Av. Ahmet Sedat Oktay

Zeybekler de Omuz Omuza Olmalı

Av. Ahmet Sedat Oktay'ın, " Zeybekler de Omuz Omuza Olmalı " adlı köşe yazısı...

Zeybekler de Omuz Omuza Olmalı

Anadolu Coğrafyasında halk oyunlarına hiç dikkat ettiniz mi?

Doğu’da ; omuz omuza, el ele, yan yana oynanan halayı görürsünüz.

Karadeniz’de birbirine sımsıkı tutunan, tek vücut hareket ederek vurulan Horonu görürsünüz.

Trakya’da el ele, kol kola ilerlenen Hora’yı, Karşılamayı yani Balkanların ruhunu görürsünüz.

Sivas’ı dillendirmeyi tutku haline getiren Sivaslılar da şaşırtmaz, onları da kollektif bir ruha sahip halaylardan birini oynarken görürsünüz.

Peki ya Batı Akdeniz? Bizim toprağımızın insanı?

Biz Zeybek oynarız.

Halayın, horonun aksine bu oyunu oynarken Çoksanız da teksinizdir.

Zeybek figürlerinde, oyun arkadaşları bir birinin elini tutmaz, kol bitiştirmez, Aynı yöne doğru giderlerken bile bir mesafe gözeterek ilerler.

Her bir Zeybek İcracısı; Başladığı oyunu tek başına ağır ağır götürmek, oyun arkadaşları arasında parmakla gösterilecek kadar iyi oynamak düşündedir.

Tek başına oynamak, icracının Kemâle erdiğini gösterir. Toplum tarafından tek başına bu muhteşem gösteri başlarda takdir görür ve icracı üstüne koyarak ilerler.

Gelin görün ki Kemâle ermiş İcracıyı göre göre yüzü ve figürleriyle ezberleyen aynı toplum bu seferde “Çıktı Gene. Az otur da başkaları oynasın” demeye başlar.

Bu ferdiyetçi, özgün, büyüleyici ve bir o kadar asi duruşa sahip halk oyunu Batı Akdeniz’i oluşturan Isparta’nın, Burdur’un, Antalya’nın hemen hemen Toplumsal kodları gibidir.

Zenginleşen bireysel çabalarıyla zenginleşir.
Başaran bireysel çabalarıyla başarır.
Zorunda kalmadıkça Kimse kimseye tutunmaz. Kimse kimsenin elinden tutmaz.

Siyaseti de böyledir.

Batı Akdeniz’den sağ selamet hemşericilik korumasında ilerleyen bir siyasi lider kolaylıkla çıkmaz.

Çıkanı da kendi içinde armudun sapı, üzümün çöpü diye öğüten bir değirmen zamanla kurulur.

Mesela bir Karadenizli ya da Kürt etnisiteye sahip bir Siyasetçiden bahisle konu açılsa o bölgenin insanı direk onu ululamaya gayret eder. Hemşericiliğini, toprakçılığını konuşturur.

Ancak Batı Akdeniz’den yetişen bir siyasetçiye yine aynı bölgenin insanı iyilerinden değil kötülerinden başlayarak dert yanar.
Başarılı siyasetçinin köylüsünden
“Bakma öyle sevildiğine, 35 yıl önce bunun Babası tarlada otlanan eşeğe çimdik atmıştı” diye alakasız bir şey duymanız olasıdır.

O yüzden Siyasiler, Bakan ve Bürokratların çoğu hemşericilik ve bölgecilik yönü ağır basan bölgelerden çıkarken Batı Akdeniz’den çıkmaz.
Çünkü Kültürel dokunun bu denli benzerliğini taşıyabilecek bir kanaat önderini sürekli parlak tutmak bu lokasyonda gerçekten zordur.

“Bunları yazdın ettin, bu da bir bakış açısı nereye geleceğiz?”diyenler olabilir.
Anlatayım.
Pandemi döneminde tüm Türkiye’nin duasını alan, 30 Yıla yakındır siyasi arenada Yörük totemini taşıyan, Torosların Yiğit Evladı Muhittin Böcek Batı Akdeniz bölgesinin Fenomen siyasetçilerinden birisi.
Gelin görün ki Muhittin Başkan şu üç gün içinde Tayyiban Rejimine bağlı Yargı tarafından alelacele siyasi esir olarak tutuklandı ve Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Görevinden alındı.

Bu bölgenin siyasi arenadaki makus görüntüsünü değiştirmek üzere olan Muhittin Böcek Başkan’a yapılan bu hukuksuzluğu yine bu bölgenin sosyolojik alt yapısına olan inanç hızlandırdı diyebilirim.

Otoriter rejim “Nasılsa Batı Akdeniz’in insanı sahipsizdir, yalnızdır, dağınıktır” demiş olmalı ki en bilinen ve bir o kadar muteber figürümüzü saatler içerisinde cezaevine gönderdi.

Yurdun dört bir yanına dağılan bu zalimane kumpasa kendi bölgemizde sükunetle ve adalete olan inançla mukabelede bulunmanın zararını da aynı şekilde saatler içinde görmüş olduk.

Artık bu düzen değişmek zorundadır evet.
Ama bu düzeni değiştirmek için de kendi bölgemizde toplumsal dayanışma kodlarını değiştirmeliyiz.

Batı Akdeniz’in zeybekleri, efeleri, özgür ruhlu insanları yeni bir sosyolojik evreye adım atmalı.
Artık bizler de birbirimize tutunmayı, omuz vermeyi, dayanışmayı öğrenmeliyiz. Halaya durmasak da el ele vermeyi bilmeliyiz. Horon vurmasak da bir arada yürümeyi öğrenmeliyiz.

Özgün duruşumuza, örgütlü dayanışmayla anlam kazandırmalıyız.

Bugün Muhittin Böcek Başkanın yaşadığı bu hukuksuzluk, sadece onun değil, her yurttaşın olası/ olması mümkün kaderidir.

İşte bu yüzden Bu coğrafyadan “Yaptıysa çeksin” lafını silmeliyiz.

Keyfiyetin farkında olarak cesurca “Yapmadı ki çeksin” diyebilmeliyiz.

Zeybeklerin kol kola, omuz omuza olabileceği figürlere yaşam sahnemizde vücut vermeliyiz.

Yalnızca bu bölgenin makus talihi için değil; adalet için, demokrasi için, özgürlük için bunu yapmalıyız.

Av. Ahmet Sedat Oktay
CHP Bucak İlçe Başkanı

08 Temmuz 2025