Ankara TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi’nin (TÜRKPA) 15. Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, Gazze ve Batı Şeria’da yaşananlara dikkati çekerek uluslararası topluma çağrıda bulundu. Kurtulmuş, “Eğer dünya bu sessizliğine devam ederse bir müddet sonra üzerinde herhangi bir bağımsız devletin kurulabileceği Filistin toprağı da kalmayacaktır” dedi. Konuşmasında yapay zekâ, Türk dünyasında parlamenter iş birliği, Terörsüz Türkiye süreci ve iklim değişikliği konularını da değerlendirdi.
TÜRKPA’nın 15. Genel Kurulu Kırgızistan’da Düzenlendi
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Kırgızistan Parlamentosunun ev sahipliğinde Irıs Ordo Kongre Merkezi’nde düzenlenen TÜRKPA 15. Genel Kurulu’na katıldı. “Yapay Zekâ ve Teknolojik İlerleme Çağında Türk Dünyasında Parlamenter İşbirliği” temasıyla gerçekleştirilen toplantıda konuşan Kurtulmuş, TÜRKPA Dönem Başkanlığını devralan Kırgız Cumhuriyeti Jogorku Keneş Başkanı Marlen Mamataliev’i tebrik etti. Dönem Başkanlığını devreden Kazakistan Kurultay Başkanı Aybek Dadebay’a da katkılarından dolayı teşekkür etti.
Dünyada siyasi ve ekonomik güç dengelerinin yeniden şekillendiğini belirten Kurtulmuş, küresel sistemin kurumları, kuralları ve kavramlarıyla önemli bir dönüşüm sürecinden geçtiğini ifade etti. Çok merkezli bir dünya düzenine doğru ilerlenirken Türk dünyasının ortak hareket etmesinin önemine işaret etti.
“Türk Dünyası Yapay Zekâda Sadece Taklit Eden Konumunda Olmamalı”
Bilim ve teknolojideki gelişmelerin hayatın her alanını değiştirdiğini belirten Kurtulmuş, yapay zekânın ekonomi, eğitim, sağlık ve kamu yönetimi gibi alanlarda stratejik bir güç haline geldiğini söyledi.
Teknolojik gelişmelere öncülük eden ülkelerin önemli avantajlar elde ettiğini vurgulayan Kurtulmuş, Türk dünyasının yeni teknolojilerin geliştirilmesinde geri kalmaması gerektiğini belirterek şunları kaydetti:
“Türk dünyası olarak yeni teknolojilerin gelişmesinde geri kalmamalı, sadece taklit eden konumunda bulunmamalıyız. Dolayısıyla bugün yapay zekayı konuşmak, aynı zamanda geleceğin dünyasında nasıl bir yer edineceğimizi konuşmak demektir.”
Teknolojik alanda söz sahibi olmak için insan kaynağının geliştirilmesi, bilimsel kapasitenin artırılması ve fikri mülkiyetin korunması gerektiğini ifade eden Kurtulmuş, yapay zekânın hukuki ve etik çerçevesinin oluşturulmasının da zorunlu olduğunu dile getirdi.
Kurtulmuş, Türk dünyasının küresel yapay zekâ yönetiminde ortak bir ses oluşturması gerektiğini belirterek, TÜRKPA çatısı altında ortak bir yasal ve etik yaklaşım geliştirilmesini ve parlamentoların katkısıyla bir Yapay Zekâ Model Kanunu hazırlanmasının değerlendirilmesini desteklediklerini söyledi.
Ortak Dil Ve Alfabe Vurgusu
Türk dünyasının bilimsel ve kültürel yakınlaşmasında ortak dil ve alfabe çalışmalarının önemli bir yere sahip olduğunu belirten Kurtulmuş, bu alandaki çalışmaların artırılması gerektiğini ifade etti.
Türk dillerinin dijital dünyadaki varlığının güçlendirilmesi gerektiğini kaydeden Kurtulmuş, ortak kültürel birikimi esas alan büyük dil modelleri üzerinde birlikte çalışmanın teknolojik kapasiteyi artıracağını söyledi.
Yapay zekânın sunduğu fırsatların yanı sıra dezenformasyon, sahte içerikler ve seçim güvenliği bakımından ortaya çıkardığı risklerin de ortaklaşa değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kurtulmuş, Türkiye’de bu alanda yürütülen çalışmalara da değindi. 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı ile TBMM bünyesindeki çalışmaları örnek gösterdi.
Türk dünyasının genç ve dinamik nüfusunun önemli bir avantaj olduğunu vurgulayan Kurtulmuş, teknoloji festivalleri ve genç araştırmacı değişim programları aracılığıyla ortak bir yetenek havuzu oluşturulmasını önerdi.
“Filistinlilerin Arazilerinin İlhak Edilmesi Asla Kabul Edilemez”
Konuşmasında Filistin’de yaşananlara geniş yer ayıran Kurtulmuş, Gazze ve Batı Şeria’daki gelişmelerin uluslararası sistem ve insanlığın ortak vicdanı açısından ağır bir sınav olduğunu söyledi.
Gazze’deki saldırıların sona erdirilmesi, kalıcı ateşkesin sağlanması, insani yardımların kesintisiz ulaştırılması ve yeniden imar sürecinin başlatılması gerektiğini belirten Kurtulmuş, Batı Şeria’daki uygulamalara da dikkati çekti.
İsrail’in yasa dışı yerleşim politikaları ve Filistinlilere yönelik şiddetin devam ettiğini ifade eden Kurtulmuş, Filistinli zeytin üreticilerinin hasat yapmalarının engellenmesini ve zeytin ağaçlarının sökülmesini kınadı.
Batı Şeria’da Filistinlilerin topraklarına el konulmasına ve arazilerinin ilhak edilmesine karşı çıkan Kurtulmuş, bu uygulamaların kabul edilemeyeceğini vurguladı.
Türkiye’nin Filistin politikasına da değinen Kurtulmuş, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan, coğrafi bütünlüğe sahip, bağımsız ve egemen bir Filistin devletinin kurulmasını adil ve kalıcı barışın temel şartı olarak gördüklerini belirtti.
Uluslararası toplumun sessizliğinin Filistin’in geleceği açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade eden Kurtulmuş, şu değerlendirmede bulundu:
“Ancak üzülerek ifade etmek isterim ki eğer dünya bu sessizliğine devam ederse bir müddet sonra üzerinde herhangi bir bağımsız devletin kurulabileceği Filistin toprağı da kalmayacaktır.”
Kurtulmuş, parlamenter diplomasi yoluyla hak, adalet ve insan onurunu merkeze alan bir uluslararası sistemin kurulmasına katkı sunulması gerektiğini söyledi.
“Yeni Ve Adil Bir Dünya Sistemine İhtiyaç Var”
Dünyada yaşanan savaşlar, çatışmalar, yoksulluk ve çifte standartların sona ermesi için yeni bir dünya sistemine ihtiyaç duyulduğunu belirten Kurtulmuş, adaletin uluslararası düzenin merkezinde yer alması gerektiğini ifade etti.
Türk milletinin tarih boyunca hakkı ve adaleti toplumsal düzenin merkezine aldığını söyleyen Kurtulmuş, bu anlayışın günümüzde de önemli bir sorumluluk taşıdığını dile getirdi.
Kurtulmuş’tan COP31 İçin Antalya Daveti
İklim değişikliğinin küresel ölçekte ortak bir sınama olduğunu belirten Kurtulmuş, Türkiye’nin 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31’e ev sahipliği yapacağını hatırlattı.
Kurtulmuş, 16 Kasım 2026’da Parlamentolar Arası Birlik (PAB) ile TBMM’nin ortaklaşa düzenleyeceği toplantıya mevkidaşlarını davet etti.
Parlamentoların iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi, gerekli yasal düzenlemelerin geliştirilmesi ve alınan kararların uygulanması bakımından önemli bir rol üstlendiğini belirten Kurtulmuş, Türk dünyasının yeşil dönüşüm, temiz enerji ve iklim teknolojileri alanlarında tecrübe paylaşımını artırması gerektiğini söyledi.
Yapay zekânın enerji verimliliği, afet yönetimi ve sürdürülebilir üretim alanlarında sunduğu imkânlardan ortaklaşa yararlanılması gerektiğini de vurguladı.
“Türk Dünyası 2,4 Trilyon Doları Aşan Ekonomik Büyüklüğe Sahip”
Türk dünyasının ekonomik kapasitesine ve stratejik konumuna dikkati çeken Kurtulmuş, Türk Devletleri Teşkilatı’nın üye ve gözlemci devletlerinin 180 milyonu aşan nüfusu ve 2,4 trilyon doları aşan ekonomik büyüklüğüyle önemli bir potansiyel oluşturduğunu söyledi.
Potansiyel katılımlarla nüfusun 300 milyona ulaşabileceğini belirten Kurtulmuş, ticaret, yatırım ve üretim bağlantılarının güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Lojistik, enerji arz güvenliği ve dijital bağlantısallık alanlarında iş birliğinin derinleştirilmesinin önemine işaret eden Kurtulmuş, TÜRKPA’yı yalnızca parlamentoları bir araya getiren bir platform olarak görmediklerini belirtti.
Kurtulmuş, TÜRKPA’yı “Türk dünyasının ortak geleceğinin her boyutunu inşa eden müşterek meclis” olarak nitelendirdi.
Terörsüz Türkiye Sürecine İlişkin Mesaj
Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kurtulmuş, geçen yıl TBMM’de bütün siyasi partilerin katılımıyla bir komisyon oluşturulduğunu ve uzun süren çalışmaların ardından ortak bir rapor hazırlandığını söyledi.
Komisyonda farklı toplumsal kesimlerin görüşlerinin dinlendiğini belirten Kurtulmuş, TBMM’nin 10 Ağustos’ta 467 milletvekilinin kabul oyuyla ortak bir yasayı kabul ettiğini ifade etti.
Söz konusu adımların Türkiye’nin terörsüz bir ülke haline gelmesi ve bölgesel ölçekte terörün sona erdirilmesi için siyasi ve hukuki bir altyapı oluşturduğunu belirten Kurtulmuş, sürecin Suriye ve Irak başta olmak üzere bölge ülkelerini de etkilemesini beklediklerini söyledi.
Kurtulmuş, sürecin geleceğine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Ümit ediyorum ki en kısa süre içerisinde artık ne Türkiye’de ne de bölgemizde terörden söz edilecek; birlikten, beraberlikten, kardeşlikten ve ortak hedeflerden söz edilecektir.”
“Özbekistan Ve Türkmenistan’ın Olmadığı TÜRKPA Topaldır”
Türk dünyasındaki parlamenter iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini belirten Kurtulmuş, TÜRKPA’nın Türk Devletleri Teşkilatı başta olmak üzere diğer iş birliği kuruluşlarıyla eş güdüm içinde çalışmasının önemini vurguladı.
Özbekistan ve Türkmenistan’ın TÜRKPA’ya katılımını beklediklerini dile getiren Kurtulmuş, iki ülkenin de teşkilatın asli üyeleri arasında yer alması gerektiğini söyledi.
Kurtulmuş, “Özellikle kardeşimiz Özbekistan ve Türkmenistan’ın en kısa zamanda TÜRKPA çatısı altında asli yerlerini almalarını bekliyoruz. Açıkça söyleyeyim, Özbekistan’ın ve Türkmenistan’ın olmadığı TÜRKPA aslında topaldır, bir ayağı sakattır. Bir an evvel Özbekistan’ı ve Türkmenistan’ı aramızda görmek istiyoruz” dedi.
Gözlemci üyeler Macaristan ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin çalışmalarda daha etkin rol üstlenmesinin iş birliğini güçlendireceğini belirten Kurtulmuş, 30 Ekim 2026’da Ankara’da düzenlenecek Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi’nin ortak hedeflere katkı sağlamasını temenni etti.
Konuşmasının sonunda Türk dünyasının ortak mirasını geleceğe taşımanın önemine işaret eden Kurtulmuş, teknolojiyi insanlığın hizmetine sunan, güçlü ve etkili bir Türk dünyası oluşturmak için parlamentolar arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Karacaören Baraj Gölü’nden paylaşılan görüntüler sosyal medyada gündem oldu.
Burdurlu öğretmenlerin Kaş’ta çektiği teke zortlatması videosu ilgi gördü.
Dereboğazı yolunda yeni önlemler alınsa da kalıcı çözüm bekleniyor.
Burdur Ağlasun’da öğrenciler harçlıklarını DMD hastası için topladı.
Doğal temizlik nedir? Sirke ve karbonat gerçekten işe yarıyor mu?
Sosyal medya içerikleriyle tanınan ve “ilyassmutluu” kullancı adlı Bucaklı fenomen Survivor hayali için Bucak’tan İstanbul’a yürümeye başladı.
Yorumlar (0)