Ankara

"Terörsüz Türkiye” Teklifi Adalet Komisyonundan Geçti: Soruşturma, Kovuşturma ve İnfazlara Erteleme Düzenlemesi

“Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonunda kabul edildi. Yaklaşık 17,5 saat süren görüşmelerin ardından kabul edilen teklifte; belirli koşulların gerçekleşmesi halinde bazı soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, kesinleşmiş bazı mahkumiyet hükümlerinin infazının durdurulması ve sürecin uygulanmasını takip edecek yeni bir koordinasyon mekanizması oluşturulması öngörülüyor.

“Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonunda kabul edildi. Yaklaşık 17,5 saat süren görüşmelerin ardından kabul edilen teklifte; belirli koşulların gerçekleşmesi halinde bazı soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, kesinleşmiş bazı mahkumiyet hükümlerinin infazının durdurulması ve sürecin uygulanmasını takip edecek yeni bir koordinasyon mekanizması oluşturulması öngörülüyor.

MGK Kararı ve Resmi Gazete Şartı

Teklifteki düzenlemelerin uygulanabilmesi için öncelikle PKK/KCK ve bağlantılı yapılanmaların fiili varlıklarına son verdiklerinin ve kontrollerindeki silah ile mühimmatın tamamını teslim ettiklerinin güvenlik birimlerince tespit edilmesi gerekiyor.

Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesinin ardından alınacak kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte teklif kapsamındaki hükümler uygulanabilecek.

Hangi Suçlar Düzenleme Kapsamında?

Kanun teklifi; PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma ve örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen belirli suçlarla, örgüt lehine işlenen terörün finansmanına ilişkin suçları kapsıyor.

Teklifte geçen “örgüt” ifadesi, PKK/KCK ile bu yapıyla bağlantılı tüm oluşumları ifade edecek.

Soruşturma ve Davalara 5 ve 10 Yıllık Erteleme

Düzenlemeye göre, teklif kapsamındaki ve üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl süreyle ertelenebilecek.

Üst sınırı 15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda ise erteleme süresi 10 yıl olacak.

Ancak örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar bu düzenlemenin dışında tutulacak.

Zamanaşımı İşlemeyecek, Deliller Korunacak

Erteleme döneminde dava zamanaşımı işlemeyecek. Dosyalar ve suçun ispatında kullanılabilecek deliller erteleme süresi boyunca muhafaza edilecek.

Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında ise tasfiye kararı verilebilecek ve bu değerler Hazineye gelir kaydedilebilecek.

Cumhuriyet savcılarının vereceği kararlara karşı ilgililer iki hafta içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Mahkemelerin kovuşturmanın ertelenmesine yönelik kararlarına karşı da iki hafta içinde itiraz yolu açık olacak.

Yeni Soruşturmalar Kurul İznine Bağlanacak

MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenen ancak bu tarihten sonra soruşturma konusu olacak düzenleme kapsamındaki suçlarda, yeni soruşturma başlatılması Kurulun iznine bağlı olacak.

Ayrıca bu suçlar nedeniyle uygulanmış tutuklama ve adli kontrol tedbirleri, ilgili hakim veya mahkemelerce yeniden değerlendirilecek. Koşulların oluşması halinde söz konusu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilebilecek.

İstinaf veya temyiz aşamasında bulunan dosyalarda ise düzenleme kapsamına giren suçlar yönünden bozma kararı verilmesi öngörülüyor.

Yeniden Terör Suçu İşlenirse Erteleme Kalkacak

Verilen erteleme kararları özel bir kayıt sistemine işlenecek. Bu kayıtlar yalnızca soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hakim ya da mahkeme tarafından talep edilmesi halinde kullanılabilecek.

Erteleme süresi içinde yeniden terör suçlarından birinin işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma ya da kovuşturmaya devam edilecek.

Belirlenen sürenin yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanması halinde ise dosyanın durumuna göre kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilecek.

Mahkumiyetlerin İnfazına da Erteleme

Teklif, kesinleşmiş bazı mahkumiyet hükümlerinin infazına ilişkin yeni hükümler de içeriyor.

Toplam cezası 15 yıl veya daha az olan hükümlülerin cezalarının infazı 5 yıl, toplam cezası 15 yıldan fazla olan veya müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası bulunan hükümlülerin infazı ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek.

Bu kararların infaz hakimleri tarafından verilmesi öngörülüyor.

Kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1 Haziran 2005 öncesinde işlenen belirli ağır suçlardan müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet cezası alanlar ise kapsam dışında kalacak.

Süre Sorunsuz Tamamlanırsa Ceza İnfaz Edilmiş Sayılacak

İnfazı ertelenen hükümlünün erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlemesi halinde karar kaldırılacak ve cezanın infazına devam edilecek.

Buna karşılık belirlenen sürenin yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanması halinde verilen ceza infaz edilmiş sayılacak.

Bu kararların takibi Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından yürütülecek.

Süreci Cumhurbaşkanı Yardımcısının Başkanlığındaki Kurul İzleyecek

Teklif kapsamındaki faaliyetlerin uygulanması ve değerlendirilmesi için Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında yeni bir Kurul oluşturulacak.

Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak.

Kurul, ihtiyaç duyulması halinde alt komisyonlar kurabilecek ve kamu kurumlarının temsilcileriyle gerekli görülen kişileri toplantılara davet edebilecek.

Sürecin örgüt nezdindeki ilerleyişinin takip edilmesi amacıyla da alt komisyonlara özel görevler verilebilecek.

TBMM Düzenli Olarak Bilgilendirilecek

Kurul, yürüttüğü çalışmalar hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini düzenli şekilde bilgilendirecek.

Ayrıca TBMM Başkanlığı bünyesinde kanun kapsamındaki faaliyetleri takip etmek üzere bir İzleme Komisyonu kurulacak. Komisyon, sürecin uygulanmasını izleyecek ve gerektiğinde tavsiyelerde bulunabilecek.

Kurulun sekretarya hizmetleri ise Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek.

Hak Yoksunluklarının Kaldırılması İçin Yeni Mekanizma

Teklifte, gerekli görülmesi halinde soruşturma ve kovuşturmalardan kaynaklanan hak yoksunluklarının kaldırılması için ilgili sulh ceza hakimliği veya mahkemeye başvurulabilmesi öngörülüyor.

Mahkumiyet nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarının kaldırılması için ise infaz hakimliğine talepte bulunulabilecek.

Ancak bu yönde başvuru yapılabilmesi için 5 yıllık erteleme kararlarında en az 2 yılın, 10 yıllık erteleme kararlarında ise en az 3 yılın geride kalması gerekecek.

Silah ve Mühimmat Teslimleri Kayıt Altına Alınacak

Düzenleme kapsamındaki kişilerin beraberlerinde getirdikleri veya beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.

Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurulun görevlendireceği kurumlara yazılı başvuruda bulunmaları gerekecek.

Görevlilere Hukuki ve Cezai Sorumluluk Koruması

Teklifte dikkat çeken düzenlemelerden biri de uygulama sürecinde görev alan kamu görevlilerine ilişkin hüküm oldu.

Kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında kendilerine verilen görevleri yerine getiren kişilerin, bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumlulukla karşılaşmamaları öngörülüyor.

TBMM Adalet Komisyonunda 17,5 saat süren görüşmelerin ardından kabul edilen teklifin, yasama sürecinin sonraki aşamalarında pazartesi günü TBMM Genel Kurulunun gündemine gelmesi bekleniyor.