Ankara

Prof. Dr. Taner Demirer’den Dikkat Çeken Açıklama

Demirer, tüp bebek sürecinde embriyoların genetik özelliklerine göre seçilmesine olanak sağlayabilecek “poligenik editing” yönteminin gelecekte yalnızca bazı genetik hastalıkların önlenmesiyle sınırlı kalmayabileceğine dikkat çekti.

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı bünyesinde Hematoloji, Tıbbi Onkoloji ve Kök Hücre/Kemik İliği Nakli alanlarında çalışmalarını sürdüren Prof. Dr. Taner Demirer, sosyal medya hesabı X üzerinden genetik teknolojilerdeki yeni gelişmelere ilişkin dikkat çeken bir açıklama yaptı.

Demirer, tüp bebek sürecinde embriyoların genetik özelliklerine göre seçilmesine olanak sağlayabilecek “poligenik editing” yönteminin gelecekte yalnızca bazı genetik hastalıkların önlenmesiyle sınırlı kalmayabileceğine dikkat çekti.

Hastalıkların Yanı Sıra Fiziksel Özellikler de Seçilebilir

Demirer'in değerlendirmesine göre, yöntemin geliştirilmesiyle tüp bebek kapsamında seçilecek embriyolarda diyabet gibi bazı genetik hastalıklar ile belirli kanser risklerinin azaltılmasının yanı sıra boy, göz rengi, saç rengi ve bilişsel özelliklerle ilişkili genetik farklılıklar da seçim kriterleri arasına girebilir.

Bu gelişmelerin, insanlarda genetik özelliklerin bilinçli biçimde seçilmesine ilişkin uzun süredir tartışılan öjenizm kavramını yeniden gündeme getirebileceği belirtiliyor.

Silikon Vadisi'nde Çalışmalar Başladı

Demirer, söz konusu yöntemin Silikon Vadisi'nde üç firma tarafından geliştirilmeye başlandığını ve mevcut maliyetin yaklaşık 50 bin dolar seviyesinde bulunduğunu ifade etti.

Teknolojinin ilerlemesi ve daha sofistike hale gelmesi durumunda, gelecekte ebeveynlerin çocuk sahibi olma sürecinde bazı sağlık ve fiziksel özellikler açısından daha fazla seçim yapabilmesinin mümkün hale gelebileceği öngörülüyor.

Bilimsel Gelişmenin Yanında Etik Tartışma da Büyüyor

Genetik teknolojilerdeki bu gelişmeler bir yandan kalıtsal hastalıkların önlenmesi açısından önemli fırsatlar sunarken, diğer yandan insan özelliklerinin “seçilebilir” hale gelmesinin etik, hukuki ve toplumsal sonuçlarını gündeme getiriyor.

Özellikle zekâ, boy veya göz rengi gibi karmaşık özelliklerin çok sayıda gen ve çevresel faktörün etkisi altında olması nedeniyle, bu alanlardaki genetik seçimin bilimsel sınırları ve güvenilirliği konusunda önemli tartışmalar bulunuyor.