveş, bir Panama Kanalı öneminde. Rus himayesinde, İran ve Ermenistan'ın kesişme noktası, Azerbaycan, Nahçıvan özerk bölgesini ayıran dolayısıyla da Türkiye Azerbaycan arasına girmiş bir alan.

Zengezur koridoru aynı zamanda Güney Kafkasya'nın en stratejik bölgesi olması hasebiyle özellikle Rusya ve İran için olmazsa olmaz bir saha konumunda.

Trump'un birden devreye girerek, bir barış havarisi görüntüsüyle Ermenistan ve Azerbaycan’ı bir araya getirerek güya barıştırmak amacıyla bölgeye gelip yerleşecek olması müthiş bir hamle olarak gözüküyor.

99 yıllığına bu koridora çökecek olan ABD, bu anlaşmanın en büyük kazananı gözüküyor. Ermenistan ve Azerbaycan arasında uzlaştırıcı bir tavır takınarak Zengezur üzerinde ağırlık koymak isteyen Türkiye bir şekilde devre dışı bırakılmış oldu. Azerbaycan ve diğer Türk Cumhuriyetleri arasına giren ABD ülkemizin asırlık milli politika ve hedeflerinin de önüne geçmiş oluyor. Yani tarihi ( Turan ) Türk Birliği hayallerimizin ( ........... ! )

Azerbaycan Devlet Başkanı anlaşma anında öyle pozlar veriyor ki; ağzı kulaklarından inmedi hiç !
Türkiye Dış İşleri Bakanı hadiseye sadece ticari boyutuyla bakarak, memnuniyetini dile getiren açıklamalarda bulundu.
Rusya şimdilik suskun. Ukrayna rahatsız. Bu anlaşmanın en büyük kaybedeni olan İran ise; zehir - zemberek açıklamalarda bulunarak, ABD' yi tehdit ederek, bu anlaşmanın kabul edilemez olduğunu açıkladı. Ardından bu bölgenin Amerikan askerlerine mezar olacağını ifade ederek kararlı bir duruş sergiledi. Bölgede hakimiyet kurmaya çalışan diğer bir küresel aktör olan Çin ise konu ile henüz bir görüş beyan etmedi.

Yaklaşık bir asır önce Mustafa Kemal Atatürk'ü üstün zeka ve öngörüsüyle devrede olduğumuz bu koridora sadece ekonomik getiri gözüyle bakmanın milli, stratejik, tarihi politika ve hedeflerimize ters düşen bir tavır olduğu unutulmamalıdır !

Ermenistan ve Azerbaycan’ın Kafkasya bölgesinde, Rus hegemonyasından çıkma adına atmış oldukları bu adım şu aşamada kendileri için başarı gibi gözüküyor. Özellikle batı dünyasıyla hiç bir bağı olmayan Ermenistan için bir zafer kabul edilebilir. Lakin Azerbaycan ve Türkiye için aynı kanaatleri taşımak bir kuru avuntu yada teselli kaynağı olarak karşımıza çıkıyor.
Bölgeden Rusya ve İran'ın baypas ediliyor olması biz Türk Devletleri adına pek te sevindirici olmaması gerektiğine inanıyorum.

Çünkü ha ABD, ha Rusya. Her ikisi de emperyalist ve hiçbir zaman bize dost olmamış ülkeler. İnşaallah yağmurdan kaçarken; doluya yakalanmayız !

Bu anlaşmanın nedense şimdilik hep ekonomik boyutu konuşuluyor.
İşin askeri, jeo - politik jeo - stratejik yanı hiç konuşulmuyor.
Biliniyor ki ABD, dünya üzerinde bir Karadeniz, bir de Kafkasya'da bulunmuyor, bu bölgelerde ağırlığı hissedilmiyordu. ABD bu anlaşma sonrası böyle bir kritik imkana kavuşmuş olacak. İran'ın komşusu, olup bir İran kuşatmasında büyük bir cephe daha kazanacak.
Ermenistan eliyle de Karadeniz' e yaklaşacak. Çin'in özellikle ekonomik ilerleyişinde çok önemli bir karakola sahip olacak.
Rusya' nın sessizliği ise çok ilginç değil mi ?
Bu gelişmenin tam da;
Putin - Trump zirvesi öncesine rastgelmesi sizce de tamamen bir tesadüf olabilir mi?
Zelenski' nin bu görüşme öncesi şüpheli, endişeli açıklamalar yapmasına ne demeli ?

Henüz hukuki boyutları netlik kazanmayan bu (güya ) barış anlaşması Trump için bir " Nobel Barış Ödülü " getirir mi bilinmez ama bu bölgenin yakın gelecekte çok sıcak gelişmelere gebe olduğu da bir gerçek...

Zengezur tam da; dananın kuyruğunun kopacağı bir arena olmaya doğru gidiyor ! Ne Rusya'nın, ne İran'ın ne de Çin'in gelişmeleri sineye çekeceğini düşünmeyenlerdenim.
ABD vampirinin yer üstü ve yer altı kaynakları bakımından da bir hayli zengin olan bu bölgelere çökmesine, en stratejik - ekonomik koridorunu ele geçirmesine ne kadar izin verilir hep birlikte göreceğiz.

Şu bir gerçek ki ;
Rusya, İran ve Çin, ABD'nin adım adım ilerleyen kuşatma politikalarına ya şimdi Zengezur'da dur der; Yada hiçbir zaman !...

Avrasya'ya hakim olan ABD, yeniden Orta Asya'ya Afganistan, Pakistan ve Hindistan gibi ülkelere el atacaktır.
ABD' nin tek başına yeni bir dünya düzeni dizayn etmeye çalışıyor olmasına ne kadar müsaade edilecek merakla bekliyorum.