Komisyon toplantısının açılışında yapılan konuşmada, uluslararası sistemin ciddi bir dönüşümden geçtiğine dikkat çekildi. İkinci Dünya Savaşı sonrasında oluşturulan düzenin günümüz krizleri karşısında yetersiz kaldığı ifade edilirken, uluslararası ilişkilerde rekabetin ve çatışmaların derinleştiği vurgulandı.
Türkiye’nin jeopolitik konumu nedeniyle çok sayıda kriz ve çatışma alanının yakınında bulunduğu belirtilen konuşmada, dış politikanın bağımsızlık, millî çıkarlar, egemenlik haklarına saygı ve bölgesel sahiplenme ilkeleri doğrultusunda yürütüldüğü kaydedildi.
Türkiye’nin bölgesel barışın sağlanması ve istikrarın korunması için diplomatik girişimlerini sürdürdüğü ifade edildi.
Konuşmada, İsrail’in Filistin’deki saldırıları, Batı Şeria’daki gelişmeler ve bölge genelinde artan gerilimler gündeme getirildi. El Halil kentindeki Harem-i İbrahim Camii’nin ibadete kapatılması ve insanların zorla dışarı çıkarılmasına ilişkin gelişmelerin de bölgedeki tansiyonu yükselttiği belirtildi.
İran ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimlerin yalnızca bölgesel güvenliği değil, küresel barış ve ekonomik dengeleri de etkilediği ifade edildi. Enerji altyapılarına yönelik tehditlerin ve çatışmaların genişleme ihtimalinin, uluslararası tedarik zincirleri ile üretim maliyetleri üzerinde baskı oluşturduğu kaydedildi.
Yemen’deki krizin de yalnızca yerel bir sorun olarak değerlendirilemeyeceği belirtilerek Kızıldeniz ve Aden Körfezi’ndeki güvenlik risklerinin küresel ticaret yollarını tehdit ettiği vurgulandı. Türkiye’nin Yemen’in egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunduğu, kalıcı çözüm için diplomatik girişimleri desteklediği ifade edildi.
Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra Rusya-Ukrayna savaşının, Kafkaslar, Balkanlar ve Kuzey Afrika’daki hassas dengelerin Türkiye’nin güvenlik politikalarını doğrudan etkilediği belirtildi.
Türkiye’nin krizlerin çözümünde diplomatik imkânları kullanmaya devam edeceği ifade edilen konuşmada, bölgesel sorunların dış müdahaleler yerine ilgili ülkelerin ortak sorumluluk üstlenmesiyle çözülebileceği görüşü öne çıktı.
Bu yaklaşımın, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Anlaşması’nın temel dayanaklarından birini oluşturduğu kaydedildi.
Komisyonda ele alınan anlaşmanın, bölge ülkelerinin güvenlik alanında daha yakın iş birliği kurmasını ve ortak caydırıcılık kapasitesini geliştirmesini amaçladığı belirtildi.
Orta Doğu’nun uzun yıllardır dış müdahaleler, vekâlet savaşları ve dışarıdan dayatılan güvenlik modellerinin etkisi altında kaldığına dikkat çekilerek bölgesel sorunlara yine bölge ülkelerinin öncülüğünde çözüm üretilmesinin önemine işaret edildi.
Anlaşmanın, taraflar arasında stratejik diyaloğu ve karşılıklı güveni güçlendirerek kolektif savunma anlayışına katkı sunmasının beklendiği ifade edildi.
Konuşmada, Türkiye’nin taraf olduğu savunma anlaşmalarının saldırganlık veya üçüncü ülkelere karşı blok oluşturma amacı taşımadığı vurgulandı. Mekke Anlaşması’nın, bölgesel barış ve istikrar hedefini paylaşan diğer aktörlerin katılımına açık bir yapı sunmasının önem taşıdığı belirtildi.
Bununla birlikte, anlaşmaya yeni üyelerin kabulünün mevcut tarafların, özellikle de Türkiye’nin onayına ve rızasına bağlı olmasının stratejik açıdan önem taşıdığı kaydedildi.
Mekke Anlaşması’nın, tarafların bağımsızlıklarını, egemenliklerini ve toprak bütünlüklerini korumak amacıyla Birleşmiş Milletler Şartı’ndan kaynaklanan meşru müdafaa haklarını kullanırken dayanışma içinde hareket etmelerini öngördüğü belirtildi.
Tarafların askerî imkân ve kabiliyetlerini paylaşmasının da anlaşmanın temel unsurları arasında bulunduğu ifade edildi.
Öte yandan, ortak savunma hükümlerinin uygulanmasında ülkelerin uluslararası yükümlülüklerine, millî mevzuatlarına ve anayasal süreçlerine saygı gösterilmesinin esas olduğu vurgulandı. Atılacak adımlarda istişare mekanizmalarının işletilmesi ve ortak mutabakat aranmasının önemine dikkat çekildi.
Anlaşmanın üç temel başlık üzerine kurulduğu belirtildi: müşterek savunma, terörizmle mücadele ve savunma sanayiinde yerli imkânların geliştirilmesi.
Konuşmada, Mekke Anlaşması’nın Türkiye’nin dost ve kardeş ülkelerle yürüttüğü diğer stratejik iş birliklerinden bağımsız değerlendirilmemesi gerektiği ifade edildi. Geçtiğimiz hafta imzalanan Bedir Anlaşması’nın savunma sanayii alanındaki ortaklığı güçlendiren önemli bir adım olduğu kaydedildi.
Libya Temsilciler Meclisi’nin deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin onay kararının da Türkiye’nin denizlerdeki hak ve menfaatleri açısından önem taşıdığı belirtildi. Söz konusu karar, bölgesel iş birliği ve ortak refah hedefleri çerçevesinde değerlendirildi.
Türkiye’nin farklı bölgelerde kurduğu stratejik ortaklıkların giderek güçlendiği ifade edilen konuşmada, Kanada Başbakanı Mark Carney’nin Türkiye ziyaretinde yaptığı açıklamalara da değinildi.
Carney’nin Türkiye’yi güvenilir ortaklıklar bakımından istisnai bir konumda değerlendiren ifadelerinin, Ankara’nın uluslararası ilişkilerdeki yerini göstermesi açısından anlamlı olduğu belirtildi.
Mekke Anlaşması’nın da bu kapsamda, bölgesel dayanıklılığı artırmayı ve caydırıcılığı kalıcı hâle getirmeyi hedeflediği kaydedildi. Güvenlik ortamının güçlenmesinin orta ve uzun vadede ticaret, enerji ve ekonomik iş birliği üzerinde olumlu etkiler oluşturabileceği ifade edildi.
Toplantıda, Mekke Anlaşması’nın teknik ayrıntıları, askerî ve stratejik gerekçeleri ile diplomatik çerçevesine ilişkin kapsamlı bilgilendirmenin Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Levent Gümrükçü tarafından yapılacağı bildirildi.
Bilgilendirmenin ardından teklifin, Dışişleri Komisyonu üyeleri ve toplantıya katılan diğer milletvekilleri tarafından lehte ve aleyhte yönleriyle değerlendirilmesi bekleniyor.
Karacaören Baraj Gölü’nden paylaşılan görüntüler sosyal medyada gündem oldu.
Burdurlu öğretmenlerin Kaş’ta çektiği teke zortlatması videosu ilgi gördü.
Dereboğazı yolunda yeni önlemler alınsa da kalıcı çözüm bekleniyor.
Burdur Ağlasun’da öğrenciler harçlıklarını DMD hastası için topladı.
Doğal temizlik nedir? Sirke ve karbonat gerçekten işe yarıyor mu?
Sosyal medya içerikleriyle tanınan ve “ilyassmutluu” kullancı adlı Bucaklı fenomen Survivor hayali için Bucak’tan İstanbul’a yürümeye başladı.
Yorumlar (0)