Veci Özkılınç

Evde çalışan kadının emeği de sigortalı olmalı

Veci Özkılınç'ın Evde çalışan kadının emeği de sigortalı olmalı adlı yazısı

.
EVDE ÇALIŞAN KADININ EMEĞİ DE SİGORTALI OLMALI
Geçtiğimiz yazımızda 4/B Bağ-Kur'luların emeklilik sorunlarını ve sosyal güvenlikte yaşadıkları sıkıntıları ele almıştık.
Bu hafta ise toplumumuzda emeği çoğu zaman görünmeyen bir başka kesime, ev hizmetlerinde çalışan kadınlarımıza dikkat çekmek istiyorum.
Çünkü ev temizleyen, yaşlıya bakan, hastaya refakat eden, çocuk büyüten, yemek yapan binlerce kadın yıllarca kayıt dışı çalışabiliyor.
Oysa bu kadınlarımızın da emeklilik hakkı, sağlık güvencesi ve iş kazasına karşı sosyal güvence hakkı var.
EK-9 NEDİR?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Ek-9 maddesi, ev hizmetlerinde çalışanların sigortalı yapılmasına imkân sağlıyor.
Burada özellikle bakıcı, gündelikçi, temizlikçi, yaşlı veya hasta bakımında çalışan kadınlarımızın durumunu düşünelim.
Bir kadın bir evde düzenli olarak çalışıyorsa, “Nasıl olsa ev işidir” denilerek sigortasız bırakılmamalıdır.
Çünkü evde yapılan iş de iştir, kadın emeği de emektir.
AYDA 10 GÜN VE ÜZERİ ÇALIŞANLAR
Ev hizmetlerinde ayda 10 gün ve daha fazla çalışan kişi 5510 sayılı Kanun'un Ek-9 kapsamında sigortalı olabiliyor.
2026 yılında asgari kazanç üzerinden hesaplandığında:
10 günlük sigorta primi: 2.766.26 TL
30 günlük sigorta primi: 11.065,05 TL TL
Bu primlerin içerisinde sigortalının sosyal güvenlik haklarını sağlayan primler ile işveren payları ve işsizlik sigortası primi de bulunuyor. SGK'nın 2026 yılı hesabı yüzde 38,75 toplam prim oranı üzerinden yapılıyor.
Burada çok önemli bir nokta var:
10 gün çalışan bir kadın sadece 10 gün sigortalı olur.
Ancak çalışma gün sayısı ve prim ödeme durumuna göre sosyal güvenlik hakları buna göre oluşur. Dolayısıyla “10 gün sigortalı oldum, 30 gün çalışmış gibi emeklilik primi kazanıyorum” şeklinde düşünmemek gerekir.
10 GÜNDEN AZ ÇALIŞANLAR
Bir de ayda 10 günden az çalışanlar var.
Örneğin haftada bir veya iki gün bir eve temizliğe giden kadınlarımız...
2026 yılında 10 günden az çalışanlar için işveren tarafından ödenecek iş kazası ve meslek hastalığı primi günlük 22,02 TL.
Örneğin:
Ayda 5 gün: 110,10 TL
Ayda 9 gün: 198,18 TL
Bu sistem sayesinde kadınlarımız en azından çalıştıkları günler bakımından iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamına alınabiliyor.
Peki emeklilik ne olacak?
İşte asıl önemli konu burada.
10 günden az çalışan bir kadın, kendi isteğiyle ayrıca malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası primlerini ödeyebilir.
2026 yılı hesabında bunun 30 günlük karşılığı 11.065,05 TL olarak belirlenmiş durumda.
Yani burada kadınlarımızın önünde bir seçenek bulunuyor:
“Ben sadece iş kazası sigortasıyla yetineyim” diyebilir.
Ya da
“Ben geleceğimi düşünmek, emeklilik ve sağlık güvencemi oluşturmak istiyorum” diyerek gerekli primleri kendisi ödeyebilir.
KADININ EMEĞİ EMEKTİR
Burada benim asıl söylemek istediğim rakamlardan daha önemli bir konu var.
Türkiye'de kadınların büyük bir bölümü hayatı boyunca çalışıyor.
Ama yaptığı işin adı çoğu zaman “ev işi” olduğu için emeği ekonomik değer olarak görülmüyor.
Çocuk bakıyor...
Yaşlı bakıyor...
Hasta bakıyor...
Ev temizliyor...
Yemek yapıyor...
Başkasının evinde çalışıyor...
Fakat yıllar sonra emeklilik zamanı geldiğinde karşısına “Yeterli prim gününüz yok” deniliyor.
İşte sosyal güvenlik sistemi tam da burada devreye girmeli.
Kadın emeği kayıt altına alınmalı.
Kadın çalışıyorsa sigortası yapılmalı.
Kadın yaşlandığında emeklilik hakkına kavuşabilmeli.
BİR ÇAĞRI DA BURADAN YAPALIM
Evinde bakıcı, temizlikçi veya başka bir ev hizmetlisi çalıştıran vatandaşlarımıza da sesleniyorum:
“Benim yanımda sadece birkaç gün çalışıyor” demeyin.
O birkaç gün de emektir.
O birkaç gün de alın teridir.
O birkaç gün de sigortalı olmayı hak eden bir çalışmadır.
SGK'nın Ek-9 sistemi bunun için önemli bir imkândır. Üstelik SGK, 10 gün ve üzeri ev hizmetlerinde çalışanlar için “kolay işverenlik” uygulamasını da yürütmektedir.
SON SÖZ
Geçen hafta Bağ-Kur'lunun emekliliğini konuştuk.
Bu hafta ise ev hizmetlerinde çalışan kadınlarımızı konuşuyoruz.
Çünkü sosyal güvenlik sadece memurun, işçinin veya esnafın meselesi değildir.
Kadının da sosyal güvenlik hakkıdır.
Bugün evde çalışan kadının emeğini görmezden gelirsek, yarın onun emekliliğini konuşmak zorunda kalırız.
Bu nedenle sözümüz açık:
“KADININ EMEĞİ GÖRÜNMEZ DEĞİL, SİGORTALI OLMALI.”
Emek varsa, sigorta olmalı.
Kadın çalışıyorsa, gelecek güvencesi olmalı.
Alın teri varsa, emeklilik hakkı olmalı.