Veci Özkılınç

Bağkurlu ne zaman emekli olur? Kadın ve Erkek için şartlar nelerdir ?

Veci Özkılınç'ın Bağkurlu ne zaman emekli olur? Kadın ve Erkek için şartlar nelerdir ? adlı yazısı

BAĞ-KUR’LU NE ZAMAN EMEKLİ OLUR?
KADIN VE ERKEK İÇİN ŞARTLAR NELER?
Geçtiğimiz köşemizde “3600 GÜNLE EMEKLİLİK: HER 3600 GÜN AYNI DEĞİL!” başlığıyla önemli bir konuyu ele almıştık.
Bu kez sıra Bağ-Kur’lularda…
Esnafımız, çiftçimiz, kendi nam ve hesabına çalışan vatandaşlarımız her gün aynı soruyu soruyor:
“Ben Bağ-Kur’luyum. Ne zaman emekli olabilirim?”
Bu sorunun tek bir cevabı yok.
Çünkü Bağ-Kur’da emeklilik şartları; ilk sigorta tarihine, kadın veya erkek olmaya, prim gününe ve kişinin hangi emeklilik şartlarına tabi olduğuna göre değişiyor.
Bu nedenle “Bağ-Kur’lular 9000 günde emekli olur” demek de tek başına yeterli değil.
8 EYLÜL 1999 ÖNCESİ BAĞ-KUR’LULAR
Öncelikle en önemli gruptan başlayalım.
8 Eylül 1999 ve öncesinde Bağ-Kur sigortalılığı bulunanlar açısından EYT düzenlemesi önemli bir değişiklik getirdi.
SGK'nın açıklamasına göre, gerekli prim ve sigortalılık süresini tamamlayan belirli Bağ-Kur'lular açısından yaş şartı kaldırıldı.
Burada kadın ve erkek arasındaki fark çok önemli:
Kadın Bağ-Kur'lular:
20 tam yıl, yani 7200 gün prim.
Erkek Bağ-Kur'lular:
25 tam yıl, yani 9000 gün prim.
Dolayısıyla eski Bağ-Kur'lular açısından bugün “7200 gün” denildiğinde hemen akla yalnızca gelecekte yapılması beklenen bir düzenleme gelmemeli.
Kadın Bağ-Kur'luların belirli eski sigortalılık durumlarında 7200 günle emeklilik hakkı zaten bulunabiliyor.
İşte vatandaşın en çok karıştırdığı noktalardan biri de bu.
8 EYLÜL 1999 – 30 NİSAN 2008 ARASI BAĞ-KUR’LULAR
Bu tarihler arasında ilk defa Bağ-Kur sigortalısı olanlarda ise şartlar farklı.
Kadınlarda:
58 yaş + 9000 gün veya 60 yaş + 5400 gün
şartlarından biriyle emeklilik mümkün.
Erkeklerde:
60 yaş + 9000 gün veya 62 yaş + 5400 gün şartlarından biri uygulanıyor.
Burada vatandaşımızın özellikle dikkat etmesi gereken nokta şu:
5400 gün, 9000 günün yerine her durumda geçen bir prim şartı değildir.
5400 gün üzerinden emeklilikte yaş şartı yükseliyor.
Yani daha az prim ödeyerek emekli olabilmek mümkün olmakla birlikte, daha yüksek yaş şartı söz konusu olabiliyor.
30 NİSAN 2008 SONRASI BAĞ-KUR’LULAR
30 Nisan 2008 sonrasında ilk defa Bağ-Kur sigortalısı olanlarda ise 5510 sayılı Kanun hükümleri uygulanıyor.
Bu grupta genel kural:
9000 gün prim + yaş şartı.
2035 yılı sonuna kadar 9000 günü tamamlayanlarda kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş şartı bulunuyor.Daha sonraki yıllarda ise 9000 günün tamamlandığı tarihe göre yaş şartları kademeli olarak yükseliyor ve 2048 yılından itibaren kadın ve erkek için 65 yaşa kadar çıkıyor. Ayrıca 5400 gün üzerinden de daha yüksek yaş şartlarıyla emeklilik imkânı bulunuyor.
PEKİ 5400 GÜN NEDİR?
Vatandaşlarımızın bir başka yanlış anladığı konu da 5400 gün.
“Benim 5400 günüm var, artık emekliyim.” Hayır.
5400 gün bazı sigortalılar için alternatif bir yaşlılık aylığı yoludur. Ancak burada yaş şartı farklıdır.
Dolayısıyla emeklilik hesabında sadece prim gününe bakmak kesinlikle yeterli değildir.
KADIN VE ERKEK ARASINDA FARK VAR MI?
Evet.var
Bağ-Kur emekliliğinde kadın ve erkekler açısından hem yaş hem de bazı dönemlerde gerekli prim ve sigortalılık süresi bakımından farklı şartlar uygulanıyor.
Özellikle 8 Eylül 1999 öncesi sigortalılarda bu fark çok açık:
Kadın: 20 tam yıl / 7200 gün
Erkek: 25 tam yıl / 9000 gün
EYT kapsamında şartları sağlayanlarda yaş şartı da aranmayabiliyor. (Sosyal Güvenlik Kurumu)
BAĞ-KUR’DA EMEKLİLİK HESABI YAPTIRIRKEN NELERE BAKILMALI?
Vatandaşımızın sadece “kaç günüm var?” diye sorması yeterli değil.
Şu bilgiler mutlaka birlikte değerlendirilmelidir:
• İlk Bağ-Kur başlangıç tarihi
• Doğum tarihi
• Toplam prim günü
• SSK hizmetleri
• Bağ-Kur hizmetleri
• Varsa Emekli Sandığı hizmetleri
• Askerlik borçlanması
• Yurtdışı borçlanması
• Durdurulan Bağ-Kur süreleri
• Hizmetlerin hangi statüde değerlendirileceği
Çünkü bazen birkaç günlük hizmet bile emeklilik hesabını değiştirebilir.
SON SÖZ
Bağ-Kur emekliliğinde en büyük hata, herkese aynı şartı uygulamaktır.
Bir kadın Bağ-Kur'lunun emeklilik şartı ile bir erkek Bağ-Kur'lunun şartı aynı olmayabilir.
1999 öncesi sigortalının şartı ile 2000 yılında Bağ-Kur'a başlayan kişinin şartı aynı değildir.
2008 sonrası sigortalının şartı ise yine farklıdır.
Bu nedenle vatandaşımıza tavsiyem şudur:
“Benim 9000 günüm var, emekliyim.”
veya
“Benim 5400 günüm var, emekliyim.”
demeden önce mutlaka dosyanızın tamamını kontrol ettirin.
Çünkü emeklilikte doğru soru:
“Kaç günüm var?” değil;
“İlk sigorta girişime göre hangi emeklilik şartlarına tabiyim?” sorusudur.
Unutmayalım:
Emeklilik hesabı bir rakamdan ibaret değildir.
Doğru tarih, doğru prim ve doğru mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
Bence bu yazı önceki 7200 tartışmasından daha temiz ve öğretici oldu. Üstelik vatandaşın özellikle merak ettiği “Kadın Bağ-Kur'lu 7200 günle emekli olabilir mi?” sorusunun cevabını da net biçimde veriyoruz. 7 “BAĞ-KUR’LUNUN BEKLEDİĞİ 7200 GÜN: SÖZ VAR, KANUN NEREDE?”